Hà Nội quyết liệt ngăn chặn thuốc lá điện tử qua không gian mạng

Theo báo cáo của Chi cục Quản lý thị trường thành phố Hà Nội cho biết, trong 6 tháng năm 2026, lực lượng chức năng đã kiểm tra, xử lý 11 vụ việc, thu nộp ngân sách 172 triệu đồng và tịch thu hơn 800 sản phẩm cùng hàng trăm lọ tinh dầu. Tính chung 8 tháng năm 2026, lượng tang vật vi phạm lên đến 377 lọ tinh dầu, 69 máy hút và 831 sản phẩm thuốc lá điện tử, trong đó 1 vụ việc đã được chuyển cơ quan điều tra để xem xét xử lý hình sự.

Nhận diện thủ đoạn lẩn trốn tinh vi

Ông Dương Mạnh Hùng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội cho biết, sau khi Quốc hội có định hướng cấm thuốc lá điện tử, hoạt động kinh doanh đã lùi vào bóng tối, chủ yếu phục vụ "khách quen". Hàng hóa không để tại điểm bán mà bị xé lẻ, cất giấu tại chung cư, phòng trọ, đồng thời ngụy trang dưới dạng đồ dùng học tập (hộp bút, thỏi son, bình nước).

Giao dịch chủ yếu được thực hiện qua mạng xã hội, nhóm kín ẩn danh bằng tài khoản ảo. Quá trình vận chuyển tận dụng triệt để các ứng dụng giao hàng công nghệ, thanh toán chuyển khoản nhiều lớp để xóa dấu vết. Đáng lo ngại, các đối tượng còn lôi kéo chính học sinh, sinh viên làm cộng tác viên bán hàng truyền tay ngay trong trường học, quán bar.

Bịt lỗ hổng giao vận và đề xuất xử lý hình sự

Việc truy vết các tổng kho ẩn danh hiện gặp nhiều rào cản do tài khoản bán hàng thường dùng SIM rác, máy chủ đặt tại nước ngoài. Bên cạnh đó, nhiều đơn vị bưu chính, giao hàng chưa kiểm soát chặt chẽ nội dung gói hàng, vô tình trở thành kênh trung chuyển hàng cấm ra thị trường.

Trước thực trạng này, Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội xác định giải pháp then chốt là "chặn đứng từ gốc, ngăn chặn từ cửa ngõ". Lực lượng sẽ chuyển dịch phương thức giám sát sang môi trường số, phối hợp với lực lượng An ninh mạng thiết lập cơ chế chia sẻ dữ liệu trực tiếp với các sàn thương mại điện tử và doanh nghiệp bưu chính. Qua đó, truy vết ngược dòng tiền từ các "tọa độ đen" trên mạng để triệt phá tận gốc các kho hàng lậu.

Để tăng tính răn đe, Quản lý thị trường Hà Nội cho rằng, cần bổ sung chế tài xử phạt nặng dành riêng cho mặt hàng thuốc lá điện tử, tăng mức xử phạt đối với người sử dụng ở nơi công cộng. Ngoài ra, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền rà soát, xem xét quy định truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các cá nhân, tổ chức cung cấp dịch vụ mạng xã hội, sàn thương mại điện tử hoặc dịch vụ vận chuyển nếu cố tình tiếp tay cho việc phát tán, giao nhận thuốc lá điện tử trái phép.

Thời gian tới, lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội sẽ phối hợp chặt chẽ với Công an và chính quyền địa phương siết chặt kiểm tra các cơ sở kinh doanh, tiệm tạp hóa xung quanh khu vực trường học, yêu cầu ký cam kết tuyệt đối không tàng trữ, kinh doanh hoặc làm điểm trung chuyển thuốc lá điện tử.

Ngành giáo dục cũng được đề nghị tăng cường các chuyên đề tuyên truyền, giúp học sinh và phụ huynh nhận diện các dạng ngụy trang mới. Mục tiêu lớn nhất là lan tỏa ý thức cho giới trẻ, khơi dậy tinh thần tự giác để mỗi học sinh, sinh viên chủ động trở thành một "mắt xích" giám sát, kiên quyết nói "không" với thuốc lá điện tử.