Cơ quan chức năng nghĩ gì?

CôngThương - Thuốc BVTV giả - chỗ nào cũng dễ dàng mua được

Quá trình xin cấp phép kéo dài nhiều năm. Quy trình để xin được giấy chứng nhận là thuốc BVTV thực sự vô cùng ngặt nghèo và khó khăn. Tuy nhiên, trên địa bàn các tỉnh như Đồng Nai, Bình Phước, Đắk Nông, Gia Lai, Bà Rịa - Vũng Tàu... thuốc BVTV giả đang xảy ra như vấn nạn. Nhiều cửa hàng đại lý công khai bày bán và tư vấn cho bà con nông dân mua các loại thuốc giả, thuốc nhái.

Ví như sản phẩm Agri fos 400 sản xuất tại Úc, nhưng ngang nhiên bị làm giả, làm nhái bán ở Việt Nam. Sản phẩm này đã được các công ty khác nhái với cái tên, hình ảnh na ná như Agri Photphonate do Công ty cổ phần Nông hóa Hà Lan (61/23 tổ 8, kp 3, Trảng Dài, Biên Hòa); Agri – Fose 400 (nhà sản xuất là tập đoàn SMQ/CHE, nhà phân phối Công ty Vinachemical địa chỉ 268/8 Tô Ký, P.TCH, quận 12, TP. Hồ Chí Minh); Argi- Phosphonate -510 do Công ty TNHH sản xuất Thương mại Dịch vụ Hóa Nông (252 đường Thới An 32, phường Thới An, quận 12, TP. Hồ Chí Minh)...

Có thể dễ dàng mua được những sản phẩm này tại các cửa hàng đại lý bán thuốc BVTV ở nhiều tỉnh, nhất là Đồng Nai, Bình Phước, Đắk Nông, Gia Lai. Điều đáng ngạc nhiên, đến mỗi cửa hàng được giới thiệu thêm những loại thuốc với cái tên tương tự và con số hơi khác, như: Argi - Phosphonate 410, Argi - Phosphonate 450, Angari - Phose, A-ri-phốt Nhật 450.

Có biết bao nhiêu nông dân chịu thiệt hại lớn, cây trồng ít ra hoa kết trái do mua phải phân bón, hay cây trồng chết hàng loạt vì mua và dùng phải thuốc BVTV giả, trị không đúng bệnh.

Đáng quan tâm, các loại thuốc giả đều là các loại thuốc chui, thuốc không rõ nguồn gốc trên thị trường và đều không có tên trong danh mục thuốc được lưu hành. Tuy nhiên, nó vẫn được lưu hành khắp nơi trên thị trường,  các cơ quan chức năng kiểm tra, kiểm soát cũng thường xuyên, có địa phương kiểm tra việc kinh doanh buôn bán vật tư nông nghiệp, trong đó có thuốc BVTV một năm tới 3 lần, nhưng lại không nhìn thấy, không phát hiện được vi phạm.

Cơ quan chức năng làm chưa hết trách nhiệm

Trước thực trạng này, ông Nguyễn Văn Bộ, nguyên Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam thành thật cho biết: Chúng tôi thấy rất đau lòng khi chứng kiến tình trạng vật tư nông nghiệp (phân bón, thuốc BVTV) giả tràn lan, kể cả quy mô, phạm vi. Ông Bộ cho rằng, điều này có lỗ hổng về quản lý. Hiện chúng ta đang quản lý phần ngọn, tức chỉ quản lý vật tư khi đã lưu thông trên thị trường, chưa quan tâm tập trung quản lý đầu vào ngay từ khâu điều kiện sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Nếu chúng ta quản lý từ gốc sẽ hạn chế rất nhiều vi phạm và cũng dễ dàng hơn rất nhiều trong xử lý tình trạng tràn lan thuốc BVTV & phân bón giả, chất lượng kém như hiện nay.

Ước tính vật tư phân bón thuốc trừ sâu giả, chất lượng kém, mỗi năm gây thiệt hại cho ngành nông nghiệp đất nước nhà khoảng 800 triệu đô-la Mỹ và đe dọa cuộc sống của 15 triệu  nông dân, cũng như an toàn cho nông sản phẩm Việt Nam hội nhập với thị trường thế giới. Vậy các cơ quan chức năng nhận thấy thế nào về trách nhiệm xã hội trong “câu chuyện” này?

Ông Bộ cho rằng: “Hiện nay, cơ quan hữu trách đang đẩy trách nhiệm sang cho người nông dân nhiều hơn là nhận trách nhiệm về cơ quan quản lý. Chúng ta luôn luôn nói rằng là hãy làm người tiêu dùng thông minh, nhưng thông minh làm sao được khi mà nông dân không có thông tin, không được đào tạo để nhận biết, đâu là hàng thật, đâu là hàng giả, thì trách nhiệm phải thuộc về cơ quan quản lý nhà nước trước hết”.

Con số vi phạm bị phát hiện dù còn nhỏ so với thực tế, nhưng cũng có hàng vạn vụ vi phạm về kinh doanh phân bón, thuốc BVTV bị phát hiện mỗi năm. Tuy nhiên, tại hội thảo quốc gia về thực hiện Nghị định 202 của Chính phủ về quản lý phân bón diễn ra trong tháng 6/2014, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải cũng đã khẳng định các cơ quan làm chưa hết trách nhiệm về quản lý và xử lý vi phạm.

Thanh Hà Thúy