Hạn chế rủi ro phòng vệ thương mại khi gia tăng xuất khẩu sang thị trường CPTPP

Hiệp định CPTPP có hiệu lực giúp gia tăng kim ngạch xuất khẩu hàng hoá, song cũng khiến doanh nghiệp dễ đối diện với nguy cơ bị điều tra phòng vệ thương mại.
Ngành nhôm tránh bị động, bất ngờ trước các vụ kiện lẩn tránh phòng vệ thương mại Doanh nghiệp Việt cần làm gì trước các vụ điều tra phòng vệ thương mại của nước ngoài?

Doanh nghiệp đối diện với nhiều nguy cơ bị điều tra phòng vệ thương mại

Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) là hiệp định thương mại tự do thế hệ mới với các cam kết sâu rộng trên nhiều lĩnh vực kinh tế, thương mại…

Việc thực thi hiệp định trong hơn 5 năm qua đã giúp mở rộng thị trường, thu hút đầu tư và mang lại lợi thế cạnh tranh cho hàng xuất khẩu, nhưng cũng khiến cho doanh nghiệp của Việt Nam có nguy cơ bị điều tra áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại.

Thực tế cho thấy, xu hướng sử dụng công cụ phòng vệ thương mại đang gia tăng tại các nước thành viên CPTPP. Các vụ việc điều tra phòng vệ thương mại không chỉ nhiều hơn về số lượng, mà còn phức tạp hơn về quy mô và đa dạng hơn về mặt hàng.

Hạn chế rủi ro phòng vệ thương mại khi gia tăng xuất khẩu sang thị trường CPTPP
Toạ đàm Hạn chế rủi ro phòng vệ thương mại khi gia tăng xuất khẩu sang thị trường CPTPP

Tại Toạ đàm Hạn chế rủi ro phòng vệ thương mại khi gia tăng xuất khẩu sang thị trường CPTPP do Tạp chí Công Thương tổ chức ngày 27/11, ông Bùi Tuấn Hoàn - Trưởng Phòng châu Mỹ, Vụ Thị trường châu Âu - châu Mỹ, Bộ Công Thương chia sẻ, có 4 quốc gia châu Mỹ tham gia CPTPP là Canada, Mexico, Peru và Chile. Trong đó, ngoài Chile đã có FTA song phương với Việt Nam; Canada, Mexico và Peru là 3 thị trường lần đầu tiên có quan hệ FTA với Việt Nam, do đó những ưu đãi thuế quan trong CPTPP có tác động rất tích cực tới hoạt động xuất khẩu của Việt Nam sang các thị trường này.

“Có thể nói, kể từ khi Hiệp định CPTPP đi vào hiệu lực đối với Việt Nam từ tháng 1/2019, xuất khẩu của Việt Nam sang các nước thành viên CPTPP khu vực châu Mỹ đã tăng trưởng mạnh mẽ” – ông Bùi Tuấn Hoàn thông tin.

Điều này thể hiện ở chỗ năm 2021, xuất khẩu sang 4 nước CPTPP khu vực châu Mỹ đạt hơn 12 tỷ USD, đặc biệt Việt Nam xuất siêu tới 10,4 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu sang Canada đạt 5,3 tỷ USD và tăng 75% so với thời điểm trước khi Hiệp định có hiệu lực.

Hay như đối với Mexico, xuất khẩu sang thị trường này đạt 4,6 tỷ USD, và tăng trên 105% so với thời điểm trước khi Hiệp định có hiệu lực.

Xuất khẩu sang Peru cũng tương tự, tuy mới phê chuẩn Hiệp định vào năm 2021 cũng đạt 560 triệu USD, tăng trưởng 85%. Chile, tuy chưa phê chuẩn Hiệp định, cũng đạt 1,7 tỷ USD, tăng 63%. Như vậy, đây là những con số rất ấn tượng.

Theo số liệu thống kê của Hải quan Việt Nam, xuất khẩu của Việt Nam vào các thị trường CPTPP khu vực châu Mỹ trong 9 tháng đầu năm 2023 đạt 8,76 tỷ USD, giảm khoảng 15% so với cùng kỳ năm 2022. Kim ngạch giảm chủ yếu ở các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như dệt may, giày dép, thủy sản, đồ gỗ nội thất…

Nhập khẩu từ các thị trường CPTPP khu vực Châu Mỹ trong 9 tháng đầu năm 2023 cũng có mức giảm tương tự 15%, tập trung chủ yếu vào các mặt hàng máy móc, phân bón, sắt, thép, nguyên phụ liệu.

Ông Phùng Gia Đức, Phó Trưởng phòng Xử lý Phòng vệ thương mại nước ngoài - Cục Phòng vệ thương mại cho biết, đối với những nước có FTA nói chung và CPTPP nói riêng, số lượng các vụ việc phòng vệ thương mại tăng một cách nhanh chóng. Lý do là khi doanh nghiệp có được lợi thế, có động lực tăng trưởng từ CPTPP nói riêng và FTA nói chung thì sẽ nâng cao giá trị xuất khẩu của Việt Nam sang rất nhiều thị trường mới.

Do hàng hóa của chúng ta được ưa chuộng và có tính cạnh tranh cao nên tạo nên sức ép đối với ngành sản xuất nội địa của những nước nhập khẩu. Từ đó, ngành sản xuất nội địa của nước nhập khẩu mong muốn rằng Chính phủ của nước nhập khẩu áp dụng các biện pháp hạn chế thương mại, phổ biến nhất là các biện pháp về phòng vệ thương mại, chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ.

“Ngoài những nước lần đầu tiên của FTA với Việt Nam như Canada hay Chile và Peru thì đã có rất nhiều thành viên CPTPP điều tra biện pháp phòng vệ thương mại đối với Việt Nam, có thể kể đến như Australia hay Malaysia” - ông Phùng Gia Đức chia sẻ.

Đó là Australia đã điều tra tới 18 vụ việc phòng vệ thương mại đối với Việt Nam, tương đương với Canada, Malaysia cũng đã trên 10 vụ việc; Mexico có 03 vụ việc mới và đều phát sinh sau khi kí CPTPP.

Như vậy, xu hướng này là tất yếu và không thể tránh khỏi. Khi xuất khẩu, doanh nghiệp đã tham gia cuộc chơi toàn cầu và phải chấp nhận rằng sẽ phải đối mặt với những rào cản phòng vệ thương mại trong tương lai.

Về mặt hàng, những mặt hàng dễ dàng bị tổn thương nhất, dễ bị điều tra nhất chính là những mặt hàng tăng trưởng nhanh, mạnh. Theo thống kê của Bộ Công Thương, những mặt hàng như thủy sản, gỗ và các sản phẩm từ gỗ, thép, nhôm, dệt may, hóa chất... sẽ là những sản phẩm truyền thống và có nguy cơ tiếp tục bị kiện phòng vệ thương mại trong tương lai, ngay cả trong CPTPP và các FTA khác nói chung.

Hạn chế rủi ro phòng vệ thương mại khi gia tăng xuất khẩu sang thị trường CPTPP
Những mặt hàng như thủy sản, gỗ và các sản phẩm từ gỗ, thép, nhôm, dệt may, hóa chất... sẽ có nguy cơ tiếp tục bị kiện phòng vệ thương mại trong tương lai (Ảnh minh hoạ)

Đối với các doanh nghiệp, ông Vũ Văn Phụ - Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Nhôm Việt Nam chia sẻ, ngành nhôm đã có sự tăng trưởng mạnh mẽ những năm gần đây và các doanh nghiệp ngành nhôm cũng tận dụng tối đa các lợi thế của các hiệp định thương mại, đặc biệt là Hiệp định thương mại CPTPP với các thị trường như Canada, Nhật Bản và các thị trường tiềm năng như châu Mỹ hoặc châu Úc, Nam Mỹ... Tuy nhiên, doanh nghiệp trong ngành cũng phải đối diện với các vụ việc điều tra phòng vệ thương mại.

Nâng cao năng lực phòng vệ thương mại cho doanh nghiệp

Để ứng phó với các vụ điều tra phòng vệ thương mại đang ngày càng trở nên phổ biến, ông Vũ Văn Phụ, thứ nhất, về phía các hiệp hội ngành hàng, Hiệp hội Nhôm Việt Nam liên tục khuyến cáo các doanh nghiệp cần phải chủ động khi bị điều tra, đặc biệt là chuẩn bị kỹ càng hồ sơ dữ liệu doanh nghiệp.

Còn về phía các cơ quan quản lý nhà nước, Hiệp hội mong muốn phía Bộ Công Thương, đặc biệt là Cục Phòng vệ thương mại duy trì tốt Trung tâm cảnh báo sớm để cung cấp thông tin cho các doanh nghiệp. Thông tin đến sớm là thông tin rất có giá trị và quý báu với doanh doanh nghiệp khi bị điều tra về phòng vệ thương mại.

Thêm nữa, Hiệp hội rất cần hỗ trợ từ các Vụ thị trường Châu Mỹ - Châu Âu, các tham tán thương mại tại các thị trường CPTPP để kết nối cung cầu, xúc tiến thương mại cho các doanh nghiệp và chia sẻ thông tin cho các doanh nghiệp, ngành hàng để doanh nghiệp có thêm cơ hội mở rộng thị trường, tránh phụ thuộc vào một thị trường nào đó khi bị điều tra về phòng vệ thương mại.

Về phía Bộ Công Thương, ông Phùng Gia Đức nhấn mạnh, nhận thức được vấn đề thay đổi về thương mại quốc tế và sự tăng trưởng càng ngày càng nhanh của thương mại Việt Nam khi doanh nghiệp càng ngày càng xuất khẩu nhiều ra nước ngoài, Bộ Công Thương đã và đang nỗ lực đẩy mạnh các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với phòng vệ thương mại.

Cụ thể, với các thị trường mới, Bộ Công Thương đã có những đề án chuyên sâu về phòng vệ thương mại, xin ý kiến của Thủ tướng Chính phủ để thành lập những đề án trong rất nhiều năm với cái nhìn dài hạn nhằm phổ cập những kiến thức chung về phòng vệ thương mại. Những năm tới, Bộ Công Thương sẽ giới hạn các nhóm đối tượng và sẽ thực hiện những buổi đào tạo nâng cao nhận thức một cách chuyên sâu hơn để các doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp không có đủ nguồn lực tự nghiên cứu sẽ có cơ hội tham gia.

Thứ hai, trong các đề án đó, Bộ Công Thương cũng đề cao việc thường xuyên cập nhật các quy định pháp luật hiện nay. Trong đó có một xu hướng trong hai năm trở lại đây đã nổi lên, đó là xu hướng điều tra lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại. Đây là một biện pháp mở rộng để đảm bảo rằng hiệu quả biện pháp phòng vệ thương mại gốc được duy trì và ổn định và Việt Nam cũng là một trong các đối tượng, một trong những nước bị kiện rất nhiều.

“Các vụ kiện trong tương lai sẽ còn tăng nữa, và tăng rất nhanh. Vì thế, doanh nghiệp cần phải thường xuyên cập nhật các vấn đề liên quan đến thay đổi pháp luật của thị trường nước ngoài. Chúng tôi cũng thường xuyên tổ chức các đối thoại về phòng vệ thương mại đối với cơ quan điều tra nước ngoài để hiểu rằng họ đang điều tra cái gì và cách thức họ làm như thế nào. Khi có sự thông cảm lẫn nhau, đối thoại lẫn nhau thì mọi thứ sẽ nhẹ nhàng hơn và doanh nghiệp cũng sẽ được hưởng lợi rất nhiều” – ông Phùng Gia Đức nhấn mạnh.

Tiếp theo nữa, Chính phủ Việt Nam sẽ bảo vệ doanh nghiệp Việt Nam nhưng cũng kiên quyết phòng trừ đối với các doanh nghiệp lẩn tránh các biện pháp phòng vệ thương mại thông qua việc nhập khẩu hoặc lẩn tránh xuất xứ bất hợp pháp, ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp và hàng hoá Việt Nam xuất khẩu.

Bảo Ngọc
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Phòng vệ thương mại trong CPTPP

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Thổ Nhĩ Kỳ gia hạn áp dụng thuế tự vệ đối với bàn chải đánh răng nhập khẩu

Thổ Nhĩ Kỳ gia hạn áp dụng thuế tự vệ đối với bàn chải đánh răng nhập khẩu

Bộ Thương mại Thổ Nhĩ Kỳ (DGI) ban hành thông báo gia hạn áp dụng thuế tự vệ đối với sản phẩm bàn chải đánh răng nhập khẩu vào Thổ Nhĩ Kỳ.
Hoa Kỳ tiếp nhận hồ sơ đề nghị rà soát hành chính thuế chống bán phá giá sản phẩm từ Việt Nam

Hoa Kỳ tiếp nhận hồ sơ đề nghị rà soát hành chính thuế chống bán phá giá sản phẩm từ Việt Nam

Hoa Kỳ thông báo tiếp nhận hồ sơ đề nghị rà soát hành chính thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với một số sản phẩm nhập khẩu từ Việt Nam.
Ấn Độ khởi xướng điều tra chống bán phá giá tấm pin năng lượng mặt trời nhập khẩu từ Trung Quốc,Việt Nam

Ấn Độ khởi xướng điều tra chống bán phá giá tấm pin năng lượng mặt trời nhập khẩu từ Trung Quốc,Việt Nam

Ngày 17/2, Ấn Độ đã quyết định khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với một số loại tấm pin năng lượng mặt trời nhập khẩu từ Trung Quốc và Việt Nam.
2024 và những thông điệp của các đơn vị ngành Công Thương

2024 và những thông điệp của các đơn vị ngành Công Thương

Báo Công Thương giới thiệu thông điệp trong năm mới 2024 của lãnh đạo một số đơn vị ngành Công Thương.
Bộ Tài chính ý kiến về việc đề nghị Hoa Kỳ công nhận kinh tế thị trường cho Việt Nam

Bộ Tài chính ý kiến về việc đề nghị Hoa Kỳ công nhận kinh tế thị trường cho Việt Nam

Bộ Tài chính vừa có công văn gửi Bộ Công Thương về cung cấp thông tin phản biện trong vụ việc đề nghị Hoa Kỳ công nhận kinh tế thị trường cho Việt Nam.

Tin cùng chuyên mục

Hoa Kỳ nhận hồ sơ đề nghị điều tra chống bán phá giá đĩa giấy nhập khẩu từ Việt Nam

Hoa Kỳ nhận hồ sơ đề nghị điều tra chống bán phá giá đĩa giấy nhập khẩu từ Việt Nam

Bộ Thương mại Hoa Kỳ nhận hồ sơ đề nghị điều tra chống bán phá giá và chống trợ cấp với một số sản phẩm đĩa giấy nhập khẩu từ Trung Quốc, Thái Lan và Việt Nam.
Bộ Công Thương ban hành quyết định kết quả rà soát lần thứ hai chống bán phá giá bột ngọt

Bộ Công Thương ban hành quyết định kết quả rà soát lần thứ hai chống bán phá giá bột ngọt

Bộ Công Thương ban hành quyết định kết quả rà soát lần thứ hai áp dụng biện pháp chống bán phá giá đối với một số sản phẩm bột ngọt có xuất xứ từ Trung Quốc.
Indonesia tổ chức phiên điều trần rà soát cuối kỳ chống bán phá giá màng BOPP xuất xứ từ Việt Nam

Indonesia tổ chức phiên điều trần rà soát cuối kỳ chống bán phá giá màng BOPP xuất xứ từ Việt Nam

Indonesia tổ chức Phiên điều trần vụ việc rà soát cuối kỳ lần thứ 2 về thuế chống bán phá giá đối với sản phẩm màng BOPP xuất xứ từ Thái Lan, Việt Nam.
Doanh nghiệp làm gì để ứng phó với các vụ kiện phòng vệ thương mại?

Doanh nghiệp làm gì để ứng phó với các vụ kiện phòng vệ thương mại?

Nguy cơ hàng hoá xuất khẩu Việt Nam đối diện với các vụ kiện phòng vệ thương mại là điều khó tránh khỏi vì vậy các doanh nghiệp cần có sự chuẩn bị ứng phó.
Đảm bảo lợi ích cho các ngành sản xuất trong nước

Đảm bảo lợi ích cho các ngành sản xuất trong nước

Năm 2023, Bộ Công Thương chủ động phối hợp với các Bộ, ngành, hiệp hội để hỗ trợ DN xuất khẩu ứng phó hiệu quả với các vụ việc phòng vệ thương mại từ nước ngoài
Ấn Độ tiếp nhận đơn đề nghị điều tra chống trợ cấp kính cường lực tráng từ Việt Nam

Ấn Độ tiếp nhận đơn đề nghị điều tra chống trợ cấp kính cường lực tráng từ Việt Nam

Tổng vụ Phòng vệ thương mại Ấn Độ (DGTR) đã tiếp nhận đơn đề nghị điều tra chống trợ cấp đối với mặt hàng kính cường lực tráng và không tráng từ Việt Nam.
Rà soát nhà xuất khẩu mới trong vụ việc điều tra chống lẩn tránh biện pháp PVTM đường mía

Rà soát nhà xuất khẩu mới trong vụ việc điều tra chống lẩn tránh biện pháp PVTM đường mía

Bộ Công Thương ban hành Quyết định rà soát nhà xuất khẩu mới trong vụ việc điều tra áp dụng biện pháp chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại đường mía.
Thổ Nhĩ Kỳ khởi xướng điều tra chống lẩn tránh thuế chống bán phá giá pin năng lượng mặt trời

Thổ Nhĩ Kỳ khởi xướng điều tra chống lẩn tránh thuế chống bán phá giá pin năng lượng mặt trời

Thổ Nhĩ Kỳ khởi xướng điều tra chống lẩn tránh thuế chống bán phá giá pin năng lượng mặt trời có xuất xứ hoặc nhập khẩu từ Croatia, Jordan, Thái Lan, Việt Nam.
Ấn Độ ban hành câu hỏi rà soát hoàng hôn lệnh áp thuế trợ cấp ống thép hàn không gỉ Việt Nam

Ấn Độ ban hành câu hỏi rà soát hoàng hôn lệnh áp thuế trợ cấp ống thép hàn không gỉ Việt Nam

Ấn Độ ban hành bản câu hỏi điều tra trong vụ việc rà soát hoàng hôn lệnh áp thuế trợ cấp đối với ống thép hàn không gỉ của Trung Quốc và Việt Nam.
Chính sách phòng vệ thương mại tạo động lực cho ngành mía đường phát triển

Chính sách phòng vệ thương mại tạo động lực cho ngành mía đường phát triển

Hiện nay, công cụ phòng vệ thương mại đang phát huy rất tốt hiệu quả trong việc bảo vệ lợi ích chính đáng của ngành mía đường trong nước.
Doanh nghiệp Việt Nam đã phản ứng nhanh hơn trước các vụ kiện phòng vệ thương mại

Doanh nghiệp Việt Nam đã phản ứng nhanh hơn trước các vụ kiện phòng vệ thương mại

Đến nay, các doanh nghiệp, ngành hàng Việt Nam đã có cơ hội cọ xát với các vụ kiện phòng vệ thương mại nên phản ứng nhanh và kịp thời hơn.
Doanh nghiệp Việt cần làm gì trước các vụ điều tra phòng vệ thương mại của nước ngoài?

Doanh nghiệp Việt cần làm gì trước các vụ điều tra phòng vệ thương mại của nước ngoài?

Các doanh nghiệp Việt cần chủ động hơn trong việc xử lý, ứng phó với các vụ việc điều tra phòng vệ thương mại của nước ngoài.
Canada khởi xướng rà soát cuối kỳ thuế chống bán phá giá thép cuộn cán nguội

Canada khởi xướng rà soát cuối kỳ thuế chống bán phá giá thép cuộn cán nguội

Canada khởi xướng rà soát cuối kỳ thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ cấp đối với mặt hàng thép cuộn cán nguội nhập khẩu từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Việt Nam.
Việt Nam - Hàn Quốc: Thúc đẩy hợp tác về phòng vệ thương mại

Việt Nam - Hàn Quốc: Thúc đẩy hợp tác về phòng vệ thương mại

Việt Nam – Hàn Quốc tiếp tục mở rộng hợp tác về phòng vệ thương mại, góp phần thúc đẩy quan hệ song phương giữa hai nước trong thời gian tới.
Ngành nhôm tránh bị động, bất ngờ trước các vụ kiện lẩn tránh phòng vệ thương mại

Ngành nhôm tránh bị động, bất ngờ trước các vụ kiện lẩn tránh phòng vệ thương mại

Ngành nhôm đang đối diện với nhiều vụ điều tra chống lẩn tránh phòng vệ thương mại, vì thế cần sự chủ động ứng phó nhằm tránh các thiệt hại.
Bảo vệ lợi ích chính đáng của doanh nghiệp phân bón

Bảo vệ lợi ích chính đáng của doanh nghiệp phân bón

Việc sử dụng công cụ phòng vệ giúp nhiều doanh nghiệp và các ngành sản xuất tại Việt Nam bảo vệ lợi ích chính đáng trước hành vi cạnh tranh không công bằng.
Doanh nghiệp phải xác định sớm rủi ro, ngăn chặn nguy cơ bị kiện chống lẩn tránh phòng vệ thương mại

Doanh nghiệp phải xác định sớm rủi ro, ngăn chặn nguy cơ bị kiện chống lẩn tránh phòng vệ thương mại

Để ứng phó hiệu quả hơn với các vụ việc điều tra chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại, doanh nghiệp sẽ là chủ thể chính, chủ động ngăn chặn từ sớm.
Hoa Kỳ ban hành kết luận cuối cùng vụ việc điều tra chống lẩn tránh thuế ống thép từ Việt Nam

Hoa Kỳ ban hành kết luận cuối cùng vụ việc điều tra chống lẩn tránh thuế ống thép từ Việt Nam

Bộ Công Thương cho biết, Hoa Kỳ đã ban hành kết luận cuối cùng vụ việc điều tra chống lẩn tránh thuế với một số sản phẩm ống thép nhập khẩu từ Việt Nam.
Ứng phó với điều tra phòng vệ thương mại: Giảm rủi ro, tăng lợi thế cho hàng hóa xuất khẩu

Ứng phó với điều tra phòng vệ thương mại: Giảm rủi ro, tăng lợi thế cho hàng hóa xuất khẩu

Xu hướng bảo hộ gia tăng, hàng hóa Việt Nam ngày càng đối diện nhiều hơn với các vụ điều tra phòng vệ thương mại từ nước ngoài.
Phòng vệ thương mại của Việt Nam thực hiện công bằng, công khai, minh bạch

Phòng vệ thương mại của Việt Nam thực hiện công bằng, công khai, minh bạch

Tính đến thời điểm hiện tại, Bộ Công Thương đã khởi xướng điều tra 27 vụ việc phòng vệ thương mại với hàng hoá nhập khẩu.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động