Cục trưởng Vũ Bá Phú: Chuyển đổi số, thương mại xanh là năng lực cạnh tranh cốt lõi

Chuyển đổi số, thương mại xanh là năng lực cạnh tranh cốt lõi

Ngày 18/9, tại Trung tâm Tổ chức sự kiện Him Lam Grand Center, phường Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên, Bộ Công Thương phối hợp với UBND tỉnh Điện Biên tổ chức Hội nghị Xúc tiến thương mại, thúc đẩy xuất nhập khẩu khu vực miền Bắc năm 2026.

Phát biểu khai mạc hội nghị với chủ đề "Chuyển đổi số và Thương mại xanh: Động lực bứt phá giao thương biên mậu Việt Nam - Lào - Trung Quốc", Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Vũ Bá Phú đánh giá cao sự phối hợp của tỉnh Điện Biên và các cơ quan, đơn vị liên quan trong tổ chức Hội nghị. Sự hiện diện đông đủ của các địa phương, cơ quan quản lý, tổ chức xúc tiến thương mại và cộng đồng doanh nghiệp là minh chứng rõ nét cho quyết tâm chung trong việc mở rộng không gian hợp tác, tăng cường kết nối thị trường và tạo động lực mới cho hoạt động xuất nhập khẩu, đặc biệt là thương mại biên giới giữa Việt Nam với Lào và Trung Quốc.

Theo ông, chủ đề của hội nghị có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh thương mại quốc tế đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi sâu sắc. Thế giới đang chứng kiến sự tái cấu trúc mạnh mẽ của chuỗi cung ứng, sự thay đổi nhanh chóng của phương thức sản xuất, lưu thông và tiêu dùng. Cùng với đó, các yêu cầu về chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn chất lượng, phát triển bền vững, giảm phát thải và kinh tế tuần hoàn ngày càng trở thành những điều kiện quan trọng để hàng hóa tiếp cận và duy trì vị thế trên thị trường quốc tế.

“Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số và thương mại xanh không còn là lựa chọn mang tính xu hướng, mà đang trở thành năng lực cạnh tranh cốt lõi của doanh nghiệp và từng địa phương”, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Vũ Bá Phú nhấn mạnh.

Đối với khu vực miền Bắc Việt Nam, yêu cầu này càng có ý nghĩa khi khu vực đang sở hữu một lợi thế địa kinh tế rất đặc biệt: vừa là trung tâm sản xuất, tiêu dùng lớn của cả nước, vừa là cửa ngõ quan trọng kết nối Việt Nam với thị trường Trung Quốc, Lào và rộng hơn là khu vực Đông Bắc Á, ASEAN và các hành lang kinh tế xuyên biên giới.

Miền Bắc có hệ thống đô thị, công nghiệp, cảng biển, cửa khẩu và kết cấu hạ tầng ngày càng được đầu tư đồng bộ. Các trung tâm kinh tế lớn như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh cùng các tỉnh thuộc vùng trung du, miền núi phía Bắc và các tỉnh Bắc Trung Bộ đang hình thành một mạng lưới liên kết ngày càng chặt chẽ giữa sản xuất - logistics - thương mại - dịch vụ - cửa khẩu - cảng biển.

Đây chính là nền tảng rất quan trọng để hình thành những chuỗi cung ứng khu vực có tính liên kết cao hơn, giảm chi phí logistics, rút ngắn thời gian giao hàng và nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam.

Để việc giao lưu thương mại giữa các tỉnh, thành phố khu vực miền Bắc Việt Nam với các nước bạn Lào, Trung Quốc ngày càng hiệu quả, hoạt động giao thương biên mậu không thể dừng lại ở các phương thức truyền thống. Việc chuyển đổi mô hình logistics cửa khẩu thông minh, áp dụng thương mại điện tử xuyên biên giới và thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn chính là chìa khóa then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh, tối ưu hóa chi phí và xây dựng chuỗi giá trị bền vững.

Nhìn lại bức tranh thương mại song phương trong giai đoạn vừa qua, có thể tự hào về những thành tựu giao thương đầy ấn tượng giữa Việt Nam với hai đối tác chiến lược là Trung Quốc và Lào. Đối với Trung Quốc, đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, bất chấp những biến động phức tạp của kinh tế thế giới, kim ngạch xuất nhập khẩu hai chiều trong 6 tháng đầu năm 2026 vẫn duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ, ước đạt hơn 105 tỷ USD. Các nỗ lực xây dựng mô hình "cửa khẩu thông minh" và tự động hóa quy trình thông quan tại các tỉnh biên giới phía Bắc đã phát huy hiệu quả rõ rệt, giúp hàng ngàn tấn nông sản, thủy sản chất lượng cao của Việt Nam vươn tới thị trường tỷ dân mỗi ngày.

Cùng với đó, mối quan hệ hữu nghị, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện Việt Nam - Lào cũng được hiện thực hóa sinh động qua các con số tăng trưởng kinh tế. Kim ngạch thương mại song phương trong nửa đầu năm 2026 đã ghi nhận mức bứt phá đáng khích lệ, đạt hơn 1,2 tỷ USD. Các mặt hàng công nghiệp tiêu dùng, vật liệu xây dựng và nông sản chế biến của Việt Nam ngày càng khẳng định vị thế vững chắc tại thị trường Lào. Ở chiều ngược lại, nguồn cung năng lượng và khoáng sản từ nước bạn cũng đóng góp quan trọng vào việc đảm bảo an ninh năng lượng và duy trì mạch sản xuất công nghiệp trong nước, tạo thành một khối liên kết kinh tế bổ trợ cho nhau vô cùng hiệu quả.

Điện Biên vươn mình trở thành cực tăng trưởng năng động của vùng Tây Bắc

Để có được những thành quả chung của toàn vùng, không thể không nhắc đến những nỗ lực bền bỉ và tầm nhìn đột phá của các địa phương biên giới, tiêu biểu là tỉnh Điện Biên. Với vị thế địa chính trị đặc biệt, là địa phương duy nhất trên cả nước có đường biên giới tiếp giáp với cả Lào và Trung Quốc, Điện Biên đang vươn mình trở thành một cực tăng trưởng năng động của vùng Tây Bắc. Thời gian qua, Đảng bộ và chính quyền tỉnh đã quyết liệt triển khai các giải pháp cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, dồn lực đầu tư nâng cấp hạ tầng các khu kinh tế cửa khẩu như Tây Trang, Huổi Puốc và A Pa Chải.

Hoạt động Công Thương của tỉnh cũng ghi nhận những dấu ấn đậm nét khi đưa thành công nhiều sản phẩm OCOP, các mặt hàng nông, lâm sản đặc hữu vươn ra thị trường khu vực. Những bước đi vững chắc trong việc số hóa quy trình quản lý nhà nước về Công Thương và phát triển hệ sinh thái logistics tại Điện Biên chính là mô hình điểm cần được nhân rộng, góp phần khơi thông dòng chảy thương mại xuyên biên giới không chỉ cho tỉnh mà cho toàn bộ khu vực miền Bắc.

Bộ Công Thương kỳ vọng hội nghị sẽ là không gian đối thoại thẳng thắn, đa chiều và mang tính xây dựng cao. Từ những tham luận chuyên sâu của các chuyên gia, các báo cáo thực tiễn từ địa phương và tiếng nói trực tiếp của cộng đồng doanh nghiệp, hội nghị sẽ cùng nhận diện rõ những điểm nghẽn về chính sách, về hạ tầng, cũng như về năng lực tuân thủ các quy định quốc tế. Trên cơ sở đó, đúc rút ra những giải pháp căn cơ, đồng bộ nhằm đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi số trong hải quan, hiện đại hóa hệ thống kho bãi, và xây dựng các chính sách hỗ trợ cho doanh nghiệp chuyển đổi số, chuyển đổi xanh.

“Về phía Bộ Công Thương, chúng tôi sẽ tiếp tục sát cánh cùng các bộ, ngành và lãnh đạo các tỉnh miền Bắc, không ngừng hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ các rào cản hành chính và kiến tạo mọi điều kiện thuận lợi để cộng đồng doanh nghiệp phát triển bứt phá, tận dụng tối đa các cơ hội từ quá trình hội nhập quốc tế”, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Vũ Bá Phú khẳng định.