Học hỏi kinh nghiệm quốc tế phát triển thị trường hàng hóa phái sinh

Thị trường phái sinh hướng tới nhu cầu của nền kinh tế thực

Thông tin từ Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương, ngày mai (6/11), Đại sứ quán và Tổng Lãnh sự quán Vương quốc Anh tại Việt Nam phối hợp với Boston Consulting Group (BCG) tổ chức Hội thảo trực tuyến “Vương quốc Anh - Việt Nam: Phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh 2026”. 

Hội thảo được tổ chức trong khuôn khổ Chương trình Growth Gateway của Chính phủ Anh, với sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức tài chính, ngân hàng thương mại, doanh nghiệp và chuyên gia hai nước. Đây cũng là dịp để các bên trao đổi kinh nghiệm quốc tế, thảo luận định hướng phát triển và tìm kiếm cơ hội hợp tác trong lĩnh vực giao dịch hàng hóa phái sinh tại Việt Nam.

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang tích cực hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về giao dịch hàng hóa phái sinh, đồng thời thúc đẩy xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam. Phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh được đặt trong quá trình hoàn thiện hạ tầng thương mại và tài chính hiện đại, hướng tới kết nối hoạt động sản xuất, kinh doanh với các công cụ quản trị rủi ro trên thị trường.

Thông qua các sản phẩm phái sinh phù hợp, doanh nghiệp sản xuất, chế biến, xuất khẩu và người sản xuất có thêm công cụ chủ động ứng phó với biến động giá hàng hóa. Việc sử dụng các công cụ này góp phần kiểm soát chi phí đầu vào, ổn định doanh thu và nâng cao hiệu quả hoạt động.

Cùng với đó, thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh được định hướng phát triển nhằm phát huy lợi thế hàng hóa Việt Nam, từng bước nâng cao vai trò trong việc hình thành giá tham chiếu trên thị trường quốc tế.

Theo định hướng của Việt Nam, quá trình phát triển thị trường tập trung vào ba trọng tâm. Trước hết, phát triển các công cụ quản trị rủi ro giá phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp và người sản xuất. Đây là yêu cầu gắn với hoạt động sản xuất, kinh doanh, giúp các chủ thể có thêm phương thức ứng phó với biến động giá hàng hóa.

Trọng tâm tiếp theo là phát triển các sản phẩm phái sinh gắn với những mặt hàng có thế mạnh của Việt Nam như cà phê, gạo, cao su, hồ tiêu và hạt điều. Việc phát triển các sản phẩm này hướng tới từng bước hình thành giá tham chiếu trong nước, nâng cao vai trò của hàng hóa Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Để thực hiện mục tiêu, Việt Nam cần phát triển đồng bộ hệ thống kho bãi, logistics, kiểm định chất lượng, giao nhận, thanh toán và hạ tầng dữ liệu. Các cấu phần này có vai trò bảo đảm kết nối hiệu quả giữa thị trường phái sinh với thị trường hàng hóa vật chất.

Cùng với hạ tầng, việc hoàn thiện cơ chế quản lý, giám sát giao dịch, thanh toán bù trừ và quản trị rủi ro cũng được đặt ra. Thị trường cần có cơ chế phòng ngừa thao túng giá, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân tham gia, bảo đảm hoạt động minh bạch, an toàn và bền vững.

Theo ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương, Việt Nam định hướng phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh theo hướng minh bạch, an toàn, hiện đại, gắn kết chặt chẽ với thị trường hàng hóa vật chất và phục vụ thiết thực hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Ông Trần Hữu Linh nhấn mạnh: “Chúng tôi mong muốn tăng cường hợp tác với Vương quốc Anh trong chia sẻ kinh nghiệm, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, nâng cao năng lực quản trị rủi ro và phát triển sản phẩm, qua đó từng bước đưa các sản phẩm phái sinh gắn với hàng hóa có thế mạnh của Việt Nam tham gia niêm yết, giao dịch trên các thị trường quốc tế, góp phần nâng cao vị thế và khả năng tham gia của hàng hóa Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu”.

Định hướng này đặt ra yêu cầu phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh gắn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, người sản xuất và các chủ thể tham gia thị trường. Việc phát triển sản phẩm không chỉ hướng tới mở rộng hoạt động giao dịch mà còn phục vụ quản trị rủi ro giá, kết nối với hàng hóa vật chất và nâng cao khả năng tham gia của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Khi được tổ chức và vận hành hiệu quả, thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, khả năng chống chịu của doanh nghiệp và nền kinh tế trước biến động giá quốc tế.

Bên cạnh đó, thị trường còn thúc đẩy các ngành dịch vụ có giá trị gia tăng cao như tài chính, ngân hàng, thanh toán, công nghệ, dữ liệu, kho bãi và logistics. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực, tạo thêm động lực tăng trưởng và hỗ trợ mục tiêu phát triển kinh tế nhanh, bền vững của Việt Nam.

Kết nối kinh nghiệm Anh, hoàn thiện cơ chế vận hành thị trường

Trong quá trình phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh, hợp tác quốc tế, đặc biệt với những quốc gia có kinh nghiệm và thị trường phát triển, có ý nghĩa quan trọng đối với Việt Nam.

Thời gian qua, Việt Nam và Vương quốc Anh đã tăng cường trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và kết nối chuyên môn trong lĩnh vực này.

Đáng chú ý, tại Hội nghị cấp cao Vương quốc Anh - Việt Nam về Trung tâm tài chính quốc tế tháng 3/2026, phía Anh đã trao tặng Bộ Công Thương Báo cáo nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế về phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh.

Báo cáo cung cấp nguồn tài liệu tham khảo phục vụ quá trình nghiên cứu, xây dựng và hoàn thiện chính sách tại Việt Nam, đồng thời tạo cơ sở để hai bên tiếp tục trao đổi kinh nghiệm trong quá trình phát triển thị trường.

Đánh giá về ý nghĩa hợp tác giữa hai nước, bà Alexandra Smith, Tổng Lãnh sự Anh, chia sẻ: “Hội thảo trực tuyến hôm nay là một cơ hội quan trọng. Hội thảo quy tụ các nhà hoạch định chính sách, cơ quan quản lý, đơn vị vận hành thị trường, doanh nghiệp và các chuyên gia quốc tế để trao đổi quan điểm, thảo luận về cơ hội và thách thức, đồng thời xác định các lĩnh vực hợp tác cụ thể trong tương lai. Vương quốc Anh tự hào đã hỗ trợ tham vọng của Việt Nam trong việc thành lập Trung tâm Tài chính Quốc tế và củng cố nền tảng của một hệ sinh thái tài chính hiện đại, kết nối quốc tế”.

Theo nội dung chương trình, tại hội thảo ngày 6/11, các đại biểu dự kiến tập trung trao đổi kinh nghiệm về mô hình tổ chức và vận hành thị trường, cơ chế quản trị và giám sát rủi ro, phát triển sản phẩm giao dịch, kết nối với các sở giao dịch quốc tế.

Các nội dung thảo luận cũng hướng tới thúc đẩy kết nối giữa tổ chức tài chính, nhà đầu tư và doanh nghiệp hai nước, qua đó mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực giao dịch hàng hóa phái sinh.

Việc trao đổi kinh nghiệm về mô hình tổ chức và vận hành thị trường được đặt trong yêu cầu phát triển thị trường minh bạch, an toàn, hiện đại. Cùng với đó, cơ chế quản trị và giám sát rủi ro, phát triển sản phẩm giao dịch và kết nối với các sở giao dịch quốc tế là những nội dung được quan tâm trong quá trình hoàn thiện thị trường tại Việt Nam.

Đối với Việt Nam, hợp tác với Vương quốc Anh được kỳ vọng góp phần tiếp cận kinh nghiệm quốc tế, phục vụ quá trình nghiên cứu, xây dựng và hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, đồng thời nâng cao năng lực quản trị rủi ro và phát triển sản phẩm.

Việc tăng cường hợp tác giữa hai nước được kỳ vọng thúc đẩy thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh tại Việt Nam phát triển theo hướng minh bạch, an toàn, hiện đại, gắn kết chặt chẽ với nền kinh tế thực.

Thông qua quá trình hợp tác, Việt Nam hướng tới mở rộng cơ hội đầu tư, phát triển các dịch vụ hỗ trợ và nâng cao vị thế hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế. Đây cũng là một trong những nội dung góp phần vào quá trình phát triển Trung tâm tài chính quốc tế và hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam.