Đổi mới đào tạo nhân lực báo chí trước yêu cầu của kỷ nguyên số và AI

Chuyển đổi số và AI đặt ra yêu cầu mới đối với người làm báo, đòi hỏi đổi mới nội dung, phương pháp đào tạo, bồi dưỡng theo hướng sát thực tiễn và tăng khả năng ứng dụng.

Ngày 20/11, tại TP. Hồ Chí Minh, Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức tọa đàm “Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng nhân lực báo chí đáp ứng yêu cầu thực tiễn”. Chương trình có sự tham dự của đại diện các cơ quan quản lý báo chí, lãnh đạo cơ quan báo chí, Hội Nhà báo địa phương, chuyên gia, giảng viên cùng đội ngũ phóng viên, biên tập viên khu vực Đồng bằng sông Cửu Long - Tây Nam Bộ.

Các địa biểu tham dự tọa đàm “Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng nhân lực báo chí đáp ứng yêu cầu thực tiễn”.

Các địa biểu tham dự tọa đàm “Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng nhân lực báo chí đáp ứng yêu cầu thực tiễn”.

Đây là hoạt động tiếp nối tọa đàm đã được tổ chức tại tỉnh Lâm Đồng, nằm trong chuỗi tọa đàm chuyên sâu tại ba miền Bắc - Trung - Nam. Thông qua chương trình, Ban tổ chức mong muốn tập hợp ý kiến từ các cơ quan báo chí, tổ chức Hội và đội ngũ người làm báo, qua đó đánh giá thực trạng, nhận diện nhu cầu và đề xuất giải pháp đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí.

AI phát triển, người làm báo cần nâng cao năng lực thích ứng

Phát biểu tại tọa đàm, ông Trần Trọng Dũng, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam cho biết, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng truyền thông mới không chỉ làm thay đổi cách thức sản xuất, phân phối, tiếp nhận thông tin mà còn đặt ra những yêu cầu mới đối với tư duy, năng lực và bản lĩnh nghề nghiệp của mỗi người làm báo.

Ông Trần Trọng Dũng, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam phát biểu tại tọa đàm.

Ông Trần Trọng Dũng, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam phát biểu tại tọa đàm.

Theo ông Trần Trọng Dũng, vấn đề đặt ra không phải là công nghệ thay thế nghề báo đến đâu, mà là người làm báo cần thay đổi như thế nào để tiếp tục thực hiện tốt sứ mệnh của mình. AI có thể tổng hợp dữ liệu, tạo ra hàng vạn con chữ nhưng không thể có lòng trắc ẩn, sự cẩn trọng trước một số phận con người và càng không thể chịu trách nhiệm pháp lý hay đạo đức về những gì mình viết.

Tuy nhiên, việc khẳng định giá trị của con người không đồng nghĩa với việc người làm báo được phép đứng yên trước những thay đổi của công nghệ. Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam chỉ ra thực tế, tại các cơ quan báo chí địa phương, đội ngũ người làm báo vẫn còn thiếu những người thực sự hiểu và làm chủ công nghệ. Phóng viên còn loay hoay với cách khai thác dữ liệu số, lúng túng trước làn sóng thông tin giả; đôi khi bị cuốn theo áp lực về tốc độ, số lượng và hiệu quả tiếp cận công chúng mà quên đi chiều sâu của tác phẩm và sức sáng tạo của người làm báo.

Đổi mới đào tạo nhân lực báo chí trước yêu cầu của kỷ nguyên số và AI - 3
Các đại biểu dự tọa đàm.

Các đại biểu dự tọa đàm.

Từ thực tiễn này, ông Trần Trọng Dũng nhấn mạnh, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực báo chí phải được xem là nhiệm vụ chiến lược và lâu dài. Hội Nhà báo Việt Nam sẽ tiếp tục chỉ đạo sát sao, tăng cường phối hợp với các cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo và chuyên gia trong, ngoài nước để đổi mới nội dung, chương trình và phương pháp giảng dạy.

Trong đó, nội dung bồi dưỡng cần được thiết kế sát hơn với nhu cầu của từng nhóm học viên, từng loại hình báo chí và vị trí công tác. Bên cạnh cập nhật kiến thức, kỹ năng mới về công nghệ, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, cần đặc biệt chú trọng đạo đức nghề nghiệp, năng lực kiểm chứng thông tin, tư duy phản biện và trách nhiệm xã hội của người làm báo.

Tập trung đổi mới nội dung, phương pháp bồi dưỡng

Tại tọa đàm, các đại biểu tập trung trao đổi ba nhóm nội dung chính. Trong đó, nhóm vấn đề thứ nhất là yêu cầu thực tiễn đối với nhân lực báo chí trong kỷ nguyên số và AI. Các ý kiến hướng đến việc nhận diện khoảng cách kỹ năng số của đội ngũ phóng viên, biên tập viên; khả năng ứng dụng AI, tự động hóa, báo chí dữ liệu, quản trị rủi ro trên không gian mạng, cũng như những chuẩn mực năng lực mới và vấn đề đạo đức nghề nghiệp trong môi trường truyền thông số.

Nhà báo Nguyễn Hoàng Nhật, Phó Trưởng ban Nhân Dân điện tử, Báo Nhân Dân trao đổi tại buổi tọa đàm.

Nhà báo Nguyễn Hoàng Nhật, Phó Trưởng ban Nhân Dân điện tử, Báo Nhân Dân trao đổi tại buổi tọa đàm.

Nhóm nội dung thứ hai tập trung vào đổi mới chương trình và phương pháp bồi dưỡng nghiệp vụ theo hướng thực chiến. Theo định hướng của Ban tổ chức, các chương trình bồi dưỡng ngắn hạn cần được thiết kế linh hoạt, chuyên sâu, phù hợp với từng nhóm kỹ năng và nhu cầu thực tế. Việc tích hợp công cụ số, AI vào giảng dạy cần gắn với tăng cường phương pháp đào tạo thực hành, kết nối kiến thức lý thuyết với thao tác nghiệp vụ và yêu cầu công việc tại tòa soạn.

Đây cũng là vấn đề gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả ứng dụng sau đào tạo. Thực tiễn hoạt động của Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí thời gian qua cho thấy, bên cạnh yêu cầu cập nhật kiến thức, kỹ năng mới, một thách thức lớn là làm thế nào để học viên có thể nhanh chóng vận dụng những nội dung được trang bị vào công việc hằng ngày. Chương trình bồi dưỡng cũng cần đáp ứng đúng nhu cầu của từng cơ quan báo chí và từng nhóm học viên.

Nhóm nội dung thứ ba đề cập cơ chế liên kết bồi dưỡng giữa Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí, các tòa soạn và tổ chức Hội. Các ý kiến tập trung vào giải pháp phối hợp xây dựng chương trình theo nhu cầu của từng cơ quan báo chí, địa phương; phát triển mô hình bồi dưỡng tại chỗ; biên soạn tài liệu hướng dẫn, sổ tay thực hành nghiệp vụ để hỗ trợ học viên thường xuyên vận dụng kiến thức vào công việc.

Thông qua các tham luận và ý kiến thảo luận, tọa đàm kỳ vọng tiếp nhận thêm những góc nhìn thực tiễn, đóng góp thiết thực từ các cơ quan báo chí, tổ chức Hội và cơ sở đào tạo. Đây sẽ là cơ sở để Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí tiếp tục hoàn thiện chương trình, tài liệu và phương pháp bồi dưỡng theo hướng thiết thực, hiệu quả, gắn với nhu cầu tác nghiệp của người làm báo.

Thừa Ngọc

Có thể bạn quan tâm