Đại sứ Israel tại Việt Nam: Cần khai thác sâu hơn tiềm năng từ VIFTA

Được ký kết ngày 25/7/2023 và chính thức có hiệu lực từ ngày 17/11/2024, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Israel (VIFTA) đã mở ra khuôn khổ hợp tác mới, tạo điều kiện thúc đẩy thương mại, đầu tư và kết nối công nghệ giữa hai nền kinh tế. Thực tế triển khai Hiệp định bước đầu đã ghi nhận những tín hiệu tích cực khi chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, thương mại Việt Nam - Israel đã đạt khoảng 1,93 tỷ USD, tăng 5,5% so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Israel đã đạt khoảng 555 triệu USD, tăng 35,7%.

Tuy nhiên, dư địa khai thác VIFTA vẫn còn rất lớn, đòi hỏi sự chủ động hơn từ cộng đồng doanh nghiệp cũng như công tác xúc tiến thương mại giữa hai nước. Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với bà Irit Savion Waidergorn, Đại sứ được bổ nhiệm của Israel tại Việt Nam liên quan đến vấn đề này.

Động lực hợp tác mới từ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

- Phóng viên: Thưa Đại sứ, sau hai năm chính thức có hiệu lực, VIFTA đã tạo ra những chuyển biến tích cực trong quan hệ thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và Israel. Theo đánh giá của bà, đâu là những lĩnh vực vẫn còn nhiều dư địa để hai bên có thể khai thác?

- Bà Irit Savion Waidergorn, Đại sứ được bổ nhiệm của Israel tại Việt Nam: Như chúng ta đã biết, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Israel được ký kết cách đây ba năm và có chính thức hiệu lực cách đây hai năm. Hiệp định đã mang lại rất nhiều cơ hội mới và mở ra cánh cửa cho hợp tác kinh doanh tốt hơn giữa Israel và Việt Nam. Những con số thống kê đã nói lên điều đó khi thương mại song phương của 2 nước đang trên đà tăng trưởng tích cực.

Tôi muốn nhấn mạnh, cơ hội của VIFTA không chỉ dừng lại ở các ưu đãi thuế quan hay mở rộng thị trường, mà quan trọng hơn là hình thành cầu nối chiến lược về công nghệ, đầu tư và đổi mới sáng tạo. Từ đó, tạo nền tảng để cả 2 bên nâng cao năng lực sản xuất và thúc đẩy doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Điểm nổi bật trong hệ sinh thái của Israel là hình thành từ nhu cầu của đất nước về phát triển, thay đổi và ứng dụng công nghệ. Vì vậy, giới học thuật, Chính phủ và doanh nghiệp đã cùng phối hợp để đầu tư, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp khởi nghiệp phát triển, đồng thời khuyến khích phát triển công nghệ và dành thời gian để đưa công nghệ vào thực tế.

Thế mạnh của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Israel là dám thử, dám thất bại, và dám thành công. Hầu như mọi doanh nghiệp khởi nghiệp thành công đều bắt đầu từ một thất bại, một lần thử có thể chưa đạt kết quả tốt, nhưng họ tiếp tục kiên trì phát triển để có thể thành công.

Vì vậy, dư địa để Việt Nam có thể khai thác là sức mạnh của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Israel: Kết hợp giữa Chính phủ, doanh nghiệp và giới học thuật, cùng tính cách của người Israel: Sẵn sàng thất bại, thử lại nhiều lần cho đến khi thành công.

- Vừa qua, bên lề Diễn đàn Kinh tế Mùa Thu 2026 tại TP. Hồ Chí Minh, Đại sứ quán Israel đã tổ chức Hội thảo "Ngày Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Israel", lựa chọn an ninh mạng và nông nghiệp thông minh làm chủ đề trung tâm. Đây có phải những lĩnh vực mà Israel đang muốn tập trung đầu tư và mở rộng dư địa phát triển trong khuôn khổ VIFTA?

- Đại sứ Irit Savion Waidergorn: Trước hết, hai chủ đề an ninh mạng và nông nghiệp thông minh được lựa chọn tại chương trình "Ngày Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Israel" diễn ra cuối tháng 10 vừa qua tại TP. Hồ Chí Minh mới chỉ là bước khởi đầu. Chúng được lựa chọn vì đây là những vấn đề rất quan trọng đối với Việt Nam. Tôi đánh giá rất cao trong thời gian qua, Việt Nam đã và đang cho thấy khát vọng phát triển mạnh mẽ trong việc thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thông qua tinh thần của Nghị quyết 57. 

Quan hệ hợp tác giữa hai bên có thể phát huy kinh nghiệm của Israel trong nghiên cứu, công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu, đồng thời kết hợp với thế mạnh công nghiệp và lực lượng lao động có tay nghề của Việt Nam. Cùng nhau, chúng ta có thể chuyển hóa những thế mạnh bổ trợ này thành cơ hội đổi mới sáng tạo chung và tăng trưởng cùng có lợi cho cả 2 nước.

Về an ninh mạng, kinh tế số và công nghệ tại Việt Nam đang phát triển và cần được bảo vệ. Chúng ta có thể trao đổi về các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp và tổ chức bảo vệ có hệ thống, đồng thời củng cố niềm tin đối với các dịch vụ số.

Về nông nghiệp, Việt Nam là một đất nước có nền nông nghiệp lớn với đông đảo nông dân. Những công nghệ mới từ kinh nghiệm của Israel có thể hỗ trợ tăng trưởng, cải thiện và nâng cấp nền nông nghiệp của Việt Nam theo hướng hiện đại hơn, chính xác hơn và hiệu quả hơn.

Đó là lý do chúng tôi lựa chọn hai chủ đề này cho hội thảo vừa qua. Nhưng tôi cũng muốn nhấn mạnh đây mới chỉ là "Ngày Đổi mới sáng tạo" đầu tiên. Sắp tới, chúng tôi dự định sẽ tiếp tục tổ chức các chương trình như vậy với nhiều chủ đề khác, bởi khả năng hợp tác giữa Israel và Việt Nam về công nghệ và đổi mới sáng tạo là vô tận. Chúng tôi mong sẽ tiếp tục có thêm nhiều "Ngày Đổi mới sáng tạo" như vậy.

Tăng cường kết nối doanh nghiệp, thúc đẩy thực thi VIFTA

- Bà có khuyến nghị gì dành cho doanh nghiệp Việt Nam để khai thác và tận dụng hiệu quả hơn VIFTA trong những năm tới?

- Đại sứ Irit Savion Waidergorn: Tôi cho rằng bước đầu tiên để tận dụng hiệu quả VIFTA là doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu Hiệp định mang lại những gì và khuôn khổ của Hiệp định ra sao. Hãy đến Đại sứ quán, gặp bộ phận thương mại, tìm hiểu các công ty Israel và xem những gì phù hợp với mối quan tâm của mình.

Nếu muốn hợp tác với Israel, trước hết hãy tìm hiểu về công nghệ, lĩnh vực và doanh nghiệp mà bạn quan tâm. Sau đó, hãy đến gặp chúng tôi hoặc liên hệ trực tiếp với họ. Người Israel không quá câu nệ hình thức và rất cởi mở. Hãy liên hệ, trò chuyện, tìm hiểu, đặt câu hỏi, chia sẻ, đề xuất và mạnh dạn thử. Điều quan trọng là dám chủ động tìm kiếm cơ hội. Việc trao đổi và chia sẻ nhiều hơn sẽ tạo nên hiệu quả trong hợp tác giữa doanh nghiệp hai nước.

Tôi muốn khuyến khích các doanh nghiệp Việt Nam đến gặp chúng tôi, tìm hiểu thị trường Israel, xác định nhu cầu của mình và chia sẻ với chúng tôi những gì mình cần, quan tâm và mong muốn.

Ngoài ra, tôi cho rằng chúng ta có thể hợp tác rất tốt trong việc nâng cao năng lực, đào tạo nhân lực và đào tạo thế hệ tiếp theo vì một ngày mai và tương lai tốt đẹp hơn. Công nghệ hôm nay sẽ trở nên cũ vào ngày mai. Chúng ta cần những con người luôn cập nhật, luôn học hỏi và phát triển. Tôi cho rằng Việt Nam có nguồn nhân lực rất giàu tiềm năng và chúng ta có thể cùng hợp tác trong lĩnh vực này.

- Trong nhiệm kỳ của mình, Đại sứ quán Israel tại Việt Nam dự kiến sẽ triển khai những chương trình, sáng kiến cụ thể nào nhằm nâng cao nhận thức về VIFTA, kết nối cộng đồng doanh nghiệp và thúc đẩy các dự án hợp tác song phương?

- Đại sứ Irit Savion Waidergorn: Tôi rất vui mừng và vinh dự khi vừa mới đây được đảm nhận nhiệm vụ tại Việt Nam. Chắc chắn, tôi sẽ tiếp tục tìm hiểu sâu hơn về môi trường đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam, thúc đẩy kết nối thực chất và hiệu quả giữa cộng đồng doanh nghiệp hai nước. Qua đó góp phần mở rộng hợp tác thương mại và đầu tư song phương để tương xứng với tiềm năng và lợi ích hai quốc gia.

Tôi cũng rất vui mừng vì ngài Đại sứ Việt Nam tại Israel cũng là một người bạn tốt của tôi và chúng tôi đang trao đổi rất tích cực với nhau. Cả hai đều mong muốn thúc đẩy Hiệp định Thương mại tự do giữa hai nước và giới thiệu đầy đủ những khả năng, cơ hội mà hiệp định mang lại.

Cùng với các đồng nghiệp và Tham tán Thương mại, chúng tôi dự định sẽ tiếp tục đẩy mạnh tổ chức các hội thảo về VIFTA. Đồng thời tổ chức các chuyến thăm và làm việc của đoàn chuyên gia cũng như doanh nghiệp hai nước về nhiều chủ đề khác nhau. Khi doanh nghiệp gặp nhau, khi người dân gặp nhau, họ trao đổi và nhận ra nhu cầu của nhau, Hiệp định Thương mại tự do mới thực sự trở thành nền tảng để thúc đẩy những hợp tác trong tương lai.

Chúng tôi sẽ nỗ lực để doanh nghiệp Israel và Việt Nam hiểu rõ hiệp định, những gì hiệp định mang lại, đồng thời có cơ hội trao đổi giữa người dân với người dân, giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp. Chính phủ 2 nước đều mong muốn thúc đẩy hợp tác. Vai trò của Chính phủ là tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp hai nước trực tiếp trao đổi và triển khai các cơ hội kinh doanh. Tôi tin tưởng rằng, với những nỗ lực song phương, VIFTA sẽ thực sự mang lại kết quả thiết thực, mang lại lợi ích cho cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân hai nước.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, Đại sứ Irit Savion Waidergorn cho biết thêm, nhân dịp kỷ niệm ba năm ký kết Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Israel, dự kiến vào đầu tháng 12/2026, Đại sứ quán Israel tại Việt Nam sẽ tổ chức Hội nghị chuyên đề về VIFTA. Đây sẽ là dịp để hai bên cùng nhìn lại những kết quả đạt được trong quá trình triển khai, cập nhật tình hình tăng trưởng thương mại song phương, đồng thời đánh giá những tác động tích cực mà Hiệp định mang lại. Qua đó, nhận diện thêm các cơ hội và triển vọng hợp tác trong thời gian tới.