Chủ tịch Quốc hội: Công tác cán bộ phải thực chất, lấy sản phẩm làm thước đo

Nâng chất tham mưu công tác đại biểu

Chiều 20/5, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã chủ trì cuộc làm việc với Thường trực Ủy ban Công tác đại biểu về các nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và nhiệm kỳ 2026-2031.

Qua nghe các ý kiến, phát biểu kết luận cuộc làm việc với Ủy ban Công tác đại biểu, Chủ tịch Quốc hội ghi nhận, biểu dương những nỗ lực, cố gắng của Ủy ban, Vụ Công tác đại biểu và đội ngũ cán bộ, công chức trong thời gian qua. Chủ tịch Quốc hội đánh giá, năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, Ủy ban đã triển khai nhiều nhiệm vụ lớn, khó, phức tạp, có yêu cầu cao về chính trị, pháp lý và nghiệp vụ.

Tuy nhiên, từ vị thế mới và yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu đặt ra đối với Ủy ban Công tác đại biểu phải cao hơn, toàn diện hơn và thực chất hơn. Ủy ban không chỉ dừng ở việc xử lý hồ sơ, quy trình, thủ tục về cán bộ, mà phải trở thành cơ quan tham mưu chiến lược của Quốc hội về chất lượng đại biểu dân cử, công tác cán bộ, tổ chức bộ máy, công tác bầu cử, lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm và hoạt động của Hội đồng nhân dân.

Định hướng các nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban Công tác đại biểu chuyển mạnh từ tham mưu thủ tục sang tham mưu chiến lược. Ủy ban phải chuyển từ tư duy “làm đúng quy trình” sang tư duy thiết kế chính sách, chuẩn hóa quy trình, kiểm soát chất lượng và dự báo vấn đề. Các báo cáo, tờ trình của Ủy ban cần giảm mô tả, tăng phân tích, tăng kiến nghị; có số liệu, có so sánh, có đánh giá tác động, có phương án xử lý và địa chỉ trách nhiệm rõ ràng. Tinh thần là đúng như chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: bộ máy phải “tinh - gọn - mạnh - hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả”, một người làm được nhiều việc.

Về tổ chức bộ máy, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Ủy ban phối hợp chặt chẽ với các cơ quan hữu quan hoàn thiện Đề án rà soát, sắp xếp tổ chức bộ máy bên trong Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội và Kiểm toán Nhà nước. Tinh thần là không chồng chéo, không giao thoa, không bỏ trống nhiệm vụ; không sắp xếp hình thức. Sau sắp xếp, bộ máy phải vận hành tốt hơn, trách nhiệm rõ hơn, hiệu quả cao hơn.

Chủ tịch Quốc hội cũng nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát trách nhiệm. Những việc thuộc thẩm quyền của Thường trực Ủy ban, Đảng ủy Ủy ban Công tác đại biểu, Vụ Công tác đại biểu thì phải chủ động xử lý, không đẩy việc lên cấp trên khi cấp mình có đủ thẩm quyền, đủ căn cứ. Cấp trên không làm thay cấp dưới; cơ quan phối hợp không thay cơ quan chủ trì; người đứng đầu chịu trách nhiệm đến cùng về tiến độ, chất lượng, tính chính xác và tính hợp pháp của tham mưu.

Trong lĩnh vực thể chế, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu khẩn trương tham mưu sửa đổi, bổ sung Quy chế làm việc mẫu của Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội; nghiên cứu xây dựng nghị quyết về quản lý công chức và vị trí việc làm công chức thuộc các cơ quan của Quốc hội; chuẩn bị kỹ việc sửa đổi, bổ sung nghị quyết của Quốc hội về lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm. Đồng thời, Ủy ban cần tiếp tục tổng rà soát văn bản thuộc lĩnh vực phụ trách, kịp thời đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới đối với những quy định mâu thuẫn, chồng chéo, không còn phù hợp.

Chuyển đổi số phải phục vụ thực chất

Một nhiệm vụ quan trọng khác được Chủ tịch Quốc hội lưu ý là tham mưu thật tốt việc sơ kết mô hình chính quyền địa phương hai cấp và hoạt động của Hội đồng nhân dân. Việc đánh giá phải thực chất, chỉ rõ cái gì vận hành tốt, cái gì còn vướng; vướng do pháp luật, do tổ chức thực hiện, do phân cấp, phân quyền hay do năng lực cán bộ. Mục tiêu là để Hội đồng nhân dân hoạt động thực chất hơn, quyết định đúng hơn, giám sát trúng hơn, gần dân và sát dân hơn.

Về công tác đại biểu, quy hoạch, bồi dưỡng và chính sách, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Ủy ban chủ động tham mưu rà soát, bổ sung quy hoạch giai đoạn 2026-2031; nghiên cứu định hướng quy hoạch đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách nhiệm kỳ 2031-2036, nhất là trong khối các cơ quan của Quốc hội. Cùng với đó, cần sớm tham mưu hoàn thiện chế độ, chính sách cho đại biểu Quốc hội, đặc biệt là đại biểu chuyên trách và đại biểu khi nghỉ hưu, bảo đảm quyền lợi, đúng quy định, tránh phát sinh tâm tư, bất cập; chủ động nghiên cứu kinh nghiệm nghị viện các nước.

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân, cán bộ thuộc thẩm quyền quản lý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nhân sự Đoàn đại biểu Quốc hội, Thường trực Hội đồng nhân dân, công tác bồi dưỡng, khen thưởng, chế độ chính sách.

Theo đó, Ủy ban Công tác đại biểu phối hợp chặt chẽ với Văn phòng Quốc hội và các cơ quan liên quan xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân, cán bộ thuộc thẩm quyền quản lý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nhân sự Đoàn đại biểu Quốc hội, Thường trực Hội đồng nhân dân, công tác bồi dưỡng, khen thưởng, chế độ chính sách.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, chuyển đổi số phải phục vụ trực tiếp quản lý, tham mưu, giám sát, dự báo và ra quyết định; gắn với cải cách thủ tục hành chính, giảm tầng nấc trung gian, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. Chủ tịch Quốc hội lưu ý không làm phần mềm hình thức, không số hóa quy trình bất hợp lý; phải chuẩn hóa quy trình trước, chuẩn hóa dữ liệu sau, rồi mới số hóa, kết nối và khai thác.

Đối với công tác xây dựng Đảng, xây dựng cơ quan và đội ngũ cán bộ tham mưu, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Đảng ủy Ủy ban Công tác đại biểu tiếp tục khẳng định vai trò hạt nhân chính trị, lãnh đạo toàn diện việc thực hiện nhiệm vụ chính trị và xây dựng cơ quan trong sạch, vững mạnh. “Công tác cán bộ của Ủy ban phải thực chất, lấy sản phẩm, năng lực, trách nhiệm và hiệu quả làm thước đo. Vụ Công tác đại biểu phải là đơn vị tham mưu sắc bén, chuyên nghiệp, không chỉ tổng hợp hồ sơ mà phải có phân tích, căn cứ và kiến nghị rõ ràng”, Chủ tịch Quốc hội nói.

Nhấn mạnh như vậy, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu cán bộ công chức Vụ Công tác đại biểu phải nâng tầm chất lượng tham mưu, không chỉ là tổng hợp hồ sơ, mà phải có phân tích, có căn cứ và kiến nghị rõ ràng. Công tác thi đua, khen thưởng phải đổi mới theo hướng thực chất, công bằng, kịp thời, tạo động lực, gắn với nhiệm vụ, sản phẩm và kết quả cụ thể.

Về các kiến nghị cụ thể, Chủ tịch Quốc hội giao Ủy ban tiếp tục rà soát, tổng hợp căn cứ chính trị, pháp lý, thực tiễn về vị trí, chức năng, nhiệm vụ của Ủy ban Công tác đại biểu; chủ động phối hợp hoàn thiện Đề án rà soát, sắp xếp tổ chức bộ máy bên trong các cơ quan của Quốc hội; chuẩn bị kỹ hồ sơ sửa đổi nghị quyết về lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm để đề xuất đưa vào chương trình năm 2027 theo đúng quy trình.