Đường dây nóng: 0866.59.4498 - Thứ ba 11/05/2021 04:14

Châu Phi chịu sức ép giá cả khi châu Á thắt chặt nguồn cung gạo

15:23 | 23/01/2021
Việc thắt chặt nguồn cung cấp thực phẩm cơ bản trên toàn cầu và gián đoạn vận chuyển do đại dịch Covid-19 gây ra đang làm tăng giá gạo, loại lương thực chính quan trọng nhất của hàng tỷ người trên toàn thế giới. Giá lương thực tăng là một xu hướng đáng lo ngại ở các nước phụ thuộc vào nhập khẩu, trong khi giá gạo lại nhạy cảm về mặt chính trị ở nhiều khu vực châu Á và châu Phi.

Giá ngũ cốc tăng đột biến đã dẫn đến tình trạng bất ổn ở một số quốc gia trong cuộc khủng hoảng lương thực thế giới năm 2008. Giá gạo chuẩn đã tăng 20% ​​-45% ở các nhà sản xuất chính của châu Á vào năm ngoái, trong khi nhu cầu về gạo chất lượng thấp hơn làm thức ăn chăn nuôi thay thế và chi phí vận chuyển tăng cao đang làm dấy lên lo ngại rằng các quốc gia nghèo hơn phụ thuộc vào nhập khẩu có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn cung.

Châu Phi chịu sức ép giá cả khi châu Á thắt chặt nguồn cung gạo

Các nhà kinh tế của Tổ chức Nông Lương Liên hiệp quốc (FAO) cho biết, châu Phi sẽ không có vấn đề cung ứng ngay lập tức nhưng nếu xuất khẩu từ châu Á bị hạn chế thì điều đó có thể dẫn đến những lo lắng trong khoảng thời gian từ tháng 6 đến tháng 10. Hơn nữa, sự tắc nghẽn về logistics có thể dẫn đến nguồn cung cấp lương thực bị thắt chặt và lạm phát lương thực có khả năng làm trầm trọng thêm khó khăn kinh tế do đại dịch gây ra.

Châu Phi cận Sahara là khách hàng mua gạo lớn, phụ thuộc vào nhập khẩu để chiếm 40% lượng tiêu thụ trong khu vực, trong khi ở nhiều nơi ở Nam và Đông Nam Á - nơi sản xuất và xuất khẩu gạo hàng đầu - gạo được phục vụ trong hầu hết các bữa ăn.

Giá tăng diễn ra khi các biện pháp làm chậm lại các đường cung cấp thực phẩm toàn cầu bị bóp méo do đại dịch vào năm 2020, làm tăng thêm lo ngại về an ninh lương thực. Đồng thời, theo FAO, nhu cầu mạnh mẽ từ Trung Quốc đã đẩy giá ngũ cốc toàn cầu lên mức cao nhất trong 6 năm. Tiêu thụ ngũ cốc của Trung Quốc mạnh đến mức năm 2020 không chỉ làm cạn kiệt kho dự trữ mà còn thúc đẩy nhập khẩu cây trồng lên mức kỷ lục và giúp tăng giá ngô, lúa miến và lúa mạch - phần lớn được sử dụng để làm thức ăn cho gia súc. Giá ngô, một thành phần ngũ cốc thức ăn quan trọng, tăng 25%, đã tràn sang gạo cấp lương thực, khi một số người chăn nuôi chuyển sang các sản phẩm gạo giá rẻ cũng có thể cho động vật ăn, chẳng hạn như gạo 100% tấm, một sản phẩm phụ của quá trình xay xát gạo.

Theo các nhà cung cấp địa phương, giá của loại gạo này đã tăng lên 280 USD/tấn, miễn phí vận chuyển tại một số cảng của Ấn Độ, từ mức 260 USD trong tháng 12/2020 và có khả năng sẽ tăng cao hơn nữa.

Theo truyền thống, các nước châu Phi mua gạo 100% tấm vì nó rẻ hơn, nhưng gần đây, các nước châu Á như Việt Nam và Trung Quốc đã bắt đầu mua gạo 100% tấm và đang phải trả cao hơn giá mà người mua châu Phi phải trả.

Trung Quốc, nhà sản xuất gạo hàng đầu thế giới, đã nhập khẩu ngũ cốc từ Ấn Độ lần đầu tiên trong ít nhất ba thập kỷ vào tháng trước. Trung Quốc đang mua gạo 100% tấm để làm mì cũng như thức ăn chăn nuôi.

Thị trường gạo toàn cầu cũng bị ảnh hưởng bởi hạn hán ở Đông Nam Á khiến lô hàng từ các nhà xuất khẩu gạo số 2 và số 3 là Thái Lan và Việt Nam giảm hơn một phần tư từ tháng 1 đến tháng 11 năm 2020 so với cùng kỳ năm 2019. Giá gạo tiêu chuẩn 5% tấm của Thái Lan và Việt Nam lần lượt tăng 19% và 45% so với một năm trước, trong khi giá gạo nội địa ở Trung Quốc đại lục tăng khoảng 25%.

Một số nguồn cung cấp gạo cao cấp cũng bị ảnh hưởng bởi tình trạng thiếu container vận chuyển trên toàn cầu, thường được sử dụng để chở gạo đóng bao và các loại thực phẩm khác. Các container đang mất nhiều thời gian hơn để dỡ hàng ở nhiều quốc gia do các hạn chế về Covid-19, nhưng vẫn có nhu cầu cao do thương mại điện tử bùng nổ và các lô hàng thiết bị bảo vệ cá nhân. Điều này đã dẫn đến việc chi phí vận chuyển hàng hóa bằng container tăng cao và sự chậm trễ kéo dài.

Ví dụ, từ Pakistan, các nhà nhập khẩu gạo của Kenya phải trả chi phí là từ 850 - 900 USD cho mỗi container. Hiện tại, chi phí đã tăng từ 1.650 - 2.100 USD cho mỗi container. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ, Kenya tiêu thụ khoảng 700.000 tấn gạo hàng năm, trong đó khoảng 600.000 tấn được nhập khẩu. Cước phí vận chuyển một tấn gạo từ Ấn Độ đến châu Phi đã tăng gấp ba lần từ 50 USD lên 150 USD vào tháng 11/2020. Các nhà nhập khẩu châu Phi đang nhóm lại với nhau để mua hàng rời, nhưng kết hợp với việc các lô hàng từ Đông Nam Á giảm, tình trạng khan hàng container đã làm tăng giá và chèn ép nguồn cung gạo tại các thị trường chủ chốt của châu Phi. Và dự kiến trong một hoặc hai tháng nữa, tình trạng thiếu hụt gạo sẽ diễn ra từ 50.000 đến 60.000 tấn.

Việt Dũng