Đồng bằng Sông Cửu Long chủ động tháo gỡ khó khăn

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại diễn đàn

Vựa lúa lớn của cả nước

Các báo cáo, nghiên cứu được đưa ra tại diễn đàn đều cho rằng, đồng bằng sông Cửa Long (ĐBSCL) đóng vai trò thiết yếu cho sự phát triển của Việt Nam nói chung và an ninh lương thực của khu vực khi sản xuất đến 50% tổng sản lượng lúa gạo của Việt Nam và 70% sản lượng thủy sản nuôi trồng của cả nước. Các vùng đất ngập nước và các vùng cửa sông của ĐBSCL là nguồn đa dạng sinh học quan trọng. Tuy nhiên, trong hơn một thập kỷ gần đây, nhiều thay đổi cả về tự nhiên và do con người gây ra đã tạo sức ép phát triển lớn đối với cả vùng ĐBSCL.

Trong dài hạn, các cộng đồng dân cư duyên hải ĐBSCL được dự báo sẽ là đối tượng hứng chịu những tác động của biến đổi khí hậu, trong đó có hiện tượng nước biển dâng và những cơn bão nhiệt đới có xu hướng ngày càng mạnh. Sản lượng lúa gạo ở ĐBSCL được dự báo sẽ giảm từ 6 -12% vì ngập lụt và xâm nhập mặn…

Phát biểu khai mạc, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh, ĐBSCL đang hướng tới trở thành một khu vực có nền kinh tế nông nghiệp thông minh, bền vững, có giá trị gia tăng cao của Đông Nam Á và rộng hơn là châu Á trong tương lai. ĐBSCL là vựa lúa lớn nhất của Việt Nam, chiếm 90% tổng sản lượng gạo xuất khẩu của cả nước.

Từ đó, Thủ tướng đề nghị các định chế tài chính, các đối tác quốc tế cần chia sẻ, đồng hành với Chính phủ Việt Nam, người dân vùng ĐBSCL trong nỗ lực ngăn chặn, kiểm soát, vượt qua những thách thức bởi hạn hán, thiên tai, biến đổi khí hậu.

Đề cập đến những lợi thế địa lý kinh tế của ĐBSCL, Thủ tướng cho rằng, kết quả phát triển kinh tế - xã hội của vùng vẫn chưa xứng với tiềm năng, đời sống người nông dân còn nhiều khó khăn. Thực trạng này xuất phát từ một số nguyên nhân như: Thiếu sự liên kết một cách hiệu quả giữa các tỉnh trong vùng, chưa có chiến lược phát triển công nghiệp phù hợp, tương xứng; Ngành chế biến thủy hải sản tuy có nhiều tiến bộ, chiếm gần 70% kim ngạch xuất khẩu thủy hải sản cả nước nhưng vẫn thiếu những cách làm mới, hiện đại, sáng tạo; Chưa biết cách tối ưu hóa chuỗi sản xuất. Sản xuất lúa chưa tạo dựng được thương hiệu, uy tín, giá trị gia tăng thấp, nên giá trị xuất khẩu không cao…

Tìm cách làm mới, lâu dài

Khẳng định đã đến lúc không thể làm theo truyền thống cũ, Thủ tướng yêu cầu các tỉnh trong vùng ý thức cao hơn nữa về thực trạng hiện tại, chủ động có biện pháp tháo gỡ khó khăn. Nhanh chóng chuyển đổi cây trồng vật nuôi, tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng bền vững nhằm đảm bảo sinh kế lâu dài cho người dân…

Gợi ý đầu tư thỏa đáng cho nghiên cứu khoa học, áp dụng công nghệ mới, đặc biệt là công nghệ sinh học vào nuôi trồng thủy hải sản, trồng lúa và các cây ăn trái, Thủ tướng đề nghị các trường Đại học miền Tây chủ động liên kết với các trường Đại học ở Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và một số trường đại học lớn trong nước và quốc tế để nâng cao chất lượng nghiên cứu.

Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu các tỉnh, thành phố vùng ĐBSCL xây dựng và đề xuất bộ tiêu chí nông thôn mới cho vùng ĐBSCL vào quý 3 năm 2016. Bộ tiêu chí này phải đảm bảo phù hợp đặc thù của địa phương trước tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn bất thường đang diễn ra; nâng cao khả năng phòng vệ trước biến đổi khí hậu của vùng này.

Đánh giá cao sự hỗ trợ của các định chế tài chính lớn, nhất là WB, Chính phủ các nước, Thủ tướng khẳng định, Việt Nam sẽ hợp tác tốt với WB, các Chính phủ, các tổ chức quốc tế để cùng nhau giải quyết các vấn đề đặt ra ở ĐBSCL.