Kế hoạch 1, biện pháp phải 10 và quyết tâm 30

CôngThương - Để dân đói, rét, dốt, bệnh là Đảng và Chính phủ có lỗi

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thế Thắng - Trưởng khoa Tư tưởng Hồ Chí Minh - Học viện Chính trị Hành chính Khu vực I cho biết: Lý tưởng chính trị của Chủ tịch Hồ Chí Minh là làm cho nước ta “hoàn toàn độc lập, dân ta hoàn toàn tự do, ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”. Do vậy, sau khi đất nước giành độc lập năm 1945, Hồ Chủ tịch đã đặt ra nhiệm vụ cấp bách là chống đói nghèo, làm cho đói nghèo hết đói nghèo, người nghèo đủ ăn, người đủ ăn thì khá giàu, người giàu thì giàu thêm. Bác cho rằng, nạn đói nghèo còn nguy hiểm hơn cả chiến tranh, do vậy chống đói nghèo phải như là chống giặc ngoại xâm. Việc khái quát ba loại giặc đói - dốt - ngoại xâm là một trong những tổng kết sáng tạo trong tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đặc biệt, Bác còn cho rằng, thắng đế quốc, phong kiến còn tương đối dễ, nhưng thắng bần cùng, lạc hậu là công việc khó khăn hơn nhiều.

Trong quá trình lãnh đạo của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định công tác xóa đói, giảm nghèo là trách nhiệm chính của Đảng và Nhà nước. Bác cho rằng nếu dân đói, dân rét, dân ốm, dân dốt là Đảng và Chính phủ có lỗi. Nếu dân đói, rét, dốt, bệnh thì chính sách có hay mấy cũng không thực hiện được. Nhưng nếu dân đủ ăn, đủ mặc thì chính sách sẽ dễ dàng thực hiện. Người yêu cầu Đảng và Chính phủ phải có chính sách chăm lo đến đời sống cả về vật chất lẫn tinh thần của nhân dân, trong đó có đồng bào dân tộc thiểu số. Cán bộ đảng và chính quyền từ trên xuống dưới phải lãnh đạo, tổ chức, giáo dục, giúp đỡ nhân dân tăng gia sản xuất, tiết kiệm. Đây cũng là sợi chỉ đỏ xuyên suốt mọi đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước ta mà Chủ tịch Hồ Chí Minh là người đứng đầu. Người cũng yêu cầu  Đảng và Nhà nước phải quan tâm ưu tiên cho đồng bào dân tộc thiểu số trong phát triển kinh tế - xã hội để miền núi tiến kịp miền xuôi và các dân tộc thực sự bình đẳng, đoàn kết bảo vệ đất nước...

Thực hiện xóa đói giảm nghèo như thế nào cho hiệu quả?

Đảng và Nhà nước đã ban hành rất nhiều cơ chế, chính sách đầu tư cho đồng bào miền núi với nhiều chương trình cụ thể và đã đem lại những thành tựu vô cùng to lớn góp phần làm thay đổi bộ mặt của nông thôn miền núi, vùng sâu, vùng xa. Tuy nhiên, tỷ lệ giảm nghèo chưa bền vững, khoảng cách giàu và nghèo giữa các vùng, nhóm dân cư chưa được rút ngắn, nhất là vùng Tây Bắc và Tây Nguyên. Một số nơi tỷ lệ hộ nghèo vẫn còn cao, trong đó tỷ trọng số hộ nghèo là người dân tộc thiểu số chiếm 50% số hộ nghèo của cả nước.

Theo PGS, TS. Nguyễn Thế Thắng, nguyên nhân cơ bản là do các cơ chế, chính sách còn chồng chéo, việc phân bổ nguồn lực và hiệu quả sử dụng nguồn lực chưa cao, chưa tương xứng với tổng mức đầu tư. Nhiều chính sách còn chưa phù hợp với thực tiễn, việc sửa đổi bổ sung còn chậm. Một số nơi, cán bộ, nhân dân còn có tư tưởng ỷ lại, dựa dẫm vào nhà nước, chưa tự lực vươn lên thoát nghèo.

Để thực hiện có hiệu quả tư tưởng chỉ đạo của Bác, PGS, TS. Nguyễn Thế Thắng  đề nghị phải tiến hành đồng bộ một số giải pháp.

Thứ nhất, tiếp tục triển khai, cụ thể hóa những chủ trương, chính sách hiện thời nhưng phải dựa trên cơ sở đánh giá tổng kết, bổ sung, điều chỉnh những điều không phù hợp với thực tế. Đồng thời, lắng nghe ý kiến, mong muốn của cấp chính quyền, đồng bào địa phương đang thụ hưởng chính sách.

Thứ hai, tập trung đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng, nhất là hệ thống đường giao thông vùng, liên vùng, gắn với chuyển dịch cơ cấu sản xuất, gắn liền với việc giải quyết nhà ở, đất canh tác, quy hoạch lại dân cư ở vùng khó khăn. Tăng mức hỗ trợ vay vốn sản xuất, vốn cho áp dụng,  khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Phát triển nguồn nhân lực, giáo dục, nâng cao dân trí, triển khai quy hoạch, đào tạo cán bộ công chức là người thiểu số. Gắn đào tạo nghề với giải quyết việc làm tại chỗ phù hợp với từng đối tượng, từng vùng phù hợp với nhu cầu chuyển dịch cơ cấu kinh tế của từng địa phương.

Thứ ba, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, hình thành vùng sản xuất tập trung, chuyên canh, có chính sách tiêu thụ, giá cả ổn định, giải quyết tốt đầu ra cho sản phẩm. Như vậy vừa giúp xóa đói giảm nghèo, vừa nâng cao đời sống cho đồng bào dân tộc.

Thứ tư, đẩy mạnh tuyên truyền và xây dựng một niềm tin vượt lên trên khó khăn và đói nghèo, không thể để tồn tại tư tưởng ỷ lại, không muốn thoát nghèo trong một số ít cán bộ, đồng bào. Phải cho họ thấy, cái nghèo đi đôi với hèn và là cái nhục.

Đình Dũng