Không để tình trạng bộ máy mới nhưng cách làm cũ
Ngày 18/5, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì cuộc làm việc với tập thể Lãnh đạo Văn phòng Quốc hội về các nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và cả nhiệm kỳ.
Phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận, đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, nỗ lực của tập thể lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động của Văn phòng Quốc hội.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, trong điều kiện khối lượng công việc rất lớn, nhiều nhiệm vụ mới, khó, có việc chưa từng có tiền lệ, Văn phòng Quốc hội đã cơ bản bảo đảm tốt công tác tham mưu, tổng hợp và phục vụ hoạt động của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Lãnh đạo Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và đại biểu Quốc hội.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì cuộc làm việc với Văn phòng Quốc hội về các nhiệm vụ năm 2026 và cả nhiệm kỳ. Ảnh: Quochoi.vn
Nêu rõ nhiệm kỳ mới đặt ra yêu cầu mới, tiêu chuẩn mới và áp lực mới, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Văn phòng Quốc hội phải đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương thức vận hành và quy trình công tác; không thể tiếp tục làm việc theo tư duy cũ, cách làm cũ, quy trình cũ.
Cụ thể, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu, trước hết, tăng cường vai trò điều phối, kết nối thông tin, bảo đảm vận hành thông suốt các kỳ họp Quốc hội, phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các hoạt động trọng tâm của Quốc hội trên nền tảng số, dữ liệu số và trí tuệ nhân tạo; bảo đảm nhanh, chính xác, kịp thời.
Thứ hai, tham mưu, phục vụ trực tiếp, kịp thời, hiệu quả hoạt động của Chủ tịch Quốc hội, các Phó Chủ tịch Quốc hội và Lãnh đạo Quốc hội theo hướng chủ động hơn, chuyên nghiệp hơn, sát yêu cầu thực tiễn hơn.
Thứ ba, bảo đảm đồng bộ, hiện đại các điều kiện phục vụ chung, bao gồm công tác hành chính, lễ tân, thông tin, truyền thông, chuyển đổi số, tài chính và vận hành hệ thống, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của Quốc hội trong nhiệm kỳ mới.
Chỉ rõ yêu cầu phải xử lý ngay những điểm nghẽn trong cơ chế vận hành, Chủ tịch Quốc hội cho rằng khó khăn lớn nhất hiện nay không còn là những vướng mắc riêng lẻ ở từng đơn vị, từng lĩnh vực, mà chủ yếu xuất phát từ cơ chế vận hành tổng thể của bộ máy. Đó là tình trạng giao thoa chức năng, quy trình còn nhiều tầng nấc, phối hợp chưa liên thông, phân cấp chưa đủ mạnh, trách nhiệm ở một số khâu chưa rõ, dữ liệu chưa thông suốt, một bộ phận cán bộ chưa theo kịp yêu cầu mới.
Từ thực tế đó, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Văn phòng Quốc hội tập trung xử lý dứt điểm nhiều vấn đề, điểm nghẽn trọng tâm.
Trước hết, cần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo tinh thần việc thuộc thẩm quyền phải được xử lý ngay. Phân cấp, phân quyền phải đi đôi với kiểm soát quyền lực, trách nhiệm giải trình và cơ chế hậu kiểm. Khi giao quyền phải bảo đảm rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và rõ sản phẩm đầu ra.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu rà soát ngay các lĩnh vực trọng yếu như tài chính, mua sắm, đấu thầu, quản lý tài sản, vận hành trụ sở, lễ tân, hậu cần, thông tin, truyền thông, chuyển đổi số, phục vụ kỳ họp và phiên họp. Cần chuyển mạnh từ cơ chế nặng về tiền kiểm, xin ý kiến qua nhiều tầng nấc sang cơ chế quản lý, kiểm soát bằng tiêu chuẩn, quy trình, dữ liệu, công khai, minh bạch, kết quả đầu ra và hậu kiểm.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu đẩy nhanh Quốc hội số; nghiên cứu tính toán hợp nhất các cơ quan báo chí, truyền thông của Quốc hội. Ảnh: Quochoi.vn
Quan tâm tới vấn đề kiện toàn bộ máy, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh tinh thần “tinh gọn nhưng phải mạnh”. Theo Chủ tịch Quốc hội, việc sắp xếp, kiện toàn Văn phòng Quốc hội không chỉ là sắp xếp lại tổ chức bộ máy, mà bản chất là thiết kế lại toàn bộ chuỗi vận hành công việc: việc bắt đầu từ đâu, đi qua những khâu nào, ai chủ trì, ai phối hợp, thời hạn xử lý bao lâu, sản phẩm đầu ra là gì và ai chịu trách nhiệm nếu công việc chậm tiến độ hoặc không đạt yêu cầu.
Nguyên tắc đặt ra là phải rõ chức năng, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm; mỗi việc phải có một đầu mối chịu trách nhiệm đến cùng. Đối với những lĩnh vực có tính liên thông cao, cần có đầu mối đủ mạnh để điều phối thống nhất, bảo đảm công việc được xử lý thông suốt, không bị chia cắt, chồng chéo.
Đẩy nhanh Quốc hội số
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Văn phòng Quốc hội phải chuyển mạnh từ “vận hành hành chính truyền thống” sang “quản trị hiện đại”, lấy kết quả đầu ra làm thước đo. Tất cả quy trình công việc cần được rà soát, chuẩn hóa theo hướng rõ đầu mối, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ sản phẩm và rõ tiêu chí đánh giá.
Về đẩy nhanh Quốc hội số, AI, dữ liệu dùng chung, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, chuyển đổi số không chỉ là mua phần mềm hay số hóa mang tính hình thức. Chuyển đổi số là thay đổi quy trình, thay đổi cách làm, thay đổi phương thức quản trị dữ liệu và hỗ trợ ra quyết định.
Theo đó, Văn phòng Quốc hội cần tập trung vào 5 nhiệm vụ trọng tâm: hoàn thiện kho dữ liệu dùng chung của Quốc hội; rà soát tổng thể các phần mềm đang triển khai; xây dựng bộ chỉ số đánh giá chuyển đổi số; phát triển các công cụ hỗ trợ đại biểu Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và Lãnh đạo Quốc hội; đồng thời nghiên cứu Chiến lược ứng dụng trí tuệ nhân tạo phục vụ các nghiệp vụ lõi của Quốc hội.
Đáng chú ý, Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu tổ chức lại công tác thông tin, báo chí, truyền thông của Quốc hội theo tư duy nghị trường, bảo đảm thông tin về Quốc hội phải chính xác, kịp thời, chủ động, thống nhất thông điệp và có sức lan tỏa.
Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ của Văn phòng Quốc hội theo hướng đánh giá bằng sản phẩm, bố trí theo năng lực, đào tạo theo vị trí việc làm, sử dụng cán bộ thực chất, hiệu quả và kỷ luật theo trách nhiệm.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Văn phòng Quốc hội phát huy rõ hơn vai trò trung tâm điều phối, bảo đảm các quy trình phối hợp phải thống nhất, bắt buộc, có thời hạn, có đầu mối chịu trách nhiệm và có cơ chế kiểm soát kết quả.
Chủ tịch Quốc hội giao Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến trực tiếp chỉ đạo Văn phòng Quốc hội rà soát, hoàn thiện xây dựng Báo cáo sơ kết, đánh giá hiệu quả hoạt động của mô hình Đảng bộ Văn phòng Quốc hội sau 01 năm hoạt động; xây dựng Đề án phương án sắp xếp, tinh gọn các tổ chức bên trong của VPQH trong tháng 7 và báo cáo Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội để báo cáo Bộ Chính trị cho ý kiến.




