Đòn bẩy thay đổi thị trường
Tháng 6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 202 sửa đổi Nghị định 10/2022 về lệ phí trước bạ, trong đó tiếp tục dành ưu đãi đặc biệt cho ô tô điện chạy pin. Theo quy định mới, xe điện chạy pin sẽ được áp dụng mức lệ phí trước bạ 0% đến hết năm 2030. Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/3/2027 và thay thế các nghị định hiện hành về lệ phí trước bạ.
Đây được xem là bước đi tiếp theo trong lộ trình khuyến khích phát triển phương tiện giao thông xanh tại Việt Nam. Theo Bộ Tài chính, nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang phương tiện giao thông thân thiện với môi trường, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất và khuyến khích người dân sử dụng ô tô điện chạy pin.
Hạ tầng trạm sạc ô tô điện liên tục được cải thiện tại Việt Nam trong thời gian qua. Ảnh: VF
Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, chuyên gia ô tô Nguyễn Mạnh Thắng, quản trị viên diễn đàn Oto+, chính sách miễn 100% lệ phí trước bạ đã chứng minh hiệu quả rõ rệt trong việc thúc đẩy người tiêu dùng tiếp cận xe điện.
Ông cho rằng, giữa một mẫu xe điện và một mẫu xe chạy xăng trong cùng phân khúc, khoản chênh lệch lệ phí trước bạ có thể dao động từ vài chục triệu đến hơn một trăm triệu đồng. Đây là con số đủ lớn để tác động đến quyết định mua xe của nhiều khách hàng.
"Với nhiều khách hàng, đây là một con số không hề nhỏ. Nó đủ hấp dẫn để họ sẵn sàng dùng thử xe điện. Điều đó cũng cho thấy sự thành công từ năng lực điều hành chính sách của Chính phủ", ông Thắng nhận định.
Sau nhiều năm triển khai, chính sách ưu đãi không chỉ tạo động lực mua sắm mà còn góp phần thay đổi nhận thức của người tiêu dùng. Nếu như giai đoạn đầu nhiều khách hàng còn dè dặt với xe điện thì hiện nay, thị trường đã hình thành một nhóm người dùng tương đối lớn, đủ để tạo nên những đánh giá thực tế về ưu điểm và hạn chế của loại phương tiện này.
Ông Nguyễn Mạnh Thắng cho rằng, hiệu quả của chính sách đã được chứng minh trên thực tế. Tại một số thị trường quốc tế, ngoài ưu đãi về thuế và phí, người dân cũng được nhận các hỗ trợ trực tiếp về giá hoặc các biện pháp hạn chế đăng ký xe chạy xăng tại những đô thị lớn nhằm ưu tiên phương tiện điện hóa.
Ở góc độ môi trường, chuyên gia này cho rằng, việc chuyển đổi sang xe điện giúp giảm phát thải trực tiếp trong khu vực đô thị. Thay vì để hàng triệu phương tiện sử dụng động cơ đốt trong xả khí thải ngay trên đường phố, nguồn phát thải có thể được tập trung tại những khu vực có khả năng kiểm soát và xử lý tốt hơn.
Ông cũng cho rằng, mục tiêu Net Zero không đồng nghĩa với việc không phát thải, mà là đưa tổng lượng phát thải ròng về mức bằng 0 thông qua các biện pháp trung hòa carbon. Việc giảm phát thải tại điểm sử dụng của xe điện sẽ giúp quá trình trung hòa carbon trở nên khả thi hơn so với việc duy trì hàng chục triệu phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch.
Cơ hội cho ngành công nghiệp ô tô và làn sóng điện hóa thị trường
Không chỉ tác động tới hành vi tiêu dùng, chính sách miễn lệ phí trước bạ còn được kỳ vọng tạo động lực cho sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô trong nước.
Theo chuyên gia Nguyễn Mạnh Thắng, việc giảm chi phí sở hữu giúp kích cầu tiêu dùng, từ đó tạo điều kiện cho các doanh nghiệp sản xuất và cung ứng trong nước mở rộng quy mô hoạt động.
Những diễn biến trên thị trường thời gian qua phần nào phản ánh xu hướng này. Theo dữ liệu từ VinFast, trong tháng 5/2026 đã bàn giao tổng cộng 19.503 xe ô tô điện tại thị trường Việt Nam. Lũy kế 5 tháng đầu năm, doanh số của hãng đạt 97.961 xe.
Sự tăng trưởng của thị trường xe điện cũng kéo theo sự phát triển của chuỗi cung ứng trong nước. Cuối năm 2024, hãng xe Việt công bố tỷ lệ nội địa hóa trên các dòng ô tô điện của mình đạt khoảng 60%.
Theo doanh nghiệp, nhiều chi tiết quan trọng như thân vỏ, động cơ, trần xe và hệ thống giảm xóc đã được sản xuất trong nước. Đây được xem là một bước tiến đáng chú ý trong quá trình nâng cao năng lực sản xuất nội địa, đồng thời góp phần hiện thực hóa Chiến lược phát triển ngành công nghiệp ô tô Việt Nam cũng như Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026-2035.
Trong khi đó, ở phân khúc xe sang và xe nhập khẩu, chính sách ưu đãi lệ phí trước bạ tiếp tục được kỳ vọng tạo thêm động lực cho quá trình điện hóa.
Mới đây, Mercedes-Benz Việt Nam đã công bố mở bán mẫu CLA 200 electric. Theo kế hoạch, mẫu xe sẽ chính thức xuất hiện trong một sự kiện đặc biệt của hãng vào cuối năm 2026 và những chiếc xe đầu tiên dự kiến được bàn giao tới khách hàng trong quý I/2027. Việc đưa thêm một mẫu xe điện vào danh mục sản phẩm được xem là động thái mở rộng lựa chọn cho khách hàng đang quan tâm tới phân khúc xe điện hạng sang.
Theo Mercedes-Benz Việt Nam, thị trường xe sang đang ghi nhận sự thay đổi trong nhu cầu của nhóm khách hàng trẻ. Công nghệ, khả năng kết nối và trải nghiệm số ngày càng trở thành những yếu tố quan trọng trong quyết định sở hữu phương tiện. CLA 200 electric được định vị như một lựa chọn dễ tiếp cận hơn để khách hàng bước vào thế giới xe điện của thương hiệu.
Giảm lệ phí trước bạ ô tô điện tạo động lực nhiều hãng xe chủ động mở rộng dải sản phẩm năng lượng sạch. Ảnh: MBV
Không chỉ Mercedes-Benz, nhiều hãng xe khác tại Việt Nam cũng đã hoặc đang tham gia quá trình điện hóa sản phẩm. Có thể kể đến Ford với Mustang Mach-E, cùng các thương hiệu như Hyundai, BMW, cùng nhiều thương hiệu mới như BYD.
Việc kéo dài ưu đãi lệ phí trước bạ đến hết năm 2030 vì thế không chỉ là chính sách hỗ trợ người mua xe. Trong bối cảnh thị trường đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ, đây còn là tín hiệu cho thấy định hướng phát triển lâu dài đối với phương tiện xanh, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp tục đầu tư, mở rộng sản xuất và phát triển hệ sinh thái xe điện.
Sau giai đoạn đầu tập trung tạo dựng niềm tin của người tiêu dùng, thị trường xe điện Việt Nam đang bước sang giai đoạn mới, nơi chính sách, doanh nghiệp và người dùng cùng đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi. Việc duy trì mức lệ phí trước bạ 0% thêm nhiều năm nữa được kỳ vọng sẽ tiếp tục tạo động lực cho xu hướng này, đồng thời góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô trong nước theo hướng xanh và bền vững hơn.