Điều hành xuất khẩu gạo: Cần tăng cường sự phối hợp và trách nhiệm - Bài 1

Có lẽ, câu chuyện xuất khẩu (XK) gạo tuần qua không thể “trọn một ngày vui” và bỗng trở nên “loạn nhịp” trước những phát sinh từ thực tế.  Những tranh cãi không đáng có liên quan đến XK gạo đều xuất phát từ việc chưa có sự phối hợp “nhịp nhàng” giữa các bộ, ngành, địa phương để chuẩn bị kỹ cho những tình huống được coi là bất thường này. Nhưng, cần khẳng định rằng, điều hành XK gạo trong thời gian qua đã được Bộ Công Thương thực hiện minh bạch và rõ ràng, đảm bảo quyền lợi của doanh nghiệp, người trồng lúa và an ninh lương thực quốc gia.

Bài 1: Nghị định 107/2018/ NĐ-CP - Cắt giảm các điều kiện bó buộc, mở cơ hội cho gạo Việt ra thế giới

Không cần đăng ký với Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) hay với Bộ Công Thương, doanh nghiệp chỉ cần làm tờ khai tại cơ quan hải quan là có thể xuất khẩu (XK) gạo… đó là một trong những điểm đáng lưu ý của Nghị định 107/2018/NĐ-CP (Nghị định 107) về kinh doanh XK. Sau hơn 1 năm có hiệu lực, Nghị định đã mở rộng cánh cửa cho gạo Việt Nam ra thị trường thế giới.

Bước ngoặt cho XK gạo

Là quốc gia có thế mạnh về XK gạo, nhiều năm qua, Chính phủ và các Bộ ngành đã nỗ lực xây dựng và hoàn thiện khung khổ pháp lý cho hoạt động XK mặt hàng này phù hợp với từng giai đoạn. Nhìn về giai đoạn năm 2010 trở về trước, khi đó có quá nhiều doanh nghiệp kinh doanh, XK gạo; có những doanh nghiệp chỉ XK ½ container gạo hoặc 500kg gạo cũng gọi là doanh nghiệp XK gạo; cùng với đó là tình trạng tranh mua, tranh bán, ép giá nông dân. Tình trạng này kéo dài trong nhiều năm liền và để lập lại trật tự trong ngành gạo, năm 2011, Bộ Công Thương đã kiến nghị Chính phủ ban hành Nghị định 109/2011/CP/NĐ-CP (Nghị định 109) về kinh doanh XK gạo.

dieu hanh xuat khau gao can tang cuong su phoi hop va trach nhiem bai 1

Nghị định 109 ra đời, với việc yêu cầu đăng ký hạn ngạch XK, yêu cầu doanh nghiệp có kho bãi… đã góp phần ổn định giá lúa gạo nội địa, không còn cảnh tranh mua, tranh bán giữa các doanh nghiệp tại thời điểm đó. Tuy nhiên, 7 năm sau đó, đến giai đoạn ngành lúa gạo của Việt Nam đã lớn mạnh thì vai trò lịch sử của Nghị định 109 cũng đã kết thúc. Việc thay thế nghị định này bằng Nghị định 107 được đánh giá là bước tiến cần thiết.

Nghị định 107 đã được Bộ Công Thương xây dựng với mục tiêu tạo bước tiến mới về thể chế theo hướng mở, xây dựng thể chế kiến tạo, minh bạch, tạo thuận lợi cho thương nhân khi gia nhập thị trường XK gạo, nhằm phát triển ổn định, bền vững ngành sản xuất, XK gạo, nâng cao tính cạnh tranh của thương nhân và của sản phẩm gạo Việt Nam trên thị trường trong nước và thế giới. Ngày 15/8/2018, Nghị định 107 chính thức được Thủ tướng Chính phủ ký ban hành.

Theo đó, Nghị định 107 đã có hàng loạt điểm mới như không bắt buộc thương nhân kinh doanh XK gạo phải sở hữu kho chứa, cơ sở xay xát, chế biến lúa gạo, mà có thể thuê các cơ sở này để đáp ứng điều kiện kinh doanh; Không quy định quy mô kho chứa lúa, gạo, công suất cơ sở xay xát, chế biến, không bắt buộc phải có dây chuyền xay lúa; Xây dựng cơ chế khuyến khích, tạo thuận lợi cho XK các mặt hàng có chất lượng, giá trị cao… Thương nhân chỉ cần có cơ sở xay sát và có kho chứa (có thể đi thuê) theo quy định sẽ được Bộ Công Thương cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh XK gạo.

Đặc biệt, Nghị định cũng bãi bỏ quy định thủ tục bắt buộc thương nhân phải đăng ký hợp đồng XK gạo tại Hiệp hội Lương thực Việt Nam. Doanh nghiệp cũng không cần phải đăng ký hoặc xin giấy phép XK gạo với Bộ Công Thương mà chỉ cần khai tờ khai hải quan tại cơ quan hải quan, tự XK và chịu trách nhiệm với hợp đồng của mình. Điều này đã tạo điều kiện tối đa cho nhiều đối tượng cùng được tham gia XK gạo.

Với những tháo gỡ kịp thời, đặt lợi ích doanh nghiệp và hiệu quả XK gạo lên trên hết, Nghị định 107 đã được cộng đồng doanh nghiệp XK gạo đánh giá rất cao. Sau hơn 1 năm thực thi Nghị định này với những cải cách, tư duy mới, Bộ Công Thương đã cấp thêm 47 Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh XK gạo, nâng con số thương nhân XK gạo lên 182 thương nhân, góp phần đưa những “hạt ngọc trời” của Việt Nam với chất lượng cao, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm đến hơn 150 quốc gia và vùng lãnh thổ trên toàn thế giới.

Nghị định 107 cũng được cộng đồng DN đánh giá là giúp xóa bỏ những rào cản đã từng làm khó các DN kinh doanh XK gạo trong một thời gian khá dài, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho DN, thương nhân đưa gạo Việt ra thị trường thế giới; tạo sự công bằng và cơ hội cho thương nhân, DN, nhất là đối với những DN XK nhỏ và siêu nhỏ; góp phần thúc đẩy nhanh quá trình tái cơ cấu sản xuất ngành lúa gạo Việt Nam, hướng tới nâng cao chất lượng, giá trị cho hạt gạo XK và xây dựng một nền XK bền vững...

Tiếp tục đẩy mạnh xúc tiến thương mại

Với vai trò quản lý nhà nước được quy định rõ tại Nghị định 107, đối với công tác xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương đã chủ trương đa dạng hóa, đổi mới các hình thức xúc tiến thương mại mặt hàng gạo, chú trọng các thị trường trọng điểm, truyền thống, mới, tiềm năng và theo từng chủng loại gạo đặc thù, góp phần giúp các thương nhân Việt Nam tìm kiếm, xây dựng quan hệ giao thương bền vững với các đối tác nước ngoài có uy tín, đảm bảo hoạt động kinh doanh ổn định, mang tính lâu dài.

Mới đây, Trong khuôn khổ tham vấn song phương với Hàn Quốc về việc nước này thuế hóa mặt hàng gạo trong khuôn khổ WTO, Việt Nam đã ký kết với Hàn Quốc: Thỏa thuận nhiều bên giữa Hàn Quốc và 05 đối tác WTO (gồm Australia, Hoa Kỳ, Trung Quốc, Thái Lan, và Việt Nam), về việc phân bổ hạn ngạch thuế quan và Thư trao đổi song phương giữa Việt Nam và Hàn Quốc về phân bổ hạn ngạch thuế quan. Như vậy, kể từ ngày 1/1/2020, bên cạnh việc phân bổ 20.000 tấn gạo cho tất cả thành viên WTO, Hàn Quốc sẽ dành cho Việt Nam hạn ngạch riêng là 55.112 tấn gạo.

Hoặc, sau một thời gian dài đàm phán, FTA Việt Nam - EU (EVFTA) được Nghị viện châu Âu thông qua mới đây là cơ hội rất lớn để đa dạng hóa thị trường cho gạo XK. Việc có mặt ở một trong những thị trường có đòi hỏi cao nhất thế giới cũng là cơ hội cho gạo Việt Nam quảng bá thương hiệu và vào được nhiều thị trường khác. Khi EVFTA có hiệu lực sẽ mở hạn ngạch khoảng 40.000 tấn gạo (trong tổng số 85.000 tấn hạn ngạch theo cam kết).

Dịch Covid-19 đã và đang gây ảnh hưởng lớn đến hoạt động ngoại thương, song gạo vẫn là một trong các mặt hàng của nước ta giữ vững được kim ngạch XK với mức tăng kim ngạch gần 20% trong quý đầu của năm 2020. Với quan điểm điều hành tạo thuận lợi cho XK, song vẫn đảm bảo an ninh lương thực trong nước, hoạt động XK gạo được kỳ vọng sẽ tiếp tục lập được thành tích mới trong thời gian tới.

Nghị định 107 cũng được cộng đồng DN đánh giá là giúp xóa bỏ những rào cản đã từng làm khó các DN kinh doanh XK gạo trong một thời gian khá dài, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho DN, thương nhân đưa gạo Việt ra thị trường thế giới; tạo sự công bằng và cơ hội cho thương nhân, DN, nhất là đối với những DN XK nhỏ và siêu nhỏ; góp phần thúc đẩy nhanh quá trình tái cơ cấu sản xuất ngành lúa gạo Việt Nam, hướng tới nâng cao chất lượng, giá trị cho hạt gạo XK và xây dựng một nền XK bền vững...
Phương Lan
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Hội thảo “Nâng cao vai trò, trách nhiệm của doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thực phẩm trong tình hình mới”

Hội thảo “Nâng cao vai trò, trách nhiệm của doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thực phẩm trong tình hình mới”

Sáng 30/6, tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức Hội thảo: Nâng cao vai trò, trách nhiệm của doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thực phẩm trong tình hình mới.
Sắp diễn ra Hội thảo “Nâng cao vai trò, trách nhiệm của doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thực phẩm trong tình hình mới”

Sắp diễn ra Hội thảo “Nâng cao vai trò, trách nhiệm của doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thực phẩm trong tình hình mới”

Sáng 30/6, tại Hà Nội, Bộ Công Thương sẽ tổ chức Hội thảo “Nâng cao vai trò, trách nhiệm của doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thực phẩm trong tình hình mới”.
Làm chủ mạng xã hội

Làm chủ mạng xã hội

Mạng xã hội là kênh quan trọng để đưa thông tin đến với nhiều người. Tuy nhiên, có một số phóng viên, nhà báo dùng mạng xã hội với mục đích riêng gây hoang mang
Phó Thủ tướng Lê Văn Thành: Cần tiếp tục đổi mới tư duy trong công tác quản lý đô thị

Phó Thủ tướng Lê Văn Thành: Cần tiếp tục đổi mới tư duy trong công tác quản lý đô thị

Phó Thủ tướng lưu ý, cần tiếp tục đổi mới tư duy trong công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch, công tác phát triển đô thị và quản lý đô thị.
Khẩn trương nghiên cứu, xây dựng các tiêu chuẩn cho đô thị thông minh

Khẩn trương nghiên cứu, xây dựng các tiêu chuẩn cho đô thị thông minh

Hiện tiêu chuẩn, quy chuẩn quy hoạch đô thị thông minh và hạ tầng kỹ thuật, công trình kiến trúc thông minh chưa được ban hành đầy đủ và đồng bộ.

Tin cùng chuyên mục

Động lực mới của nền kinh tế Việt Nam

Động lực mới của nền kinh tế Việt Nam

Dư luận rất quan tâm những ý kiến của các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài tại Diễn đàn kinh tế Việt Nam lần thứ 4 vừa được tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh.
Từ chuyện giá xăng ở Malaysia: Trông người nhưng phải biết rõ ta!

Từ chuyện giá xăng ở Malaysia: Trông người nhưng phải biết rõ ta!

Vài ngày qua, dư luận lại nóng lên với chủ đề giá xăng dầu được thảo luận tại Nghị trường Quốc hội.
Đừng nên đề nghị bổ sung Quy hoạch điện VIII tràn lan, thiếu cái nhìn tổng thể

Đừng nên đề nghị bổ sung Quy hoạch điện VIII tràn lan, thiếu cái nhìn tổng thể

Trước và trong kỳ họp Quốc hội lần này, nhiều địa phương vẫn xin bổ sung nguồn năng lượng tái tạo, điện khí vào Quy hoạch điện VIII một cách tràn lan.
Điện hạt nhân: Lợi ích kinh tế và vai trò với môi trường

Điện hạt nhân: Lợi ích kinh tế và vai trò với môi trường

Điện hạt nhân không chỉ là nguồn điện nền quan trọng mà còn góp phần giảm thiểu tác động đối với môi trường.
Phát triển điện hạt nhân ở Việt Nam: Thấy gì từ chặng đường dài quá khứ?

Phát triển điện hạt nhân ở Việt Nam: Thấy gì từ chặng đường dài quá khứ?

Để có nguồn điện nền phục vụ phát triển bền vững, tránh phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu, phương án phát triển điện hạt nhân cũng cần được nghiên cứu, xem xét
Diễn đàn Kinh tế Việt Nam lần thứ tư: Xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập kinh tế sâu rộng

Diễn đàn Kinh tế Việt Nam lần thứ tư: Xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập kinh tế sâu rộng

Việt Nam sẽ phải làm gì để có được một nền kinh tế độc lập, tự chủ, nâng cao năng lực nội tại để chống chịu tốt hơn trước các cú sốc từ bên ngoài.
Điện mặt trời mái nhà: Hiểu đúng để không làm sai

Điện mặt trời mái nhà: Hiểu đúng để không làm sai

Điện mặt trời mái nhà mang lại nhiều lợi ích song đây vẫn là loại hình mới tại Việt Nam, do đó cần nhận thức đúng để không làm sai.
Những trụ cột quan trọng nhất của nền kinh tế đã được củng cố

Những trụ cột quan trọng nhất của nền kinh tế đã được củng cố

Dù còn nhiều khó khăn, nhưng nền kinh tế những tháng đầu năm 2022 đã bắt đầu khởi sắc, những trụ cột quan trọng nhất của nền kinh tế đã được củng cố.
Chống “Virus Việt Á” cần loại vaccine nào?

Chống “Virus Việt Á” cần loại vaccine nào?

Trong cuộc chiến toàn dân chống thứ virus sars-coV 2 gây bao nhiêu tác hại cho con người và nền kinh tế- xã hội, thì đã nảy sinh ra thứ ”virus Việt Á”.
Sửa chữa hư hỏng trên đường cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi: Cần làm ngay sao cứ lừng khừng

Sửa chữa hư hỏng trên đường cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi: Cần làm ngay sao cứ lừng khừng

Dù đã được yêu cầu nhiều lần nhưng Tổng công ty VEC vẫn án binh bất động chưa sửa chữa những hư hỏng trên đường cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi.
Sức vươn công nghiệp hoá ở nơi “chim Việt đậu cành Nam”

Sức vươn công nghiệp hoá ở nơi “chim Việt đậu cành Nam”

Tỉnh Nam Định đang “vươn mình” trở thành địa phương có chỉ số phát triển công nghiệp nhanh của vùng và cả nước.
Cần cơ chế hấp dẫn để biến doanh nghiệp công nghiệp nhỏ thành lớn

Cần cơ chế hấp dẫn để biến doanh nghiệp công nghiệp nhỏ thành lớn

Khu vực doanh nghiệp tư nhân (DNTN) trong nước thời gian qua có bước phát triển mạnh mẽ, song Việt Nam vẫn đang thiếu những DNTN lớn trong lĩnh vực công nghiệp.
Kết nối giao thông vành đai liên vùng: Cần cơ chế đột phá cho địa phương triển khai dự án

Kết nối giao thông vành đai liên vùng: Cần cơ chế đột phá cho địa phương triển khai dự án

Để tạo thuận lợi triển khai các dự án giao thông liên vùng, rất cần những cơ chế tạo đột phá cho các địa phương và doanh nghiệp khi tham gia dự án.
Toàn bộ lãnh đạo xã Xuân Bình đi du lịch trong ngày làm việc: Cần xử lý nghiêm để làm gương

Toàn bộ lãnh đạo xã Xuân Bình đi du lịch trong ngày làm việc: Cần xử lý nghiêm để làm gương

Những ngày gần đây dư luận xôn xao, bất bình về việc toàn bộ lãnh đạo xã Xuân Bình (Như Xuân, Thanh Hóa) đi du lịch ngay trong ngày làm việc, bỏ mặc người dân “bơ vơ” khi đến liên hệ làm việc. Sự việc trên một lần nữa đã gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về đạo đức công vụ của một bộ phận cán bộ cấp xã, phường.
Bộ Tài chính bác đề nghị hỗ trợ ngành hàng không: Nhớ câu “hài hoà lợi ích”

Bộ Tài chính bác đề nghị hỗ trợ ngành hàng không: Nhớ câu “hài hoà lợi ích”

Chỉ ít ngày sau khi Bộ Giao thông Vận tải có báo cáo trình Thủ tướng Chính phủ đề xuất có chính sách hỗ trợ đối với các doanh nghiệp vận tải trước sức ép xăng dầu tăng giá, Bộ Tài chính phản hồi không đồng ý với đề xuất miễn và giảm thuế của doanh nghiệp hàng không khi ngành đang được hưởng lợi rất nhiều từ chính sách hỗ trợ về thuế, phí, lệ phí.
PCI cấp tỉnh năm 2021: Duy trì xu hướng cải cách nhưng doanh nghiệp vẫn bị "hành" bởi thủ tục

PCI cấp tỉnh năm 2021: Duy trì xu hướng cải cách nhưng doanh nghiệp vẫn bị "hành" bởi thủ tục

Sáng 27/4, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã tổ chức lễ công bố Báo cáo thường niên Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2021. Kết quả PCI năm 2021 cho thấy, trong bối cảnh Covid-19, nhưng chất lượng điều hành PCI cấp tỉnh vẫn duy trì xu hướng cải thiện tích cực.
Gỡ “nút thắt” tăng trưởng: Nâng cao hiệu quả thực thi chính sách

Gỡ “nút thắt” tăng trưởng: Nâng cao hiệu quả thực thi chính sách

Sau 35 năm đổi mới (1986-2022), bên cạnh những thành tựu to lớn, nền kinh tế Việt Nam đang đứng trước nhiều thách thức như tốc độ tăng trưởng đang có dấu hiệu chậm lại, năng suất lao động giảm, năng lực cạnh tranh của khu vực tư nhân hạn chế… Đây là những “nút thắt” rất cần được tháo gỡ nhằm đạt được mức tăng trưởng cao, bền vững trong thời gian tới.
Nâng cấp cụm ngành và chuỗi giá trị sản xuất các sản phẩm có lợi thế cạnh tranh

Nâng cấp cụm ngành và chuỗi giá trị sản xuất các sản phẩm có lợi thế cạnh tranh

Theo Ban Kinh tế Trung ương, các mô hình cụm ngành hiện nay ở Việt Nam mới chỉ phát huy lợi thế quy mô tập trung về mặt địa lý, trong khi các liên kết kinh tế cũng như thúc đẩy việc tham gia vào mạng sản xuất chuỗi giá trị của cụm còn yếu.
Quy hoạch điện VIII – bài toán chiến lược cấp bách: Bài 1: Bức tranh tổng thể điện lực quốc gia

Quy hoạch điện VIII – bài toán chiến lược cấp bách: Bài 1: Bức tranh tổng thể điện lực quốc gia

Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Quy hoạch điện VIII) là quy hoạch ngành quốc gia đặc biệt quan trọng, có độ phức tạp cao và được nhiều cơ quan, đơn vị, chuyên gia, nhà khoa học cũng như các địa phương trong cả nước đặc biệt quan tâm. Đây là quy hoạch ngành quốc gia được triển khai đầu tiên theo quy định của Luật Quy hoạch năm 2017. Để giúp bạn đọc có thêm thông tin tổng quan về vấn đề này, Báo Công Thương Điện tử xin trân trọng giới thiệu loạt bài “Quy hoạch điện VIII – bài toán chiến lược cấp bách”
Kết nối và chia sẻ thông tin về xuất nhập khẩu: Lợi nhiều đường

Kết nối và chia sẻ thông tin về xuất nhập khẩu: Lợi nhiều đường

Lĩnh vực xuất nhập khẩu sẽ có thêm một “mặt trận” mới khi việc thông tin trên lĩnh vực này sẽ sớm được kết nối và chia sẻ trên Cổng thông tin một cửa quốc gia. Văn bản pháp lý của việc kết nối này dưới dạng nghị định của Chính phủ đang được khẩn trương xây dựng để có thể có hiệu lực ngay từ đầu năm 2023.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động