Hà Nội tăng cường phổ biến pháp luật trong quản lý cơ sở tôn giáo

Ngày 29-30/9/2026, tại Trung tâm Văn hóa Phật giáo Thủ đô, xã Bát Tràng, Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố Hà Nội phối hợp với Sở Tư pháp TP. Hà Nội và Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam TP. Hà Nội tổ chức phổ biến, cập nhật các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động tôn giáo và quản lý cơ sở thờ tự cho tăng ni tham dự lớp Bồi dưỡng kỹ năng trụ trì.

Tham gia trao đổi tại chương trình có bà Phạm Bảo Khánh, Trưởng phòng Nghiệp vụ 2, Sở Dân tộc và Tôn giáo TP. Hà Nội; đại diện Sở Tư pháp TP. Hà Nội, ông Nguyễn Văn Hà, Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Luật sư Việt Nam cùng đông đảo tăng ni đang trực tiếp tham gia quản lý các cơ sở tự viện.

Phát biểu tại chương trình, Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Trưởng Ban Hoằng pháp Trung ương, Trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam TP. Hà Nội đánh giá việc thường xuyên trao đổi, cập nhật kiến thức pháp luật có ý nghĩa thiết thực đối với hoạt động Phật sự và công tác quản lý tự viện.

Theo Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm, thông qua những chương trình như vậy, tăng ni có điều kiện nâng cao hiểu biết, chủ động hơn trong công tác Phật sự, quản lý cơ sở tự viện; đồng thời tiếp tục phát huy vai trò của Phật giáo trong đời sống văn hóa, xã hội, đóng góp vào sự phát triển của Thủ đô và đời sống nhân dân.

Cập nhật những điểm mới của Luật Thủ đô

Một trong những nội dung trọng tâm của chương trình là chuyên đề về Luật Thủ đô năm 2026 do ông Nguyễn Văn Hà, Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Luật sư Việt Nam trao đổi.

Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 23/04/2026, gồm 9 chương, 36 điều và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2026, trừ một số quy định có hiệu lực kể từ ngày Luật được thông qua.

Tại chương trình, những nội dung mới về tư duy xây dựng chính sách, phân quyền và cơ chế đặc thù dành cho Hà Nội được giới thiệu, qua đó giúp người tham dự có thêm góc nhìn về hành lang pháp lý cho quá trình xây dựng, phát triển và bảo vệ Thủ đô trong giai đoạn mới.

Theo đó, Luật Thủ đô năm 2026 tiếp tục mở rộng không gian thể chế và tăng cường phân quyền cho Hà Nội, gắn quyền chủ động của chính quyền Thành phố với yêu cầu kiểm soát quyền lực, trách nhiệm giải trình, công khai và minh bạch.

Đáng chú ý, Luật đặt ra nguyên tắc việc phân quyền, phân cấp không được phương hại đến quốc phòng, an ninh, đối ngoại quốc gia, dân tộc, tôn giáo và các lĩnh vực khác liên quan trực tiếp đến chủ quyền quốc gia.

Bên cạnh đó, Luật cho phép Hà Nội chủ động đề xuất, thực hiện thí điểm một số cơ chế, chính sách mới để đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô. Tuy nhiên, cơ chế thí điểm không áp dụng đối với các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, đối ngoại, dân tộc, tôn giáo và những lĩnh vực khác liên quan trực tiếp đến chủ quyền quốc gia.

Việc cập nhật những quy định này có ý nghĩa thiết thực đối với các chức sắc, chức việc tôn giáo đang hoạt động trên địa bàn, qua đó góp phần nâng cao nhận thức về khuôn khổ pháp lý, quyền, trách nhiệm cũng như yêu cầu phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước trong quá trình tổ chức các hoạt động tôn giáo.

Nâng cao trách nhiệm trong quản lý cơ sở thờ tự

Bên cạnh Luật Thủ đô, nhiều quy định liên quan trực tiếp đến hoạt động tôn giáo, quản lý cơ sở thờ tự, di tích, đất đai và xây dựng cũng được trao đổi tại chương trình.

Từ thực tiễn quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo, bà Phạm Bảo Khánh, Trưởng phòng Nghiệp vụ 2, Sở Dân tộc và Tôn giáo TP. Hà Nội lưu ý người đại diện cơ sở tôn giáo cần chủ động nắm chắc các quy định pháp luật, phối hợp với chính quyền địa phương và thực hiện đầy đủ các thủ tục theo quy định.

Đây là yếu tố quan trọng để hoạt động tại các cơ sở tôn giáo được triển khai ổn định, đúng pháp luật, đồng thời hạn chế những vướng mắc có thể phát sinh trong quá trình quản lý, sử dụng đất đai, xây dựng, tu bổ hoặc tôn tạo công trình.

Một vấn đề được quan tâm là hoạt động tôn giáo trên môi trường mạng. Trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng tác động sâu rộng tới đời sống xã hội, việc giảng pháp, tổ chức chương trình sinh hoạt, nghi lễ và các hoạt động tôn giáo trên nền tảng trực tuyến cũng đặt ra yêu cầu tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật có liên quan.

Đối với những cơ sở thờ tự đồng thời là di tích, công tác bảo tồn, tu bổ, tôn tạo cần được thực hiện thận trọng. Người quản lý cần chủ động nắm bắt hồ sơ, hiện trạng, ranh giới và thông tin liên quan đến di tích, hiện vật; phối hợp với cơ quan chức năng trước khi tiến hành các hoạt động có khả năng làm thay đổi hiện trạng.

Tương tự, việc xây dựng, cải tạo, trùng tu tự viện và các công trình nằm trong khuôn viên di tích phải tuân thủ quy hoạch, quy định về xây dựng, di sản văn hóa và các quy định pháp luật chuyên ngành có liên quan. Việc huy động, tiếp nhận và sử dụng các nguồn đóng góp phục vụ hoạt động tôn giáo, bảo tồn di tích cũng cần bảo đảm công khai, minh bạch, đúng mục đích.

Trong bối cảnh Hà Nội tiếp tục rà soát, hoàn thiện công tác quy hoạch, các cơ sở tôn giáo cũng được khuyến nghị chủ động kiểm tra thông tin về đất đai, ranh giới sử dụng đất và nhu cầu thực tế; từ đó phối hợp với chính quyền địa phương để cập nhật, hoàn thiện hồ sơ theo quy định.

Thông qua chương trình, những vấn đề pháp lý gắn trực tiếp với hoạt động quản lý, điều hành tự viện được trao đổi và làm rõ. Đây không chỉ là việc cập nhật kiến thức pháp luật mà còn góp phần nâng cao ý thức tuân thủ, phòng ngừa những vướng mắc trong quản lý đất đai, xây dựng, di tích và tổ chức hoạt động tôn giáo.

Việc tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật cho chức sắc, chức việc, nhà tu hành đồng thời góp phần củng cố cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước với các tổ chức tôn giáo, tạo điều kiện để hoạt động tôn giáo diễn ra ổn định, đúng pháp luật; phát huy những giá trị văn hóa, đạo đức tốt đẹp và đóng góp tích cực vào quá trình xây dựng, phát triển Thủ đô.