Hà Nội: Mỗi làng nghề cần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường

Các làng nghề Hà Nội có đóng góp không nhỏ vào tốc độ phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô. Tuy nhiên, kèm theo đó là sức ép đối với vấn đề môi trường.
Làng nghề Hà Nội: Nỗ lực khôi phục sản xuất Kết nối sản xuất và tiêu dùng bền vững sản phẩm làng nghề Hà Nội năm 2022

GS.TS Đặng Thị Kim Chi – Phó chủ tịch Hội bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam đã có cuộc trao đổi với phóng viên Báo Công Thương xung quanh vấn đề này.

Bà đánh giá như thế nào về những đóng góp của làng nghề đối với sự phát triển của Thủ đô Hà Nội nói riêng cũng như của cả nước nói chung trong giai đoạn hiện nay?

Làng nghề là một đặc thù của nông thôn Việt Nam. Tôi đã đi một số nơi, chưa nơi nào mà mật độ, số lượng làng nghề nhiều như làng nghề Việt Nam. Trong đó, Hà Nội là địa phương có số lượng làng nghề cao nhất. Loại hình sản xuất của làng nghề cũng rất đa dạng. Đây là những điều rất đặc thù. Và chính sự phát triển của làng nghề nông thôn Hà Nội đã góp phần quan trọng cho sự phát triển chung của khu vực do tận dụng được lao động nông nhàn và lao động thuộc mọi lứa tuổi trong sản xuất ở quy mô nhỏ để làm ra các sản phẩm phi nông nghiệp nhưng lại nằm trong vùng nông nghiệp. Thu nhập bình quân của một lao động làm nghề công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp trong các làng nghề cao hơn từ 2-2,5 lần so với sản xuất nông nghiệp (thuần nông).

Làng gốm Bát Tràng (Hà Nội)
Làng gốm Bát Tràng (Hà Nội)

Các sản phẩm này không chỉ tiêu thụ trong nội bộ địa phương mà còn phát triển ra các vùng miền, các địa phương khác. Và đến nay, rất nhiều các sản phẩm làng nghề của Hà Nội nói riêng và cả nước nói chung đã đi ra nhiều nước trên thế giới. Rõ ràng, vai trò của làng nghề đối với nông nghiệp Việt Nam đã góp phần phát triển kinh tế nông thôn, tận dụng được sức lao động, sự sáng tạo của nông dân trong giai đoạn này.

Bên cạnh những kết quả đạt được hiện các làng nghề Hà Nội đang đối diện với những bài toán về bảo tồn và phát triển làng nghề. Bà có thể chia sẻ thêm về vấn đề này?

Do đặc điểm, đặc thù của làng nghề đó là phát triển tự phát, có cầu thì có cung và giá trị sản xuất của làng nghề đa số xuất phát từ thủ công và cho đến nay có thể kết hợp với một số hoạt động cơ khí nhỏ. Do đó, thiết bị và công nghệ của làng nghề phần lớn là cũ và lạc hậu. Trình độ của người dân làm việc tại các cơ sở sản xuất làng nghề không được đào tạo bài bản mà mang tính truyền miệng, truyền thống. Quan hệ sản xuất của làng nghề là quan hệ mang tính dòng tộc, làng xã chứ không mang tính khu công nghiệp.

Với các đặc điểm trên, dẫn đến làng nghề trong giai đoạn phát triển kinh tế hiện nay cũng để lại rất nhiều các bất cập. Việc phát triển tự phát có cầu thì có cung dẫn đến việc có những làng nghề ngày hôm nay đang dệt khăn nhưng một năm sau có khi lại quay sang làm máy tuốt lúa. Nhưng phải nói người dân làng nghề hết sức linh hoạt. Khi có nguồn cung cấp và điều kiện sản xuất là họ phát triển. Do thu nhập của người dân làng nghề cao hơn so với thu nhập của người dân vùng thuần nông. Từ đó, khuyến khích người ta phát triển kinh tế bằng cách làm thêm các nghề phụ.

GS.TS Đặng Thị Kim Chi –Phó chủ tịch Hội bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam
GS.TS Đặng Thị Kim Chi –Phó chủ tịch Hội bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam

Điều này cũng dẫn đến hệ lụy là các làng nghề trong thời gian gần đây phát triển không có quy hoạch, công nghệ sản xuất lạc hậu, trình độ kỹ thuật không được đào tạo bài bản. Do đó, tác động xấu đến môi trường. Ô nhiễm môi trường khí do các loại khí không được xử lý. Ô nhiễm môi trường nước do nước thải sinh ra không được xử lý mà xả thẳng ra môi trường tự nhiên. Ô nhiễm chất thải rắn chất đầy hai bên đường các làng nghề và tạo nên các nguồn chất ô nhiễm rất lớn. Việc này không chỉ ô nhiễm trong khu vực làng nghề mà còn ảnh hưởng đến các khu vực lân cận và dẫn đến những xung đột môi trường giữa các nơi.

Giải pháp theo bà cần được đặt ra lúc này là gì?

Sự phát triển của làng nghề nếu không được quy hoạch, không được quan tâm một cách đầy đủ để có thể phát triển bền vững thì sẽ để lại những hậu quả khôn lường. Do đó, cần thiết chúng ta phải có những quy hoạch, phải có những biện pháp bảo vệ môi trường nhằm phát triển làng nghề một cách bền vững và phải lựa chọn những loại hình nào phù hợp với quy mô làng nghề để đưa vào quy hoạch phát triển. Còn đối với những làng nghề không nằm trong quy hoạch và là nguồn gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng thì cần có các biện pháp không cho phát triển cũng như nhân rộng. Đây là những việc mà chúng ta cần phải làm trong thời gian tới.

Một điều rất rõ ràng là môi trường làng nghề Hà Nội chỉ thực sự được cải thiện khi cộng đồng dân cư trong làng nghề nhận thức được sự cần thiết và có các hành động cụ thể tích cực góp phần từng bước giảm thiểu các tác động ô nhiễm do hoạt động sản xuất.

Việc xây dựng những chính sách phù hợp với đặc thù của làng nghề là điều hết sức cần thiết tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động bảo vệ môi trường làng nghề nhằm góp phần phát triển làng nghề bền vững.

Bên cạnh đó, cần khuyến khích ưu đãi tài chính cho các hoạt động liên quan đến cải thiện môi trường làng nghề. Kêu gọi các nguồn hỗ trợ tài chính từ các tổ chức, các quỹ bảo vệ môi trường cho việc đầu tư các công trình xử lý ô nhiễm và truyền thông môi trường.

Trong số 176 cụm công nghiệp làng nghề được quy hoạch, đã có 49 cụm xây dựng hạ tầng, cấp phép hoạt động cho 5.870 dự án, bình quân đạt 800m2/dự án, trong đó có 2.000 dự án đã hoạt động. Theo Sở Công thương Hà Nội, quy hoạch các cụm làng nghề còn nhỏ lẻ (7,4ha/cụm), thậm chí có cụm diện tích 1 ha, lại dàn trải, chưa đáp ứng nhu cầu phát triển.

Một trong những giải pháp đối với việc bảo tồn và phát triển các làng nghề được đặt ra đối với Hà Nội đó là phát triển làng nghề gắn với việc phát triển các sản phẩm OCOP. Theo bà, giải pháp này mang lại những lợi thế cũng như hiệu quả gì?

Đây là những giải pháp rất tích cực, việc này sẽ tạo nên nguồn tiêu thụ các sản phẩm từ làng nghề. Nếu một làng nghề có sản phẩm OCOP được công nhận thì khả năng được biết đến, được các nơi đặt hàng sẽ tăng lên. Việc này sẽ giúp cho các làng nghề phát triển. Tuy nhiên, việc này cần lồng ghép trong điều kiện sản phẩm OCOP này phải được sản xuất ở khu vực mà đảm bảo chất lượng môi trường, ổn định xã hội và phát triển bền vững.

Đối với phát triển làng nghề gắn với du lịch thì sao thưa bà?

Đây là một hướng rất hay của Việt Nam. Chúng tôi đã đi một số làng nghề ở một số địa phương không chỉ ở Hà Nội. Tôi thấy hoạt động du lịch mà gắn với việc tham quan đến các làng nghề là một hướng đi rất tốt. Bởi đa số các sản phẩm làng nghề mang tính đặc sản của địa phương, đặc sản của dân tộc. Do đó, khi khách du lịch trong và ngoài nước đến với một cơ sở làng nghề, được chứng kiến quá trình làm ra sản phẩm đấy và nếu như cho họ tham gia một vài công đoạn đơn giản để tạo ra sản phẩm và mang về thì rất tốt. Tôi rất khuyến khích, rất ủng hộ xu hướng phát triển du lịch làng nghề và coi như đấy là một hình thức nhằm phát triển làng nghề bền vững.

Xin cám ơn bà!

Nguyễn Hạnh
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Thu hút đầu tư các khu công nghiệp Bắc Ninh đạt 59,96 triệu USD

Thu hút đầu tư các khu công nghiệp Bắc Ninh đạt 59,96 triệu USD

Tổng vốn đầu tư cấp mới và điều chỉnh vào các khu công nghiệp Bắc Ninh trong tháng 7 là 59,96 triệu USD (FDI 36,41 triệu USD; trong nước 23,55 triệu USD).
Thanh Hóa: Thực hiện nhiều giải pháp xử lý lao động làm việc và cư trú bất hợp pháp tại Hàn Quốc

Thanh Hóa: Thực hiện nhiều giải pháp xử lý lao động làm việc và cư trú bất hợp pháp tại Hàn Quốc

Thực trạng lao động Thanh Hóa làm việc và cư trú bất hợp pháp tại Hàn Quốc diễn ra ngày một nhiều tỉnh đang đưa ra các giải pháp nhằm xử lý thực trạng này.
Thanh Hóa: Nghị quyết của Đảng giúp hơn 800 hộ nghèo sinh sống trên sông được “đổi đời”

Thanh Hóa: Nghị quyết của Đảng giúp hơn 800 hộ nghèo sinh sống trên sông được “đổi đời”

Từ một nghị quyết của Đảng, tại Thanh Hóa đã có 812 hộ nghèo sinh sống trên sông được hỗ trợ đất, xây nhà ở ổn định, được “đổi đời” lên bờ.
Quảng Trị: 230 tỷ đồng đầu tư xây dựng đường tránh TP. Đông Hà

Quảng Trị: 230 tỷ đồng đầu tư xây dựng đường tránh TP. Đông Hà

Ngày 16/8, ông Hà Sỹ Đồng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị cho biết, Bộ Kế hoạch và Đầu tư vừa đề xuất Chính phủ bố trí vốn xây dựng đường tránh TP. Đông Hà.
Hà Nội: Kết nối doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh với các ngân hàng thương mại

Hà Nội: Kết nối doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh với các ngân hàng thương mại

Chiều 15/8, diễn ra Hội nghị Kết nối doanh nghiệp sản xuất kinh doanh với các ngân hàng thương mại, quỹ đầu tư phát triển thành phố Hà Nội năm 2022.

Tin cùng chuyên mục

Phát triển cụm công nghiệp tại Hà Nội: Khắc phục tồn tại, hạn chế

Phát triển cụm công nghiệp tại Hà Nội: Khắc phục tồn tại, hạn chế

Phát triển các cụm công nghiệp được coi là một trong những giải pháp quan trọng để thúc đẩy sản xuất công nghiệp trên địa bàn TP. Hà Nội.
Mời gọi doanh nhân người Việt Nam ở nước ngoài đầu tư vào TP. Đà Nẵng

Mời gọi doanh nhân người Việt Nam ở nước ngoài đầu tư vào TP. Đà Nẵng

Những năm qua, đầu tư của kiều bào vào TP. Đà Nẵng có xu hướng tăng, đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.
Bình Dương: Đảm bảo cấp điện cho sản xuất cho các khu công nghiệp

Bình Dương: Đảm bảo cấp điện cho sản xuất cho các khu công nghiệp

Nhằm đảm bảo cấp điện phục vụ sản xuất cho các khu công nghiệp, ngành Điện lực Bình Dương tập trung đầu tư hạ tầng lưới điện, để cấp điện an toàn, tin cậy.
Thừa Thiên Huế hướng đến thành phố giao thông xanh bằng tàu điện

Thừa Thiên Huế hướng đến thành phố giao thông xanh bằng tàu điện

Lãnh đạo Thừa Thiên Huế đã làm việc với tập đoàn KRRI về nghiên cứu tiền khả thi dự án giao thông xanh bằng tàu điện, mô hình giao thông hiện đại, tiên tiến.
TP. Hồ Chí Minh phát động Giải thưởng Sáng tạo lần thứ 3 năm 2023

TP. Hồ Chí Minh phát động Giải thưởng Sáng tạo lần thứ 3 năm 2023

Giải thưởng Sáng tạo nhằm tôn vinh các tập thể, cá nhân có các công trình nghiên cứu, giải pháp, tác phẩm sáng tạo đóng góp cho sự phát triển TP. Hồ Chí Minh.
Yên Bái: Giá trị sản xuất công nghiệp 7 tháng đạt gần 12.000 tỷ đồng

Yên Bái: Giá trị sản xuất công nghiệp 7 tháng đạt gần 12.000 tỷ đồng

Tính đến hết tháng 7/2022, giá trị sản xuất công nghiệp toàn tỉnh Yên Bái đạt gần 12.000 tỷ đồng, tăng 10,98% so với cùng kỳ năm 2021.
Công nghiệp chế biến, chế tạo dẫn dắt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Bình Dương

Công nghiệp chế biến, chế tạo dẫn dắt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Bình Dương

Trong 7 tháng năm 2022, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 8,4%, tiếp tục khẳng định vai trò dẫn dắt, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tỉnh Bình Dương.
Công ty CP Tân Hoàng Khang phải hỗ trợ toàn bộ kinh phí khắc phục sự cố ở "thủ phủ" khoáng sản Quỳ Hợp

Công ty CP Tân Hoàng Khang phải hỗ trợ toàn bộ kinh phí khắc phục sự cố ở "thủ phủ" khoáng sản Quỳ Hợp

Đó là kết luận của Chủ tịch tỉnh Nghệ An đối với Công ty CP Tân Hoàng Khang trong việc khắc phục sự cố do ảnh hưởng của việc nứt nẻ, sụt lún đất tại Châu Hồng.
Hà Nội: Sản xuất công nghiệp, xuất khẩu hàng hóa tiếp tục phục hồi tích cực trong tháng 7/2022

Hà Nội: Sản xuất công nghiệp, xuất khẩu hàng hóa tiếp tục phục hồi tích cực trong tháng 7/2022

Sản xuất công nghiệp phục hồi tích cực, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tiếp tục khởi sắc là những kết quả mà thành phố Hà Nội đạt được trong tháng 7/2022.
TP. Cần Thơ cần phát huy vai trò trung tâm động lực của vùng Đồng bằng sông Cửu Long

TP. Cần Thơ cần phát huy vai trò trung tâm động lực của vùng Đồng bằng sông Cửu Long

TP. Cần Thơ cần khơi thông mọi nguồn lực để trở thành cơ sở phát huy vai trò trung tâm động lực phát triển vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Thừa Thiên Huế: Vì sao chậm tiến độ di dời cột điện cao thế đoạn cao tốc Cam Lộ - La Sơn

Thừa Thiên Huế: Vì sao chậm tiến độ di dời cột điện cao thế đoạn cao tốc Cam Lộ - La Sơn

Dự kiến đến 30/9/2022, tuyến cao tốc Cam Lộ - La Sơn thông xe kỹ thuật. Tuy nhiên, hiện dự án di dời đường điện cao thế đoạn qua Thừa Thiên Huế chưa thực hiện.
Thanh Hóa: Quyết tâm giải ngân hết 11.000 tỷ đồng vốn đầu tư công

Thanh Hóa: Quyết tâm giải ngân hết 11.000 tỷ đồng vốn đầu tư công

Tỉnh Thanh Hóa đã giải ngân được hơn 5.485 tỷ đồng vốn đầu tư công. Hết năm 2022, Thanh Hóa quyết tâm giải ngân hết 11.000 tỷ đồng vốn được giao.
Lần đầu tiên Hà Tĩnh tổ chức chợ đêm thí điểm gắn với tuyến phố đi bộ

Lần đầu tiên Hà Tĩnh tổ chức chợ đêm thí điểm gắn với tuyến phố đi bộ

Trục đường Nguyễn Huy Oánh, gần Quảng trường công viên TP. Hà Tĩnh sẽ là nơi tổ chức phiên chợ đêm thí điểm gắn với tuyến phố đi bộ đầu tiên tại tỉnh này.
Tăng cường phối hợp công tác đảm bảo an toàn cung cấp điện trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh

Tăng cường phối hợp công tác đảm bảo an toàn cung cấp điện trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh

Việc thực hiện Quy chế phối hợp hợp giữa đơn vị đã góp phần bảo đảm an toàn cung cấp điện, an toàn phòng cháy, chữa cháy trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh.
Bốn ngành công nghiệp trọng yếu của TP. Hồ Chí Minh tăng hơn 12%

Bốn ngành công nghiệp trọng yếu của TP. Hồ Chí Minh tăng hơn 12%

Chỉ số sản xuất công nghiệp TP. Hồ Chí Minh lấy lại đà tăng trưởng mạnh 7 tháng đầu năm, trong đó 4 ngành công nghiệp trọng yếu tăng hơn 12% so với cùng kỳ.
Phát động Cuộc thi thiết kế mẫu sản phẩm thủ công mỹ nghệ Hà Nội 2022

Phát động Cuộc thi thiết kế mẫu sản phẩm thủ công mỹ nghệ Hà Nội 2022

Sáng 3/8, Trung tâm Khuyến công và tư vấn phát triển công nghiệp Hà Nội tổ chức phát động Cuộc thi thiết kế mẫu sản phẩm thủ công mỹ nghệ Hà Nội 2022.
Thái Nguyên: Thêm 11 dự án được cấp phép đầu tư vào các khu công nghiệp

Thái Nguyên: Thêm 11 dự án được cấp phép đầu tư vào các khu công nghiệp

Trong 6 tháng đầu năm 2022, đã có 11 dự án được cấp phép đầu tư mới vào các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.
Tỉnh Quảng Trị: Những nội dung nào hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2022?

Tỉnh Quảng Trị: Những nội dung nào hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2022?

UBND tỉnh Quảng Trị vừa ban hành kế hoạch hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2022 nhằm tạo môi trường đầu tư, hoạt động sản xuất, kinh doanh cho doanh nghiệp.
TP. Hồ Chí Minh cần “tăng tốc” giải ngân vốn đầu tư công thúc đẩy tăng trưởng

TP. Hồ Chí Minh cần “tăng tốc” giải ngân vốn đầu tư công thúc đẩy tăng trưởng

Đến cuối tháng 7, TP. Hồ Chí Minh mới giải ngân vốn đầu tư công đạt 25%, để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thành phồ cần “tăng tốc” giải ngân vốn đầu tư công.
Thanh Hóa: Rà soát toàn bộ dự án chậm tiến độ trước 30/9 làm căn cứ thu hồi đất

Thanh Hóa: Rà soát toàn bộ dự án chậm tiến độ trước 30/9 làm căn cứ thu hồi đất

UBND tỉnh Thanh Hoá vừa thành lập Tổ công tác rà soát tổng thể tiến độ thực hiện các dự án đầu tư trên địa bàn, hoàn tất trước ngày 30/9 làm căn cứ thu hồi đất.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động