Tin Khu Vực
Quy định cần đi kèm hướng dẫn cụ thể và chế tài đủ mạnh
Sáng 21/10, phát biểu thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn bày tỏ lo ngại về tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, nhất là với lứa tuổi học sinh.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thảo luận tại Tổ 2, Đoàn đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh.
Nêu vấn đề: “Cấm toàn diện thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và sản phẩm mới là điểm cốt lõi nhất trong luật sửa đổi lần này”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, phải cấm triệt để toàn bộ chuỗi sản xuất, kinh doanh, mua bán, tàng trữ, vận chuyển, nhập khẩu, quá cảnh, chứa chấp, sử dụng; đồng thời cấm cả linh kiện rời, bộ phận, dịch vụ lắp ráp.
Chủ tịch Quốc hội cơ bản đồng tình với các nội dung của dự thảo. Về quy định cấm trưng bày thuốc lá, Chủ tịch đề nghị, đánh giá tính khả thi thực tế, đặc biệt tại cửa hàng miễn thuế, cửa khẩu biên giới; phân định rõ với hoạt động niêm yết giá, sử dụng tên thương mại hợp pháp theo Luật Sở hữu trí tuệ và Luật Giá. Quy định cần đi kèm hướng dẫn cụ thể và chế tài đủ mạnh để tránh tình trạng cấm hình thức.
Chủ tịch Quốc hội phát biểu tại phiên thảo luận.
Với đề xuất mở rộng địa điểm cấm hút thuốc, Chủ tịch Quốc hội cho rằng, cần bố trí nơi hút thuốc có vị trí rõ ràng, bảo đảm thẩm mỹ, tránh tình trạng người hút đứng rải rác các góc. Lộ trình thực hiện phải rõ, có giai đoạn chuyển tiếp hợp lý, hỗ trợ doanh nghiệp điều chỉnh.
Về đề xuất tăng diện tích cảnh báo sức khỏe trên bao bì từ 50% lên 80% diện tích mỗi mặt chính và sau bao, kèm số điện thoại tổng đài hỗ trợ cai nghiện, theo Chủ tịch Quốc hội, phải quy định rõ thời hạn thay đổi mẫu và cơ chế giám sát để doanh nghiệp không trì hoãn. Đồng thời lưu ý nội dung bãi bỏ điều kiện kinh doanh với lĩnh vực cai nghiện thuốc lá theo hướng hậu kiểm, tuân thủ hướng dẫn của Bộ Y tế; tăng cường kiểm soát bán cho người dưới 18 tuổi, cấm bán qua sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, ứng dụng số cần được cân nhắc kỹ.
Luật phải đi trước công nghệ mới
Chủ tịch Quốc hội đề nghị, dự thảo luật phải có định nghĩa, giải thích rõ ràng để không bị công nghệ mới vượt qua khi luật đã ban hành, có tính toán từ xa trong lĩnh vực thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; cần bảo đảm tính khả thi, làm rõ ngoại lệ, phân định trách nhiệm liên ngành giữa y tế, công an, công thương và địa phương; đánh giá tác động đến thuốc lá lậu và nguồn thu ngân sách.
Theo Chủ tịch Quốc hội, nguồn thu ngân sách từ thuốc lá có thể giảm, nhưng đổi lại là phòng, chống được tác hại, đem lại lợi ích xã hội rất lớn. Đồng thời lưu ý tình trạng chất cấm được trộn vào thuốc lá, sử dụng trong nhà hàng, khách sạn, vũ trường.
Cùng với đó, dự thảo luật phải cân bằng giữa bảo vệ sức khỏe cộng đồng với quyền sản xuất, kinh doanh hợp pháp của thuốc lá truyền thống; đồng thời hoàn thiện căn cứ khoa học, tiêu chuẩn kỹ thuật trước khi thông qua; nghị định, thông tư hướng dẫn phải rõ ràng để tránh quy định hình thức.
Toàn cảnh phiên thảo luận.
Song song với quy định cấm, cần tăng cường truyền thông, hỗ trợ cai nghiện, xây dựng môi trường không khói thuốc, kết hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội.
“Truyền thông cho mạnh, cha mẹ phải quản lý con mình, nhà trường phải quản lý học sinh, ngoài xã hội thì có chính quyền, Đảng, đoàn thể, kết hợp gia đình, nhà trường xã hội”, Chủ tịch Quốc hội đề nghị và cho rằng, dứt khoát không đưa nội dung phòng, chống tác hại của rượu, bia vào dự luật này, bởi lĩnh vực rượu, bia đã có luật riêng và cần tổ chức thực hiện.
Theo Chủ tịch Quốc hội, Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội về hoạt động chất vấn tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV đã thể hiện sự quyết liệt của đại biểu Quốc hội khóa XV: "Quốc hội thống nhất cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, các loại khí, chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người từ năm 2025, bảo đảm sức khỏe cộng đồng, trật tự, an toàn xã hội; giao Chính phủ tổ chức thực hiện cụ thể". Chủ tịch Quốc hội kỳ vọng lần sửa luật này sẽ cụ thể hóa thành công tinh thần của nghị quyết.
Trong phiên họp sáng 21/10, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Sau đó, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày báo cáo thẩm tra dự án luật.