Thị trường trực tuyến rộng mở, áp lực cạnh tranh gia tăng
Thương mại điện tử đang mở thêm cánh cửa tiêu thụ nông sản, đặc sản và sản phẩm làng nghề, giúp hàng hóa địa phương tiếp cận người mua ngoài phạm vi thị trường truyền thống. Với Hưng Yên, khai thác hiệu quả kênh bán hàng trực tuyến không chỉ giúp mở rộng đầu ra mà còn tạo động lực nâng cao giá trị sản phẩm. Tuy nhiên, từ việc đưa hàng lên sàn đến duy trì doanh số ổn định là chặng đường đòi hỏi các cơ sở sản xuất, kinh doanh phải thay đổi cách tiếp cận khách hàng và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Hội nghị tập huấn thương mại điện tử cho gần 200 cán bộ quản lý, doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh tại Hưng Yên ngày 15-16/10.
Nhằm hỗ trợ quá trình này, ngày 15-16/10, Sở Công Thương tỉnh Hưng Yên phối hợp với Trung tâm Phát triển thương mại điện tử thuộc Cục Thương mại điện tử, Bộ Công Thương tổ chức hai hội nghị tuyên truyền, phổ biến kiến thức và kỹ năng thương mại điện tử cho gần 200 cán bộ quản lý nhà nước, doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh trên địa bàn tỉnh.
Trao đổi tại hội nghị, bà Tô Thị Hương Lan, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Hưng Yên, nhấn mạnh thương mại điện tử không còn đơn thuần là phương thức bán hàng bổ trợ mà đã trở thành một cấu phần quan trọng của nền kinh tế số, góp phần mở rộng thị trường và xây dựng thương hiệu địa phương.
Bà Tô Thị Hương Lan - Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Hưng Yên
Sự phát triển của bán hàng qua mạng xã hội, phát trực tiếp để bán hàng và các công cụ phân tích dữ liệu đang thay đổi cách doanh nghiệp tiếp cận người tiêu dùng. Nếu trước đây, nhiều cơ sở sản xuất chủ yếu tiêu thụ hàng hóa thông qua thương lái, đại lý hoặc chợ truyền thống, thì nay, môi trường trực tuyến cho phép giới thiệu sản phẩm trực tiếp đến khách hàng ở nhiều địa phương, mở ra cơ hội phát triển thị trường trên phạm vi toàn quốc và hướng tới xuất khẩu.
Hưng Yên có nhiều lợi thế để khai thác xu hướng này, từ vị trí địa lý, hạ tầng giao thông đến nguồn sản phẩm đa dạng. Các sản phẩm được công nhận thuộc Chương trình mỗi xã một sản phẩm, nhãn lồng, chuối, thực phẩm chế biến, hàng thủ công mỹ nghệ, gốm sứ, đồ gỗ và sản phẩm công nghiệp địa phương đều có tiềm năng tiếp cận người tiêu dùng qua các kênh trực tuyến.
Tuy nhiên, sản phẩm có chất lượng chưa đồng nghĩa với khả năng bán hàng hiệu quả trên môi trường số. Khi tham gia các sàn thương mại điện tử, doanh nghiệp và hộ kinh doanh phải cạnh tranh về giá bán, hình ảnh, nội dung giới thiệu, tốc độ giao hàng và chất lượng dịch vụ. Một sản phẩm tốt nhưng hình ảnh thiếu hấp dẫn, thông tin sơ sài hoặc phản hồi khách hàng chậm vẫn có thể bị lép vế trước những mặt hàng được đầu tư bài bản hơn.
Trao đổi với Báo Công Thương, ông Nguyễn Hữu Tuấn, Giám đốc Trung tâm Phát triển thương mại điện tử, trong 6 tháng đầu năm 2026, doanh số thương mại điện tử Việt Nam đạt 291,6 nghìn tỷ đồng, tăng 44,11% so với cùng kỳ. Hai nền tảng Shopee và TikTok Shop chiếm tổng cộng 97,9% thị phần theo doanh thu, cho thấy sức cạnh tranh trên thị trường ngày càng tập trung vào các nền tảng lớn.
Ông Nguyễn Hữu Tuấn - Giám đốc eComDX
Đáng chú ý, ngành hàng bách hóa và thực phẩm ghi nhận mức tăng trưởng 151,08%. Đây là tín hiệu cho thấy người tiêu dùng ngày càng có nhu cầu mua sắm các mặt hàng thiết yếu qua mạng, tạo thêm dư địa cho nông sản, thực phẩm chế biến và đặc sản địa phương.
Với Hưng Yên, cơ hội không chỉ nằm ở việc đưa nhãn lồng, chuối hay các sản phẩm đặc trưng lên sàn, mà còn ở khả năng xây dựng thương hiệu và tiếp cận trực tiếp người mua. Khi có thêm thông tin về nguồn gốc, quy trình sản xuất, chất lượng và cách sử dụng, sản phẩm địa phương có thể tạo sự khác biệt thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá.
Dù vậy, bán hàng trực tuyến cũng đặt ra những yêu cầu không nhỏ. Đối với nông sản tươi, thời gian bảo quản, tính mùa vụ, chi phí đóng gói và vận chuyển có thể ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận. Nếu không kiểm soát tốt chất lượng và thời gian giao hàng, cơ sở kinh doanh dễ phát sinh khiếu nại, hoàn trả hoặc mất khách hàng.
Bên cạnh đó, người bán cần tính toán đầy đủ chi phí vận hành gian hàng, quảng cáo, chiết khấu nền tảng và giao nhận. Việc có đơn hàng chưa chắc đã đồng nghĩa với kinh doanh có lãi. Vì vậy, chuyển đổi số cần đi cùng quản trị chi phí, chuẩn hóa quy trình và xây dựng tệp khách hàng ổn định, thay vì chỉ chạy theo lượt xem hoặc doanh số trong các đợt khuyến mại.
Từ gian hàng trực tuyến đến năng lực kinh doanh số
Để hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh mở rộng thị trường, tỉnh Hưng Yên đang thúc đẩy phát triển sàn thương mại điện tử địa phương. Tại hội nghị, đại diện Trung tâm Phát triển thương mại điện tử giới thiệu sàn thương mại điện tử Hưng Yên, là sàn nhánh của sàn hợp nhất sanviet.vn, nhằm tạo thêm kênh giới thiệu, kết nối và tiêu thụ sản phẩm.
Theo định hướng, Sở Công Thương Hưng Yên sẽ phối hợp với Trung tâm Phát triển thương mại điện tử nâng cấp sàn giao dịch, cấp tài khoản cho các xã, phường, doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh cập nhật thông tin sản phẩm, đồng thời liên kết dữ liệu với các sàn địa phương khác để thúc đẩy kết nối cung cầu liên vùng.
Các học viên tham gia thực hành.
Tuy nhiên, để sàn hoạt động hiệu quả, cần tăng cường quảng bá, thu hút người mua, bảo đảm thông tin sản phẩm và nâng cao chất lượng giao nhận. Bên cạnh đó, hạn chế về kỹ năng xây dựng nội dung, chụp ảnh, quay video, quản lý đơn hàng và chi phí vận hành vẫn là rào cản đối với nhiều cơ sở kinh doanh nhỏ khi tham gia thị trường trực tuyến.
Tại hai hội nghị, nội dung đào tạo được thiết kế theo hướng thực hành, giúp học viên tiếp cận những công cụ có thể ứng dụng ngay vào hoạt động kinh doanh. Ông Nguyễn Hữu Tuấn hướng dẫn sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo như ChatGPT và Gemini để xác định điểm nổi bật của sản phẩm, xây dựng nội dung quảng bá và viết bài giới thiệu phù hợp với từng nhóm khách hàng.
Học viên cũng được hướng dẫn tạo hình ảnh quảng cáo, thiết kế bao bì, nhãn mác và xây dựng video ngắn giới thiệu quy trình sản xuất, câu chuyện sản phẩm, cách sử dụng cũng như giá trị đặc trưng của địa phương. Những nội dung này có thể được triển khai trên TikTok, Facebook và các kênh bán hàng trực tuyến khác.
Điểm đáng chú ý là hoạt động thực hành được triển khai trực tiếp trên sản phẩm địa phương, từ chụp ảnh bằng điện thoại, viết câu lệnh cho công cụ trí tuệ nhân tạo đến tạo hình ảnh quảng bá và hoàn thiện video ngắn. Cách tiếp cận này giúp học viên từng bước làm quen với công nghệ thông qua những công việc cụ thể, thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức lý thuyết.
Từ hoàn thiện hạ tầng đến nâng cao kỹ năng người bán, mục tiêu cuối cùng không chỉ là đưa nhiều sản phẩm lên sàn thương mại điện tử mà còn giúp các cơ sở kinh doanh duy trì hoạt động hiệu quả. Khi sản phẩm có thông tin minh bạch, chất lượng ổn định, chi phí được kiểm soát và dịch vụ đáp ứng kỳ vọng khách hàng, thương mại điện tử mới thực sự trở thành kênh mở rộng đầu ra, nâng cao giá trị và tăng sức cạnh tranh cho đặc sản Hưng Yên.