Tin Khu Vực
Từ nguồn lực chính sách đến những thay đổi ở vùng đồng bào
Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi không chỉ là nhiệm vụ bảo đảm an sinh xã hội mà còn có ý nghĩa quan trọng trong thúc đẩy phát triển bền vững, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Thực tiễn triển khai tại một số địa phương cho thấy, khi nguồn lực được tập trung vào những nhu cầu thiết yếu như giao thông, trường học, y tế và sinh kế, các chính sách hỗ trợ đã từng bước tạo chuyển biến trong đời sống người dân.
Đồng chí Bùi Duy Quang - Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố Hà Nội, Trưởng đoàn công tác trao đổi cùng đại diện Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lai Châu và bản Sin Suối Hồ, tỉnh Lai Châu.
Tại Hà Nội, việc triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã ghi nhận những kết quả đáng chú ý.
Theo thông tin của Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố Hà Nội, giai đoạn 2021 - 2025, thành phố đã điều chỉnh kế hoạch vốn thực hiện chương trình lên hơn 2.775 tỷ đồng, đạt 129,4% so với dự kiến ban đầu. Trong đó, nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản hơn 2.669 tỷ đồng dành cho 173 dự án, cùng hơn 106 tỷ đồng vốn sự nghiệp cho 36 dự án, nội dung và chương trình.
Đến cuối năm 2025, Hà Nội cơ bản hoàn thành 33/35 chỉ tiêu theo Nghị quyết số 88/2019/QH14 của Quốc hội và 13/16 chỉ tiêu theo kế hoạch của thành phố, hoàn thành chương trình trước 5 năm so với mục tiêu đặt ra.
Đáng chú ý, 100% trường, lớp học và trạm y tế vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi trên địa bàn đã được kiên cố hóa. Toàn bộ các xã có đường ô tô đến trung tâm được rải nhựa hoặc bê tông, đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân. Theo báo cáo, thành phố không còn hộ nghèo tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Mục sư Háng A Xà - Phó Hội trưởng thứ nhất Tổng hội Hội thánh Tin lành Việt Nam (miền Bắc) báo cáo về quá trình hình thành, phát triển và kinh nghiệm xây dựng mô hình liên kết các chuỗi homestay, bảo tồn và phát triển văn hóa của đồng bào dân tộc H'Mông trong bản.
Những kết quả này cho thấy vai trò của việc chủ động bố trí nguồn lực địa phương, gắn đầu tư hạ tầng với mục tiêu cải thiện điều kiện tiếp cận các dịch vụ thiết yếu.
Không chỉ tập trung vào hạ tầng, Hà Nội còn chú trọng phát huy vai trò của người có uy tín trong cộng đồng. Hiện thành phố có 119 người có uy tín, tham gia tuyên truyền, vận động đồng bào chấp hành chủ trương, chính sách, pháp luật và xây dựng đời sống văn hóa tại cơ sở.
Trong khi đó, tại Lai Châu, việc triển khai chính sách dân tộc tiếp tục hướng đến những địa bàn, nhóm dân cư còn nhiều khó khăn, nhất là đồng bào các dân tộc rất ít người.
Theo Báo cáo số 1941/BC-SDTTG ngày 9/9/2026 của Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lai Châu, địa phương đã triển khai các nhiệm vụ thực hiện nghị quyết về phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc Mảng, La Hủ giai đoạn 2026 - 2030.
Cùng với đó, tỉnh tổ chức các hoạt động học tập kinh nghiệm mô hình phát triển sản xuất cho người dân thuộc các dân tộc Mảng, Cống, Si La; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc và người có uy tín.
Đây là hướng triển khai nhằm đưa chính sách đến gần hơn với điều kiện thực tế của từng cộng đồng, đồng thời nâng cao khả năng tham gia của người dân trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.
Giáo dục mở thêm cơ hội phát triển cho đồng bào vùng cao
Bên cạnh đầu tư hạ tầng, giáo dục được xác định là một trong những lĩnh vực trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo nền tảng phát triển lâu dài cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Đồng chí Vàng A Tủa - Bí thư Chi bộ bản Sin Suối Hồ báo cáo về vai trò lãnh đạo của chi bộ trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số trong bản.
Tại Lào Cai, nơi đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 57,6% dân số theo Báo cáo số 226/BC-UBND ngày 25/6/2026, việc bảo đảm điều kiện học tập cho học sinh vùng cao được địa phương đặc biệt quan tâm.
Năm học 2025 - 2026, toàn tỉnh có 470.910 trẻ em, học sinh, học viên; trong đó học sinh dân tộc thiểu số chiếm 67%. Sau quá trình sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục, đến tháng 5/2026, toàn tỉnh có 956 trường, quy mô lớp học và số lượng học sinh cơ bản được giữ ổn định.
Đáng chú ý, việc thực hiện Nghị quyết số 217/2025/QH15 của Quốc hội về miễn, hỗ trợ học phí đã mang lại lợi ích thiết thực cho người học. Theo báo cáo của UBND tỉnh Lào Cai, có 475.784 học sinh thuộc diện được hưởng chính sách, với tổng kinh phí bố trí thực hiện hơn 1.017 tỷ đồng cho hai năm 2025 và 2026.
Chính sách này không chỉ góp phần giảm gánh nặng tài chính cho các gia đình mà còn tạo điều kiện để học sinh, nhất là con em đồng bào dân tộc thiểu số tại các địa bàn khó khăn, tiếp tục đến trường.
Song song với chính sách hỗ trợ học phí, Lào Cai đang triển khai đầu tư xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại khu vực biên giới.
Bà Hản Thị Lú - đại diện chủ doanh nghiệp thuộc chuỗi homestay Sin Suối Hồ báo cáo, trao đổi với đoàn về mô hình liên kết phát triển, bảo tồn văn hóa và du lịch của bản.
Theo báo cáo tháng 6/2026, bốn dự án khởi công từ năm 2025 tại Mường Khương, A Mú Sung, Y Tý và Pha Long có tổng mức đầu tư hơn 1.028 tỷ đồng. Tại thời điểm báo cáo, khối lượng thi công các công trình đạt từ 65% đến 78%, các hạng mục lớp học, ký túc xá, nhà ăn và công trình phụ trợ được triển khai đồng bộ.
Việc phát triển hệ thống trường nội trú có ý nghĩa quan trọng đối với những địa bàn có địa hình chia cắt, dân cư phân tán, nơi khoảng cách từ nhà đến trường vẫn là trở ngại đối với nhiều học sinh.
Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, giáo dục vùng cao vẫn đứng trước không ít khó khăn. Theo UBND tỉnh Lào Cai, tính đến ngày 1/5/2026, toàn ngành giáo dục còn thiếu 2.034 người so với biên chế được giao và thiếu 5.067 người so với định mức. Tỷ lệ phòng học kiên cố đạt 86,6%, trong khi cơ sở vật chất phục vụ học sinh nội trú, bán trú tại một số địa bàn chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu thực tế.
Những hạn chế này cho thấy, để chính sách giáo dục phát huy hiệu quả bền vững, việc hỗ trợ người học cần tiếp tục đi đôi với đầu tư cơ sở vật chất, bổ sung đội ngũ giáo viên và nâng cao chất lượng dạy học.
Từ thực tiễn Hà Nội, Lai Châu và Lào Cai có thể thấy, mỗi địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội và cách thức triển khai chính sách khác nhau, song đều hướng đến mục tiêu chung là cải thiện đời sống, nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu và tạo thêm cơ hội phát triển cho đồng bào dân tộc thiểu số.
Trong giai đoạn tới, yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo đảm nguồn lực đầu tư mà còn phải nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách, tăng cường năng lực cán bộ cơ sở, gắn hỗ trợ trước mắt với phát triển sinh kế và nguồn nhân lực lâu dài.
Đây cũng là cơ sở để các chính sách dân tộc tiếp tục đi vào thực chất, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển, tạo điều kiện để đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tham gia ngày càng sâu rộng vào quá trình phát triển chung của đất nước.
Theo báo cáo của các địa phương, Hà Nội đã cơ bản hoàn thành 33/35 chỉ tiêu theo Nghị quyết số 88/2019/QH14 trong giai đoạn 2021 - 2025. Tại Lào Cai, 475.784 học sinh thuộc diện được hưởng chính sách miễn, hỗ trợ học phí, với tổng kinh phí bố trí hơn 1.017 tỷ đồng trong hai năm 2025 - 2026. Lai Châu tiếp tục triển khai các chính sách phát triển kinh tế - xã hội dành cho vùng đồng bào Mảng, La Hủ và các dân tộc còn nhiều khó khăn.