Đề xuất áp thuế VAT với dịch vụ xuất khẩu: Nên khuyến khích chứ đừng "buộc lại"

Đề xuất áp thuế VAT 10% đối với dịch vụ xuất khẩu được đánh giá là không khuyến khích xuất khẩu dịch vụ và sẽ dẫn đến thuế chồng thuế.
Hợp tác triển khai dịch vụ xuất khẩu trọn gói Điều kiện để dịch vụ xuất khẩu được hưởng thuế suất 0%

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh – Chuyên gia kinh tế đã cuộc trao đổi với phóng viên Báo Công Thương xung quanh vấn đề này.

Đề xuất đánh thuế giá trị gia tăng (VAT) 10% với dịch vụ xuất khẩu được Bộ Tài chính đưa ra trong dự thảo Luật Thuế VAT (sửa đổi), ông bình luận gì về việc này?

Điều 9.1 của dự thảo Luật Thuế VAT (sửa đổi) theo hướng sẽ đánh thuế đối với hầu hết dịch vụ xuất khẩu, mà không cho phép hưởng thuế suất 0% như trước đây. Các lĩnh vực dịch vụ xuất khẩu vẫn được hưởng thuế suất 0% chỉ còn vận tải quốc tế, cho thuê phương tiện vận tải ngoài lãnh thổ Việt Nam và một số dịch vụ liên quan. Các lĩnh vực dịch vụ khác sẽ phải chịu thuế suất tương ứng (về cơ bản là mức 10%).

. Việc này không chỉ chảy máu chất xám, vừa không thu được ngoại tệ.
Đề xuất áp thuế VAT với dịch vụ xuất khẩu được nhận định lợi bất cập hại (Ảnh minh họa)

Lý do của sửa đổi này là do thời gian qua, cơ quan thuế gặp khó khăn trong việc phân biệt doanh thu nào đến từ dịch vụ được xuất khẩu, doanh thu nào đến từ dịch vụ được tiêu dùng trong nước.

Điều này theo tôi là không phù hợp bởi định hướng của Việt Nam là đang ưu tiên xuất khẩu. Hiện, trong hoạt động thương mại có thặng dư, nhưng dịch vụ xuất khẩu lại bị thâm hụt, thậm chí thâm hụt nhiều. Vì thế, muốn đẩy mạnh dịch vụ xuất khẩu thì chúng ta càng không thể đánh thuế.

Mặt khác, lý do đưa ra là không phân biệt được doanh thu nào đến từ dịch vụ được xuất khẩu, doanh thu nào đến từ dịch vụ được tiêu dùng trong nước thì lại càng không nên. Đừng vì việc khó phân biệt mà cơ quan chức năng đánh thuế tất cả.

Chưa nói đến lĩnh vực dịch vụ là một trong những lĩnh vực quan trọng để từ đó có thể thay đổi kết cấu của nền kinh tế mà hiện nay chúng ta đang mong muốn đó là tăng tỷ trọng xuất khẩu dịch vụ, công nghiệp trong tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam. Điều này đồng nghĩa với việc dịch vụ xuất khẩu phải đi đầu.

Tuy nhiên, với việc dịch vụ xuất khẩu chưa được bao nhiêu, nhưng đã đề xuất đánh thuế VAT, việc này đồng nghĩa với việc chúng ta đang cản đường hay nói cách khác là dùng “phanh hãm” dịch vụ xuất khẩu dừng lại. Điều này đi ngược lại với việc mong muốn tái cấu trúc nền kinh tế.

Rõ ràng, xét trên các phương tiện thì việc áp dụng thuế giá trị gia tăng đối với dịch vụ xuất khẩu là không hợp lý.

Ngoài ra, việc thu thuế VAT đối với dịch vụ xuất khẩu sẽ dẫn đến thuế chồng thuế, qua đó làm cho xuất khẩu dịch vụ của Việt Nam có giá đắt hơn vì bị đánh thuế VAT hai lần (vừa chịu thuế VAT tại Việt Nam, vừa chịu thuế VAT tại nước nhập khẩu dịch vụ). Việc này vừa không công bằng, không khuyến khích doanh nghiệp nội địa vươn ra xuất khẩu.

Thanh tra, kiểm tra thuế là công việc của cơ quan nhà nước, nếu khó phải khắc phục bằng biện pháp kỹ thuật, kiểm tra xác suất. Khó khăn đến đâu cũng phải phân loại, bóc tách hàng hóa để tránh đánh thuế hai lần trên cùng một phân đoạn, sản phẩm.

Công cụ quản lý bằng thuế đối với dịch vụ xuất khẩu như ông chia sẻ rõ ràng là không hợp lý. Vậy đâu sẽ là giải pháp, thưa ông?

Theo tôi, việc này không có gì là quá khó, bởi khi đã xuất khẩu thì với bất kỳ sản phẩm hàng hóa hay dịch vụ đều phải chuyển tiền qua ngân hàng. Chưa nói đến việc các hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu đều có các hợp đồng.

PGS. TS. Đinh Trọng Thịnh
PGS. TS. Đinh Trọng Thịnh - Chuyên gia kinh tế

Vấn đề quan trọng là quản lý dòng tiền này từ ngân hàng. Ngành thuế cần kết hợp chặt chẽ với ngành ngân hàng. Theo đó, những dòng tiền ra vào quốc gia, nếu vượt ra khỏi giới hạn nào đó thì bắt buộc phải báo cáo. Và ngân hàng phải giám sát việc này.

Trước đây, các nước còn có thuế đánh vào xuất khẩu hàng hóa nhưng hiện nay không nước nào đánh vào thuế xuất khẩu, trừ những mặt hàng liên quan đến tài nguyên, thiên nhiên, khoáng sản không thể phục hồi thì họ mới đánh thuế. Chúng ta phải khuyến khích xuất khẩu chứ không thể "buộc lại".

Ông đánh giá như thế nào về tiềm năng xuất khẩu dịch vụ của Việt Nam?

Theo cơ sở dữ liệu của Ngân hàng Thế giới, xuất khẩu dịch vụ toàn cầu đã tăng từ mức hơn 400 tỷ USD trong những năm đầu của thập kỷ 80 lên hơn 7.210 tỷ USD năm 2022. Đặc biệt, từ năm 2003 đến nay, tốc độ tăng trưởng trung bình của dịch vụ xuất khẩu toàn cầu đạt trên 6,5%.

Trong các loại hình dịch vụ xuất khẩu, dịch vụ vận tải quốc tế (được hưởng thuế suất 0% tại Dự thảo) chiếm tỷ trọng lớn, nhưng tỷ trọng này ngày càng giảm, từ mức 30% năm 1982 xuống 17% năm 2020 (trước Covid), và được thay thế bằng các dịch vụ viễn thông và công nghệ thông tin (ICT). Tăng trưởng xuất khẩu dịch vụ ICT toàn cầu trung bình 12,3% từ năm 2004 đến nay với tốc độ ngày càng nhanh kể từ Covid.

Hiện nay, xuất khẩu dịch vụ là lĩnh vực đang có tiềm năng phát triển rất lớn. Năm 2023, Việt Nam có kim ngạch xuất khẩu dịch vụ đạt khoảng 20 tỉ USD, tốc độ tăng trưởng trung bình khoảng 11% mỗi năm, cao hơn so với tăng trưởng GDP. Hơn nữa, hoạt động xuất khẩu dịch vụ thường không yêu cầu vốn đầu tư quá lớn nên phù hợp với một nền kinh tế thiếu vốn như Việt Nam.

Rõ ràng, dịch vụ xuất khẩu là một trong những thế rất mạnh của các doanh nghiệp Việt. Đặc biệt trong thời đại kinh tế số như hiện nay, việc chúng ta xuất khẩu các dịch vụ tài chính, kế toán,… là những thế mạnh. Nếu chúng ta biết khơi dậy tiềm năng, tổ chức, tìm nguồn và hợp tác thì xuất khẩu dịch vụ của chúng ta sẽ thăng hóa trong giai đoạn tới.

Tuy nhiên, nếu phải chịu thuế suất VAT 10% khi xuất khẩu sẽ khiến các nhà cung cấp dịch vụ cho nước ngoài của Việt Nam gặp khó cạnh tranh với đối thủ đến từ quốc gia khác. Do đó, làm giảm năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam, dẫn đến các nhà đầu tư của Việt Nam tìm cách chạy ra nước ngoài để đầu tư. Việc này không chỉ chảy máu chất xám, vừa không thu được ngoại tệ.

Xin cảm ơn ông!

Nguyễn Hạnh
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Hoàn thuế VAT

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Những động lực thúc đẩy quan hệ song phương Việt Nam - Trung Quốc

Những động lực thúc đẩy quan hệ song phương Việt Nam - Trung Quốc

Quan hệ song phương giữa hai nước Việt Nam - Trung Quốc đã có được những động lực đáng kể, được đánh dấu bằng các chuyến thăm cấp cao của lãnh đạo hai nước.
Sầu riêng Việt thêm đối thủ tại thị trường Trung Quốc

Sầu riêng Việt thêm đối thủ tại thị trường Trung Quốc

Sự góp mặt của sầu riêng tươi đến từ Malaysia sẽ làm tăng sức nóng cạnh tranh của mặt hàng sầu riêng trên thị trường Trung Quốc.
Thị trường Anh tăng mua hạt điều từ Việt Nam

Thị trường Anh tăng mua hạt điều từ Việt Nam

Trong số 10 thị trường xuất khẩu hạt điều lớn nhất của Việt Nam, Hoa Kỳ đứng vị trí Top đầu. Đáng chú ý, thị trường Anh tăng mua hạt điều từ Việt Nam.
VCCI đề nghị bảo mật thông tin cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu

VCCI đề nghị bảo mật thông tin cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Góp ý dự thảo Quyết định ban hành Quy định quy trình theo dõi, quản lý thủ tục xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh, VCCI đề nghị bảo mật thông tin cho doanh nghiệp.
Bà Rịa - Vũng Tàu: Mở rộng thị trường xuất khẩu từ các hiệp định thương mại

Bà Rịa - Vũng Tàu: Mở rộng thị trường xuất khẩu từ các hiệp định thương mại

Các FTA thế hệ mới đã thúc đẩy kim ngạch xuất nhập khẩu của doanh nghiệp tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu tăng trưởng đáng kể, rõ rệt.

Tin cùng chuyên mục

Dự báo giá cà phê Robusta và Arabica sẽ giảm trong thời gian tới

Dự báo giá cà phê Robusta và Arabica sẽ giảm trong thời gian tới

Nguồn cung mới từ Brazil được tung ra thị trường, giá cà phê thế giới được dự báo có thể sẽ chịu áp lực điều chỉnh giảm.
Nhập khẩu lúa mì từ thị trường Brazil tăng mạnh 332%

Nhập khẩu lúa mì từ thị trường Brazil tăng mạnh 332%

5 tháng đầu năm 2024, nhập khẩu lúa mì từ thị trường Brazil tăng 332% về lượng, tăng 194,6% về kim ngạch nhưng giảm 31,8% về giá so với 5 tháng đầu năm 2023.
Đức là quốc gia nhập khẩu cà phê lớn nhất của Việt Nam

Đức là quốc gia nhập khẩu cà phê lớn nhất của Việt Nam

Tính đến nửa tháng 6, xuất khẩu cà phê của Việt Nam đã đạt hơn 862.400 tấn, trị giá 3,04 tỷ USD, giảm hơn 8% về lượng nhưng tăng 38% về trị giá so với cùng kỳ.
Một quốc gia bất ngờ tăng nhập khẩu cao su từ thị trường Việt Nam

Một quốc gia bất ngờ tăng nhập khẩu cao su từ thị trường Việt Nam

Thị trường Sri Lanka bất ngờ tăng nhập khẩu cao su từ Việt Nam với mức tăng 435,7% về lượng và 530,5% về giá trị trong 5 tháng đầu năm.
Xuất khẩu được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng tích cực

Xuất khẩu được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng tích cực

Việt Nam thuộc Top 14 quốc gia có tỷ lệ xuất khẩu/GDP cao nhất thế giới. Dự báo, xuất khẩu trong các tháng còn lại của năm 2024 tiếp tục tăng trưởng tích cực.
Việt Nam nhập khẩu những mặt hàng nào từ thị trường Nga?

Việt Nam nhập khẩu những mặt hàng nào từ thị trường Nga?

5 tháng đầu năm, Việt Nam nhập khẩu 2,4 triệu tấn than từ thị trường Nga, tăng 96% về lượng và tăng 58% về trị giá so với cùng kỳ năm trước.
Nửa đầu năm 2024, xuất khẩu rau quả ước thu về 3,4 tỷ USD

Nửa đầu năm 2024, xuất khẩu rau quả ước thu về 3,4 tỷ USD

Nửa đầu năm 2024, xuất khẩu rau quả ước thu về 3,4 tỷ USD, tăng 28% so với cùng kỳ năm ngoái.
Cơn sốt giá tiêu: Nỗ lực ổn định thị trường khi hàng trong dân vẫn còn

Cơn sốt giá tiêu: Nỗ lực ổn định thị trường khi hàng trong dân vẫn còn

Những biến động mạnh mẽ về giá tiêu trong thời gian qua đã làm ảnh hưởng đến nông dân và cả thị trường xuất khẩu, vì thế doanh nghiệp cần có bước đi thận trọng.
Xuất khẩu dệt may năm 2024 dự kiến tăng trưởng 8-10%

Xuất khẩu dệt may năm 2024 dự kiến tăng trưởng 8-10%

Nhờ nhu cầu tiêu dùng cải thiện, đơn hàng khởi sắc ngay từ những tháng đầu năm, dự kiến năm 2024 xuất khẩu dệt may của Việt Nam tăng trưởng 8-10%.
Lo ngại triển vọng nguồn cung Robusta từ Việt Nam, giá cà phê xuất khẩu sẽ tăng trở lại

Lo ngại triển vọng nguồn cung Robusta từ Việt Nam, giá cà phê xuất khẩu sẽ tăng trở lại

Giá cà phê xuất khẩu sẽ tăng trở lại, chủ yếu đến từ việc giới đầu tư gia tăng lo ngại đối với triển vọng nguồn cung Robusta từ Việt Nam.
Nửa đầu năm 2024, xuất siêu ước đạt 8,4 tỷ USD

Nửa đầu năm 2024, xuất siêu ước đạt 8,4 tỷ USD

6 tháng đầu năm 2024, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa ước đạt gần 370 tỷ USD, tăng 16,03% so với cùng kỳ năm trước, xuất siêu ước đạt 8,4 tỷ USD.
Giằng co giá tiêu

Giằng co giá tiêu

Bật tăng lên 180.000 đồng/kg sau đó chóng vánh giảm xuống quanh mức 160.000 đồng/kg, sự giằng co của giá tiêu khiến cả người trồng, doanh nghiệp đều ngỡ ngàng.
TP. Hồ Chí Minh: Gần 400 tấn hạt điều nhập khẩu vướng kiểm dịch

TP. Hồ Chí Minh: Gần 400 tấn hạt điều nhập khẩu vướng kiểm dịch

Lô hàng 384 tấn “Hạt điều thô chưa bóc vỏ, xuất xứ Tanzania” từ kho ngoại quan ở Đồng Nai đang gặp vướng về quy định kiểm dịch thực vật.
Logistics xanh - hướng đi mới cho sự phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh

Logistics xanh - hướng đi mới cho sự phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh

Logistics xanh là giải pháp giúp các doanh nghiệp vừa đáp ứng các tiêu chí về bảo vệ môi trường, nâng cao khả năng cạnh tranh và tăng trưởng bền vững.
Việt Nam nhập khẩu khí đốt hóa lỏng của Qatar tăng mạnh

Việt Nam nhập khẩu khí đốt hóa lỏng của Qatar tăng mạnh

Việt Nam nhập khẩu khí đốt hóa lỏng của Qatar đạt 277.703 tấn, tương đương trên 165,97 triệu USD, giá 597,7 USD/tấn, tăng 202,4% về lượng và 169,9% về kim ngạch
Bộ Công Thương sẽ sớm trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Chiến lược phát triển ngành thép

Bộ Công Thương sẽ sớm trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Chiến lược phát triển ngành thép

Bộ Công Thương đang xây dựng và dự kiến sẽ sớm trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Chiến lược phát triển ngành thép Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Cá tra Việt Nam đang được tiêu thụ nhiều nhất tại thị trường Trung Quốc

Cá tra Việt Nam đang được tiêu thụ nhiều nhất tại thị trường Trung Quốc

Với kim ngạch xuất khẩu 203 triệu USD trong 5 tháng đầu năm, Trung Quốc và Hồng Kông (Trung Quốc) hiện là thị trường tiêu thụ cá tra nhiều nhất của Việt Nam.
Ngành điện tử: Xuất khẩu nhiều nhưng giá trị gia tăng thấp

Ngành điện tử: Xuất khẩu nhiều nhưng giá trị gia tăng thấp

Dù ngành điện tử thu về hàng trăm tỷ USD xuất khẩu mỗi năm, nhưng lợi ích kinh tế trong việc tham gia vào chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu là tương đối nhỏ.
Quy định mới về quản lý nhập khẩu hàng hóa tân trang theo Hiệp định EVFTA, UKVFTA

Quy định mới về quản lý nhập khẩu hàng hóa tân trang theo Hiệp định EVFTA, UKVFTA

Chính phủ vừa ban hành Nghị định quy định về quản lý nhập khẩu hàng hóa tân trang theo Hiệp định EVFTA và Hiệp định UKVFTA.
Hồ tiêu và cà phê bị nghi rút ruột tại cảng Cát Lái: VPSA đã làm việc với Tân cảng Sài Gòn

Hồ tiêu và cà phê bị nghi rút ruột tại cảng Cát Lái: VPSA đã làm việc với Tân cảng Sài Gòn

Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam và doanh nghiệp đã làm việc với Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn việc hồ tiêu và cà phê bị nghi rút ruột tại cảng Cát Lái.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động