Công bố Giải thưởng Việt Nam Rồng Xanh - Viet Nam Rong Xanh Awards

Công nghệ mở hướng phát triển “di sản sống”

Chiều 4/9, tại Hà Nội, Giải thưởng Việt Nam Rồng Xanh - Viet Nam Rong Xanh Awards chính thức được công bố. Giải thưởng hướng tới phát hiện, ghi nhận và lan tỏa những mô hình, dự án, sản phẩm ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số để bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa Việt Nam. Chương trình do Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số phối hợp với Trung tâm Chuyển đổi số Văn hóa, Thể thao và Du lịch (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Cục Chuyển đổi số quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ), Mạng lưới Rồng Xanh toàn cầu (Rồng Xanh Fellowship), Vietnam Brand Purpose và Stamford Global Leadership Center tổ chức.

Với thông điệp “Tôn vinh những thành tựu kiến tạo giá trị và tương lai Việt Nam qua sức mạnh mềm, bao gồm văn hóa - di sản - điểm đến - đổi mới sáng tạo”, Giải thưởng Việt Nam Rồng Xanh được kỳ vọng trở thành không gian kết nối những sáng kiến đang tạo ra giá trị mới từ văn hóa và di sản. TS. Nguyễn Thị Bích Lan, Viện trưởng Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số, Trưởng ban Tổ chức Giải thưởng Rồng Xanh, cho rằng Việt Nam đang sống trong thời đại công nghệ thay đổi với tốc độ chưa từng có. Trong đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã được xác định là động lực cốt lõi cho phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

Theo bà Nguyễn Thị Bích Lan, Việt Nam có lịch sử lâu đời, nền văn hóa phong phú và hàng nghìn năm di sản. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để những giá trị ấy không chỉ nằm trong quá khứ, mà tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại. “Làm thế nào để di sản không chỉ được bảo tồn mà còn được sống, trở thành ‘di sản sống’ trong đời sống đương đại?”, bà đặt vấn đề.

Từ góc nhìn này, công nghệ được xác định là một trong những công cụ quan trọng. “Công nghệ không thể thay thế văn hóa, nhưng công nghệ có thể giúp văn hóa có thêm những phương thức mới để được bảo tồn, phát huy và trải nghiệm theo một cách mới”, TS. Nguyễn Thị Bích Lan chia sẻ.

Điểm đáng chú ý, Việt Nam Rồng Xanh không chỉ hướng đến việc trao danh hiệu. Ban Tổ chức kỳ vọng xây dựng một không gian kết nối, để những sáng kiến, doanh nghiệp, địa phương và cá nhân đang tạo ra thay đổi tích cực có thể được biết đến, kết nối và lan tỏa. Đối tượng được hướng tới khá rộng, từ địa phương ứng dụng công nghệ để bảo tồn di sản, doanh nghiệp phát triển trải nghiệm du lịch mới, startup công nghệ giải quyết các bài toán về văn hóa, cộng đồng đến nghệ sĩ, nhà sáng tạo đưa chất liệu truyền thống vào sản phẩm mới.

Theo bà Nguyễn Thanh Giang, Đồng sáng lập và CEO Vietnam Brand Purpose, trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR) và các nền tảng số đang thay đổi cách tiếp cận văn hóa, di sản và du lịch, công nghệ mở rộng khả năng bảo tồn, khai thác và phát huy các giá trị này. Đáng chú ý, các giá trị văn hóa, di sản có thể được nhìn nhận không chỉ dưới góc độ bảo tồn mà còn trở thành nguồn lực cho phát triển du lịch, công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo và thương hiệu địa phương.

6 hạng mục tìm kiếm những mô hình tạo tác động

Giải thưởng Việt Nam Rồng Xanh gồm 6 hạng mục trọng tâm. “Rồng Xanh Di sản” tôn vinh các sáng kiến, mô hình, dự án ứng dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo trong bảo tồn, phát huy giá trị di sản. Các giải thành phần gồm di sản số, công nghệ vì di sản, cộng đồng gìn giữ di sản, sáng tạo từ di sản và thương hiệu di sản.

“Rồng Xanh Thương hiệu Điểm đến” tập trung vào các mô hình du lịch ứng dụng công nghệ, tạo trải nghiệm mới, phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến, với các giải như Điểm đến thông minh, Điểm đến xanh và bền vững, Doanh nghiệp du lịch đổi mới sáng tạo.

“Rồng Xanh Công nghiệp Văn hóa” dành cho các sản phẩm, thương hiệu và mô hình khai thác giá trị văn hóa để tạo ra giá trị kinh tế và sức mạnh mềm, bao gồm sản phẩm văn hóa sáng tạo, nội dung số và truyền thông văn hóa, thương hiệu văn hóa Việt Nam và dự án quảng bá hình ảnh Việt Nam.

Trong khi đó, “Rồng Xanh Đổi mới Sáng tạo” hướng đến các giải pháp công nghệ, mô hình đổi mới sáng tạo trong văn hóa, di sản, du lịch và phát triển địa phương. Các giải thành phần đáng chú ý gồm AI vì văn hóa và du lịch, startup đổi mới sáng tạo, nền tảng số xuất sắc và nhà đổi mới sáng tạo trẻ.

Hạng mục “Rồng Xanh STEAM” hướng tới các tổ chức, cá nhân, trường, viện, trung tâm và nền tảng giáo dục có đóng góp trong đào tạo đổi mới sáng tạo, công nghiệp văn hóa và kỹ năng lãnh đạo trong thời đại số.

Đặc biệt, “Rồng Xanh Impact” là hạng mục giải thưởng cao nhất, dành cho các địa phương, tổ chức, doanh nghiệp, nhà lãnh đạo và cá nhân có thành tựu nổi bật, tạo tác động sâu rộng và bền vững đối với cộng đồng, địa phương và quốc gia. Các đề cử cho hạng mục này được tuyển chọn từ những hồ sơ nổi bật ở các hạng mục khác và do Hội đồng giám khảo đề cử vào vòng xét chọn đặc biệt.

Hội đồng giám khảo gồm các nhà quản lý, chuyên gia trong lĩnh vực di sản, văn hóa, du lịch, kinh tế trải nghiệm, công nghiệp sáng tạo, công nghệ và đổi mới sáng tạo; trong đó có đại diện các cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các chuyên gia quốc tế. Đối tượng tham gia là các địa phương, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân hoạt động hợp pháp tại Việt Nam, phù hợp với các hạng mục của giải thưởng.

Cùng với giải thưởng, Ban Tổ chức dự kiến triển khai chuỗi Diễn đàn Việt Nam Rồng Xanh với chủ đề “Sức mạnh mềm Việt Nam trong kỷ nguyên số: Phát triển công nghiệp Văn hóa - Di sản - Điểm đến và Đổi mới sáng tạo”. Các diễn đàn sẽ tập trung trao đổi về ứng dụng đổi mới sáng tạo trong văn hóa; công nghệ và tương lai của di sản; AI trong văn hóa, di sản và du lịch; phát triển du lịch thông minh; khai thác tài nguyên văn hóa, di sản để tạo giá trị kinh tế và xây dựng thương hiệu điểm đến. Thông qua giải thưởng và chuỗi diễn đàn, chương trình hướng tới kết nối địa phương, doanh nghiệp, chuyên gia, tổ chức hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, du lịch, công nghệ và công nghiệp sáng tạo; thúc đẩy ứng dụng công nghệ, đổi mới sáng tạo trong khai thác các giá trị văn hóa và di sản Việt Nam.

PGS. TS Hoàng Hữu Hạnh, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ), nhận định:

Việt Nam Rồng Xanh là chương trình có tính tham vọng. 6 hạng mục của giải thưởng, xét tổng thể, không phải những cấu phần riêng lẻ mà có thể tạo thành một hệ sinh thái giá trị. Cục Chuyển đổi số quốc gia sẵn sàng phối hợp với Ban Tổ chức để phát hiện những cách làm mới, kết nối các sáng kiến và đưa các giá trị văn hóa Việt Nam ra thế giới. Mục tiêu dài hạn là giúp văn hóa Việt Nam hiện diện bình đẳng trên không gian số cùng văn hóa các quốc gia trong khu vực và thế giới. Trong quá trình đó, công nghệ số sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc lưu giữ, kết nối và lan tỏa các giá trị văn hóa, tri thức và di sản Việt Nam.