Đường dây nóng: 0866.59.4498 - Chủ nhật 20/09/2020 01:57

Đậu nành có thể là chìa khóa giảm căng thẳng Mỹ - Trung

11:24 | 31/08/2020
Sau nhiều tháng căng thẳng leo thang do sự cạnh tranh về công nghệ, Trung Quốc và Mỹ đã nối lại đàm phán và thỏa thuận thương mại giai đoạn một được ký kết vào tháng 01 vẫn còn nguyên giá trị, trong đó có vấn đề liên quan đến đậu nành.

Điều này bất chấp thực tế rõ ràng là Trung Quốc chưa thể đảm bảo tuân thủ mục tiêu sẽ mua nhiều hàng hóa Mỹ hơn như một phần của thỏa thuận. Những tuyên bố nhẹ nhàng nhắc nhở các nhà đầu tư rằng, mặc dù có nhiều điều gây chia rẽ giữa Bắc Kinh và Washington, nhưng có một số lĩnh vực mà cả hai bên không thể không hợp tác cùng nhau.

Điều này đặc biệt đúng trong trường hợp đối với đậu nành. Đậu nành là một yếu tố cơ bản trong chế độ ăn uống của người Trung Quốc. Chúng là thành phần cơ bản trong nước tương và đậu phụ và là nguyên liệu quan trọng cho thức ăn chăn nuôi của Trung Quốc. Nước này cần nhập khẩu đậu nành để đáp ứng nhu cầu của 1,4 tỷ người và Mỹ và Brazil là những nhà sản xuất lớn nhất. Cây trồng này cũng là một trong những mặt hàng xuất khẩu quan trọng nhất đối với nông dân Mỹ, một phần cử tri quan trọng trong chiến lược bầu cử của Tổng thống Donald Trump. Việc đưa Trung Quốc hành xử công bằng và giảm thâm hụt thương mại là một lời hứa bầu cử quan trọng đối với nhiệm kỳ hiện tại của ông Trump trong Nhà Trắng. Trong vài tháng tới, sự phụ thuộc lẫn nhau trong thương mại nông sản này có thể giúp xoa dịu những căng thẳng gần đây khi cuộc chạy đua tổng thống Mỹ bắt đầu nóng lên.

dau nanh co the la chia khoa giam cang thang my trung
Ảnh minh họa

Tuy nhiên, sự tan băng này có lẽ chỉ là tạm thời. Việc mua sắm các sản phẩm nông nghiệp tăng vọt là yếu tố quan trọng trong thỏa thuận giai đoạn một, nhưng sự hỗn loạn kinh tế do Covid-19 gây ra có nghĩa là lượng mua thực sự đã giảm. Dữ liệu hải quan công bố hôm 25/8 cho thấy Trung Quốc chỉ mua 38.331 tấn đậu nành từ Mỹ trong tháng 7 năm nay so với 911.888 tấn trong tháng 7/2019. Nhập khẩu cũng giảm so với 267.553 tấn đậu Mỹ nhập khẩu trong tháng 6.

Thay vào đó, Trung Quốc đang chuyển hướng sang Brazil. Vào tháng 7, họ đã mua 8,18 triệu tấn hạt có dầu từ Brazil, tăng 27% so với cùng kỳ năm ngoái. Một phân tích của Bloomberg tính toán rằng, hàng hóa nhập khẩu của Mỹ sang Trung Quốc sẽ cần đạt 71 tỷ USD trong nửa đầu năm 2020 nếu Bắc Kinh đáp ứng các cam kết của mình. Nhưng mức nhập khẩu trong sáu tháng đầu năm chỉ là 33,1 tỷ USD, chỉ cao hơn một chút so với mức 32,5 tỷ USD được ghi nhận trong nửa đầu năm 2019.

Bắc Kinh và Moscow cũng đang tìm cách hợp tác trong việc sản xuất đậu nành. Hôm 24/8, Bắc Kinh đã đề xuất một "liên minh công nghiệp đậu nành" với hai nước có kế hoạch hợp tác trong tất cả các lĩnh vực của chuỗi cung ứng. Bắc Kinh khẳng định điều này sẽ không cản trở cam kết tăng nhập khẩu từ Mỹ. Bất chấp những dữ liệu kém hấp dẫn, cuộc hội đàm giữa đại diện thương mại Mỹ Robert Lighthizer và người đồng cấp Trung Quốc vẫn được tuyên bố là thành công. Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết, hai bên đã tổ chức một "cuộc đối thoại mang tính xây dựng" và đồng ý tiếp tục thúc đẩy việc thực hiện thỏa thuận thương mại giai đoạn một.

Văn phòng đại diện thương mại Mỹ (USTR) cho biết, họ đã "giải quyết các bước mà Trung Quốc đã thực hiện để thực hiện các thay đổi cơ cấu". Trong thực tế, một thông điệp vận động tới cơ sở nông nghiệp của Tổng thống Trump, rằng Trung Quốc sẽ mua một lượng đậu nành Mỹ “kỷ lục” vào nửa cuối năm 2020 - một tuyên bố đưa giá đậu nành tương lai giao dịch ở Chicago lên cao nhất trong tháng thứ bảy.

Chính quyền Tổng thống Trump hiện tại đang coi thỏa thuận thương mại như một thành công vì họ tin rằng điều này sẽ giúp ích cho chiến lược tái tranh cử của mình. Các cuộc đàm phán thương mại và thỏa thuận giai đoạn một nhấn mạnh các lĩnh vực mà người Mỹ cho rằng ông Trump có năng lực hơn đối thủ Joe Biden - việc làm và nền kinh tế. Việc trừng phạt Trung Quốc về chuyển giao công nghệ bắt buộc và các hoạt động thương mại không công bằng sẽ không hiệu quả như một chiến lược vận động tranh cử vì đảng Dân chủ có các chính sách gần như tương tự về những vấn đề này.

Không có vấn đề gì khi thỏa thuận thương mại không được nhiều nhà kinh tế coi trọng, mục đích là để thuyết phục các cử tri nông thôn của Mỹ, những người đã giúp đưa ông Trump vào Nhà Trắng vào năm 2016 quay lại và cho ông ấy nhiệm kỳ thứ hai. Đó là về chính trị, không phải thương mại. Các mục tiêu thương mại trong thỏa thuận giai đoạn một dường như luôn luôn không thể đạt được nhưng sự sụt giảm trong hoạt động kinh tế do hậu quả của đại dịch toàn cầu đã mang lại cho cả hai bên một lá bài khi nói đến con số thực tế.

Tổng thống Donald Trump đã có thể tuyên bố "chiến thắng" trước Trung Quốc - và Bắc Kinh đã cố gắng tránh bất kỳ sự leo thang thêm nào về thuế quan. Bất chấp những lời nồng nhiệt được bày tỏ bởi cả hai bên, những người nghĩ rằng hạt đậu nành khiêm tốn có thể giúp làm tan băng giá. Trung Quốc sẽ tiếp tục đa dạng hóa hoạt động mua nông sản và hình thành các liên minh mới. Lý do duy nhất khiến nhiều nông dân Mỹ trụ vững là vì họ đang nhận được sự trợ giúp của chính phủ và họ biết rằng những khoản thanh toán này không thể tồn tại mãi mãi. Rõ ràng, chính quyền Tổng thống Trump cần nhiều hạt đậu nành được giao dịch tích cực nhất có thể.

Tuyết Minh