Đường dây nóng: 0866.59.4498 - Thứ bảy 16/10/2021 03:02

Khai thác hiệu quả thủy điện vừa và nhỏ

15:16 | 26/08/2021
Những năm qua, thủy điện vừa và nhỏ giữ vai trò đáng kể trong việc cải thiện nguồn điện năng. Các công trình thủy điện vừa và nhỏ tại Nghệ An sau khi hoàn thành đầu tư, xây dựng, đi vào hoạt động đã đóng góp tích cực vào việc phát triển kinh tế - xã hội và góp phần phòng, chống thiên tai.

Nghệ An hiện có 32 dự án thủy điện đã được phê duyệt với công suất 1.378,9 MW, trong đó, đã có 21 nhà máy đi vào hoạt động với tổng công suất 930,9 MW. Điểm nhấn nổi bật phải kể đến hồ chứa thủy điện Bản Vẽ trên Sông Cả, đây là hồ chứa điều tiết nhiều năm, hiện đang vận hành và phát huy hiệu quả tốt. Công trình đã góp phần quan trọng bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, điều tiết mức giá điện, đóng góp cao trong thu ngân sách địa phương, chăm sóc bảo vệ rừng đầu nguồn...

Khai thác hiệu quả thủy điện vừa và nhỏ

Thủy điện Nậm Nơn góp phần điều tiết nước ở huyện Tương Dương, Nghệ An

Theo báo cáo của Sở Công Thương Nghệ An, năm 2020 là một năm hạn hán kỷ lục, hầu hết các hồ thủy điện trên địa bàn không đủ lượng nước để vận hành, sản lượng chỉ đạt 60-70% so với cùng kỳ. Đó là các nhà máy thủy điện như Nậm Mô, Nậm Nơn, Bản Ang, Khe Bố, Chi Khê… các hồ tích nước vào giờ thấp điểm và phát điện vào giờ cao điểm.

Ông Đào Duy Tân - Giám đốc Công ty Cổ phần Tổng công ty Phát triển Năng lượng Nghệ An - một trong nhà đầu tư tư nhân đã có kinh nghiệm trong việc đầu tư xây dựng thủy điện nhỏ cho rằng: Hiện, công ty tôi đang vận hành 3 dự án thủy điện nhỏ, hiệu quả là không thể phủ nhận khi đóng góp công suất khoảng 53 MW, nộp ngân sách địa phương mỗi năm trên dưới 40 tỷ đồng. Cùng với đó, các chi phí vận hành và bảo dưỡng hàng năm hiện ở mức thấp so với vốn đầu tư và thấp hơn nhiều so với các nhà máy điện khác. Thủy điện còn có lợi thế bởi khả năng điều chỉnh công suất, và là nguồn cung ứng linh hoạt. Tôi cho rằng, việc tiếp tục tận dụng nguồn thủy điện vừa và nhỏ là cần thiết và hợp lý để đảm bảo điện năng.

Cũng theo ông Tân, đến nay, nhiều dự án thủy điện nhỏ trên địa bàn Nghệ An đã hoạt động ổn định, trồng lại rừng, không ảnh hưởng đến tái định cư và đời sống nhân dân vùng thượng lưu và hạ du, xả lũ đã theo đúng quy trình. Các công trình thủy điện vừa và nhỏ, do chủ yếu nằm trên các lưu vực sông nhánh hoặc suối với diện tích lưu vực nhỏ, độ dốc lớn, dung tích hồ chứa rất nhỏ nên hiệu quả cắt giảm lũ không đáng kể. Tuy vậy, điều này cũng không làm ảnh hưởng đến chế độ dòng chảy của hạ du. Hiện nay, ngoài quy trình vận hành đơn hồ với đầy đủ yêu cầu vận hành trong mùa lũ và mùa cạn, các địa phương cũng yêu cầu các hồ chứa thủy điện vừa và nhỏ trên cùng lưu vực lập quy trình phối hợp vận hành để tăng cường an toàn về mùa lũ, phù hợp với nhu cầu khai thác sử dụng nước mùa cạn. Các nhà máy thủy điện vừa và nhỏ với đặc thù phân bố như trên cũng giúp giảm đầu tư và tổn thất truyền tải điện. Nhiều chuyên gia cũng cho rằng, các hồ chứa chỉ “góp phần giảm lũ chứ không gây thêm lũ”. Thế nhưng cũng đặt vấn đề phải phối hợp quản lý hồ chứa thủy điện tốt hơn, nhất là công tác quản lý vận hành xả lũ, làm tốt công tác dự báo…

Như vậy, có thể thấy bài toán quản lý thủy điện nhỏ chủ yếu nằm ở trách nhiệm và sự chủ động của các địa phương, từ phê duyệt quy hoạch đến quản lý vận hành. “Hiện nay vẫn còn tồn tại rất nhiều bất cập như chưa có bản đồ cảnh báo các vùng ngập lụt hạ du mùa mưa lũ; chưa có các thiết bị giám sát, cảnh báo mức nước trong hồ thủy điện nhỏ, giám sát chặt chẽ quy trình xả lũ của thủy điện nhỏ” - ông Đào Duy Tân nhấn mạnh.

Hoàng Trinh