Điện mặt trời 0 đồng và câu chuyện “thầy bói xem voi”

Câu chuyện điện mặt trời 0 đồng vẫn chưa hết "nóng" và đang có cách hiểu, góc nhìn khác nhau. Vì sao?
Bộ Công Thương lấy ý kiến về điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu Vì sao cơ quan soạn thảo đề xuất điện dư phát lên lưới giá 0 đồng? Điện mặt trời mái nhà: Hiểu đúng để không làm sai

Mới đây, Bộ Công Thương đã lấy ý kiến về dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định về cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu (tự dùng). Quy định khá chi tiết song tập trung vào nội dung cơ bản như sau: Nhà nước khuyến khích người dân, tổ chức là cơ quan công sở được đầu tư, lắp đặt hệ thống điện mặt trời tự dùng (không bán), không cần có giấy phép hoạt động điện lực nhằm tiết kiệm chi phí mua điện từ Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Nghị định cũng cho phép hệ thống điện mặt trời tự dùng được nối với lưới điện phân phối của nhà nước, được ghi nhận sản lượng nhưng không được trả tiền cho phần điện dư thừa xuất vào lưới điện.

Cụ thể, theo dự thảo: “điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu khi phát lên lưới chỉ mua với giá 0 đồng” và “Điện năng lượng mặt trời (NLMT) mái nhà công sở và doanh nghiệp có thể được phép phát triển ngoài ngưỡng của Quy hoạch điện VIII. (Quy hoạch điện VIII công suất phát triển NLMT từ nay đến 2030 là 2.600 MW).

Trong một cơ chế khác, nếu tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp muốn kinh doanh (bán) điện năng lượng tái tạo (mặt trời và điện gió..) thì sẽ áp dụng cơ chế thí điểm về mua bán điện trực tiếp với điều kiện quy mô công suất từ 10mW trở lên qua 2 hình thức đường dây riêng hoặc lưới điện quốc gia.

Quy định như vậy là khá rõ ràng, tuy nhiên cộng đồng vẫn đang tranh luận về “giá 0 đồng”.

Nhiều chuyên gia, doanh nghiệp cho rằng việc quy định “giá 0 đồng” là đi ngược nguyên tắc thị trường, lãng phí và không khuyến khích người dân; rằng EVN lấy điện để kinh doanh nhưng không trả tiền cho nhà đầu tư là chưa hợp lý vì chi phí đầu vào không phát sinh… Một số ý kiến đều có chung cách nhìn là đầu tư điện mặt trời ngoài mục đích tiết kiệm còn có mục đích kinh doanh phần dư thừa.

Trong khi đó, đứng từ quan điểm của cơ quan quản lý nhà nước và đơn vị quản lý vận hành hệ thống điện việc khuyến khích đầu tư điện mặt trời mái nhà tự dùng sẽ góp phần giảm chi phí mua điện từ EVN, giảm áp lực đầu tư vào điện cho Nhà nước trong bối cảnh nguồn lực còn khó khăn; đảm bảo an toàn hệ thống điện quốc gia; đồng thời chung tay bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu chứ không phải kinh doanh là mục đích chính.

Bên cạnh đó, việc cho đấu nối vào hệ thống là một cơ chế khuyến khích nhằm tạo điều kiện cho chủ đầu tư (tổ chức, cá nhân)…lắp thiết bị 2 chiều để sử dụng điện liên tục, duy trì chất lượng điện trong khi điện mặt trời bị phụ thuộc vào thời tiết (độ ổn định, chất lượng không cao); giảm bớt sự quá tải của thiết bị điện, thiết bị lưu trữ, hệ thống dây dẫn trong gia đình, phòng chống cháy nổ.

Đây cũng chính là các lý do, các cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị tư vấn, chuyên gia đề xuất cho phép điện mặt trời tự dùng có thể nối lưới, ghi nhận để làm cơ sở tính toán, dự báo nhưng không phát sinh hoạt động mua bán.

Điện mặt trời “0” đồng và câu chuyện thầy bói xem voi
Dự thảo Nghị định về điện mặt trời mái nhà vẫn đang được lấy ý kiến rộng rãi

Trên thực tế, công tác quản lý, vận hành, điều tiết hệ thống điện rất phức tạp, nhất là trong bối cảnh điện mặt trời phát triển và cần đầu tư rất lớn cho lưới điện thông minh. Tại các nước phát triển, nhu cầu điện tăng trưởng không cao và tương đối ổn định; họ có hệ thống lưới điện hiện đại, thông minh, đặc biệt giá điện áp dụng cơ chế thị trường nên dễ thực hiện.

Còn tại Việt Nam, dù lưới điện đã phủ khắp nhưng do nguồn lực còn hạn chế nên lưới điện phân phối ở nhiều nơi vẫn còn chắp vá. Dù điện mặt trời mái nhà tự dùng có quy mô không lớn song nếu không căn cứ, bám sát nhu cầu, quy hoạch thì hệ thống điện sẽ gặp khó khăn. Ví dụ đơn giản như lưới điện giống như ống nước chính, nhiều ống nước nhỏ đổ vào cùng 1 lúc sẽ gây vỡ ống nếu đầu ra không tương ứng. Ở góc độ lớn hơn, nhiều nhà máy điện lớn đang phải chạy các tổ máy phát điện lên lưới mà không thu tiền để thực hiện điều áp, điều tần, đảm bảo chất lượng nguồn điện khi điện năng lượng tái tạo trồi sụt. Đây là vấn đề kỹ thuật mà bất cứ chuyên gia nào cũng thừa nhận nhưng người dân lại ít được biết.

Một vấn đề khác, các chuyên gia cho rằng lưới điện hiện nay vẫn đủ năng lực hấp thụ điện năng lượng tái tạo (và chưa xảy ra sự cố gì). Điều này cũng đúng nhưng thực tế, nguồn điện phía Nam, miền Trung đang dư thừa, khả năng truyền tải ra Bắc lại giới hạn và quá tải gây khó khăn trong công tác vận hành. Nếu suy luận theo mạch suy nghĩ này thì hiện nay Việt Nam không phải đầu tư thêm nguồn điện nữa vì công suất đặt hệ thống đã đạt trên dưới 80.000 MW, trong khi phụ tải đỉnh chỉ đạt trên 40.000 MW. Công suất đặt và công suất thực tế là khác nhau, điều này cũng tương tự như lưới điện truyền tải.

Trong một phát biểu mới đây, lãnh đạo Bộ Công Thương đã lý giải về việc tại sao cho điện mặt trời mái nhà kết nối lưới điện nhưng không trả tiền cho phần sản lượng dư thừa để tránh trục lợi chính sách. Bởi lẽ kinh nghiệm thực tế phát triển điện mặt trời, điện gió thời gian qua đã không lường trước được tình trạng “trục lợi chính sách” (đã xảy ra) và cơ quan chức năng đang đau đầu để xử lý tồn tại.

Trên thực tế, đối với điện mặt trời mái nhà, nhiều doanh nghiệp người dân đã “lợi dụng” khe hở chính sách để làm dự án điện mặt trời dưới 1 MW, lắp điện trên sân, vườn, ruộng; lập dự án nông nghiệp công nghệ cao với mục đích chỉ để bán điện hưởng giá FIT trong vòng 20 năm; hay còn chưa thực hiện đầy đủ theo các quy định… Thậm chí, điện năng lượng tái tạo dư thừa, không giải toả hết công suất vì đường dây truyền tải làm không kịp và nhiều vướng mắc khác thì doanh nghiệp và cộng đồng xã hội quy trách nhiệm cho cơ quan quản lý???

Vũ Sơn
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Điện mặt trời mái nhà tự dùng

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Bộ Công Thương thông tin mới nhất về Dự thảo Nghị định điện mặt trời mái nhà

Bộ Công Thương thông tin mới nhất về Dự thảo Nghị định điện mặt trời mái nhà

Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo (Bộ Công Thương) vừa có thông tin mới nhất về Dự thảo Nghị định Điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu.
Bà Rịa – Vũng Tàu học hỏi kinh nghiệm phát triển điện gió ngoài khơi

Bà Rịa – Vũng Tàu học hỏi kinh nghiệm phát triển điện gió ngoài khơi

Ngày 3/6, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu tổ chức Hội thảo chia sẻ kiến thức về phát triển điện gió ngoài khơi trên địa bàn tỉnh, lắng nghe cách làm từ nước Đan Mạch.
Nhật Bản và EU hợp tác xây dựng tiêu chuẩn về hydro

Nhật Bản và EU hợp tác xây dựng tiêu chuẩn về hydro

Nhật Bản và EU có kế hoạch hợp tác để thiết lập các tiêu chuẩn quốc tế cho chuỗi cung ứng hydro nhằm củng cố vị thế dẫn đầu trong việc định hình thị trường mới.
Chia sẻ kinh nghiệm phát triển điện gió ngoài khơi thí điểm tại Việt Nam

Chia sẻ kinh nghiệm phát triển điện gió ngoài khơi thí điểm tại Việt Nam

Theo các chuyên gia, Việt Nam cần xây dựng khung pháp lý rõ ràng và các chính sách hỗ trợ phù hợp cho việc thí điểm phát triển các dự án điện gió ngoài khơi.
Giải pháp nào để quản lý, giám sát nhà máy điện mặt trời?

Giải pháp nào để quản lý, giám sát nhà máy điện mặt trời?

Công ty năng lượng Growatt đã đưa ra 2 giải pháp cho khách hàng lựa chọn để quản lý, giám sát nhà máy điện mặt trời.

Tin cùng chuyên mục

Năng lượng tái tạo – Chìa khóa để thực thi các tiêu chuẩn môi trường xã hội và quản trị

Năng lượng tái tạo – Chìa khóa để thực thi các tiêu chuẩn môi trường xã hội và quản trị

Đầu tư vào việc thực hành các tiêu chuẩn ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị) sẽ mang lại thành công lâu dài, bền vững cho các doanh nghiệp tại Việt Nam.
Danh tiếng "ông lớn" Đan Mạch đem 10,5 tỷ USD sang Việt Nam làm điện gió ngoài khơi

Danh tiếng "ông lớn" Đan Mạch đem 10,5 tỷ USD sang Việt Nam làm điện gió ngoài khơi

Tập đoàn Copenhagen Infrastructure Partners (CIP, Đan Mạch) thành lập năm 2012, hiện là nhà đầu tư lĩnh vực năng lượng tái tạo lớn nhất trên thế giới.
Bộ Công Thương trình Chính phủ Nghị định về cơ chế mua bán điện trực tiếp

Bộ Công Thương trình Chính phủ Nghị định về cơ chế mua bán điện trực tiếp

Bộ Công Thương vừa trình Chính phủ hồ sơ Nghị định về cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo với khách hàng sử dụng điện lớn.
Copenhagen Infrastructure Partners khánh thành dự án điện gió ngoài khơi đầu tiên của tập đoàn tại Châu Á Thái Bình Dương

Copenhagen Infrastructure Partners khánh thành dự án điện gió ngoài khơi đầu tiên của tập đoàn tại Châu Á Thái Bình Dương

CIP vừa tổ chức lễ khánh thành hai dự án điện gió ngoài khơi Changfang & Xidao, trang trại gió ngoài khơi đầu tiên của CIP trong khu vực Châu Á Thái Bình Dương.
29 dự án năng lượng tái tạo chuyển tiếp hoàn thành COD, phát điện thương mại

29 dự án năng lượng tái tạo chuyển tiếp hoàn thành COD, phát điện thương mại

Tập đoàn Điện lực Việt Nam cho biết, tính đến ngày 23/5/2024 có 29 dự án năng lượng tái tạo chuyển tiếp hoàn thành thủ tục COD, phát điện thương mại lên lưới.
TP. Hồ Chí Minh: Đầu tư 650 tỷ đồng lắp đặt điện mặt trời áp mái cho 440 trụ sở công

TP. Hồ Chí Minh: Đầu tư 650 tỷ đồng lắp đặt điện mặt trời áp mái cho 440 trụ sở công

Tổng số trụ sở cơ quan, đơn vị công lắp đặt điện mặt trời áp mái là 440 trụ sở với tổng công suất khoảng 43,312 MWp, dự kiến tổng mức đầu tư khoảng 650 tỷ đồng.
Cơ chế mua bán điện trực tiếp: Tính đúng, đủ chi phí hạ tầng truyền tải, vận hành

Cơ chế mua bán điện trực tiếp: Tính đúng, đủ chi phí hạ tầng truyền tải, vận hành

Đây là chỉ đạo của Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà tại cuộc họp nghe báo cáo, thảo luận, cho ý kiến về cơ chế mua bán điện trực tiếp.
Lâm Đồng: Rà soát, báo cáo tình hình triển khai các dự án điện gió trên địa bàn

Lâm Đồng: Rà soát, báo cáo tình hình triển khai các dự án điện gió trên địa bàn

Tỉnh Lâm Đồng hiện có 4 dự án điện gió được cấp phép đầu tư, trong đó có 1 dự án đã vận hành khai thác, 3 dự án chuẩn bị triển khai đầu tư xây dựng trên địa bàn
Doanh nghiệp mong chờ sớm có cơ chế mới về điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu

Doanh nghiệp mong chờ sớm có cơ chế mới về điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu

Điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu đã và đang giúp doanh nghiệp lớn đáp ứng được tiêu chí xanh hoá sản xuất.
Thêm giải pháp hỗ trợ Việt Nam phát triển ngành năng lượng tái tạo

Thêm giải pháp hỗ trợ Việt Nam phát triển ngành năng lượng tái tạo

Để thực hiện cam kết hỗ trợ ngành năng lượng tái tạo tại Việt Nam, thời gian qua nhiều đơn vị đã cung cấp các giải pháp hỗ trợ phát triển năng lượng mặt trời.
Chính phủ yêu cầu nghiên cứu giá, phí truyền tải trong xây dựng cơ chế mua bán điện trực tiếp

Chính phủ yêu cầu nghiên cứu giá, phí truyền tải trong xây dựng cơ chế mua bán điện trực tiếp

Chính phủ yêu cầu xây dựng cơ chế mua bán điện giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo với khách hàng cần nghiên cứu các cơ chế giá, phí truyền tải.
Tìm giải pháp gỡ khó cho dự án điện gió "nghìn tỷ" ở Bình Thuận

Tìm giải pháp gỡ khó cho dự án điện gió "nghìn tỷ" ở Bình Thuận

Chiều 7/5, tại Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên có buổi họp trực tuyến với tỉnh Bình Thuận tìm hướng "gỡ khó" cho dự án điện gió Hoà Thắng 1.2.
PGS Nguyễn Việt Dũng: Lắp điện đặt áp mái thì màu xanh, khi sản xuất, tiêu hủy sẽ là màu xám

PGS Nguyễn Việt Dũng: Lắp điện đặt áp mái thì màu xanh, khi sản xuất, tiêu hủy sẽ là màu xám

Các chuyên gia cho rằng, cần có cái nhìn tổng thể về vòng đời của điện áp mái, vì khi lắp thì là màu xanh, nhưng khi sản xuất và tiêu hủy sẽ là màu xám.
TS Nguyễn Anh Tuấn: Điện mặt trời mái nhà thậm chí có thể phải trả tiền khi nối lưới

TS Nguyễn Anh Tuấn: Điện mặt trời mái nhà thậm chí có thể phải trả tiền khi nối lưới

Theo nhận định từ chuyên gia, chính sách ghi nhận sản lượng có thể được thay đổi điều tiết hợp lý để khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà.
Vì sao nắng nóng tiêu thụ điện kỷ lục, điện mặt trời, điện gió dư thừa nhưng không là giải pháp?

Vì sao nắng nóng tiêu thụ điện kỷ lục, điện mặt trời, điện gió dư thừa nhưng không là giải pháp?

Nắng nóng, nhiệt độ tăng cao, nhu cầu điện phá vỡ mọi kỷ lục trước đó song điện mặt trời, điện gió dư thừa vẫn không phải là giải pháp. Vì sao?
Tác động từ cơ chế mua bán điện trực tiếp và đề xuất của Bộ Công Thương

Tác động từ cơ chế mua bán điện trực tiếp và đề xuất của Bộ Công Thương

Bộ Công Thương vừa có báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ đánh giá về những tác động từ cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) đối với nền kinh tế - xã hội.
Điện mặt trời áp mái nối lưới càng nhiều, chi phí hệ thống càng lớn

Điện mặt trời áp mái nối lưới càng nhiều, chi phí hệ thống càng lớn

Đầu tư điện mặt trời mái nhà nếu có kết nối lưới điện thì chi phí duy trì hệ thống càng cao, từ đó, có thể sẽ ảnh hưởng tới giá điện.
Bộ Công Thương gửi thẩm định Nghị định về cơ chế mua bán điện trực tiếp

Bộ Công Thương gửi thẩm định Nghị định về cơ chế mua bán điện trực tiếp

Bộ Công Thương vừa có văn bản gửi Bộ Tư pháp thẩm định dự thảo Nghị định về cơ chế mua bán điện trực tiếp (cơ chế DPPA).
4 lý do đề xuất điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu kết nối lưới điện có giá 0 đồng

4 lý do đề xuất điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu kết nối lưới điện có giá 0 đồng

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến Dự thảo Nghị định quy định cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời lắp đặt tại nhà dân, công sở, khu công nghiệp.
Growatt giới thiệu giải pháp điện mặt trời lắp đặt tại ban công tòa nhà

Growatt giới thiệu giải pháp điện mặt trời lắp đặt tại ban công tòa nhà

Nhằm mang lại tiện ích cho khách hàng sử dụng nguồn năng lượng mặt trời, Growatt đã đưa ra giải pháp điện mặt trời lắp đặt tại ban công tòa nhà.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động