Tạo lực đẩy mới cho doanh nghiệp
Phát biểu tại phiên đối thoại, ông Dương Long Thành - Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam nhấn mạnh, với Cao Bằng, cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh, hệ thống cửa khẩu, kinh tế biên mậu, logistics, du lịch, kinh tế rừng, nông lâm sản đặc hữu cùng các giá trị lịch sử, văn hóa và Công viên địa chất toàn cầu UNESCO đang mở ra dư địa phát triển mới. Vấn đề cốt lõi là chuyển tiềm năng thành năng lực cạnh tranh, lợi thế thành giá trị gia tăng và cơ hội thành sự trưởng thành của doanh nghiệp địa phương.
Ông Dương Long Thành - Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam.
Theo ông, Cao Bằng cần tập trung nâng cao nội lực doanh nghiệp thông qua đổi mới quản trị, ứng dụng công nghệ, số hóa quy trình, truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường. Hoạt động xúc tiến thương mại cần hướng tới các kết nối thực chất về cung cầu, phân phối sản phẩm, đầu tư, logistics và công nghệ.
Cùng đó, cần quan tâm phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp gắn với các lợi thế bản địa như nông nghiệp, lâm nghiệp, dược liệu, du lịch cộng đồng, thương mại biên giới và kinh tế số, đồng thời tiếp tục nâng cao chất lượng điều hành, giảm chi phí thủ tục và tăng tính minh bạch để tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển.
"Nếu đường cao tốc giúp rút ngắn khoảng cách địa lý thì một nền hành chính hiệu quả cũng là hạ tầng thể chế giúp rút ngắn khoảng cách giữa cơ hội và quyết định đầu tư", ông Dương Long Thành nhấn mạnh.
Bà Hà Nhật Lệ - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng.
Tại phiên đối thoại, bà Hà Nhật Lệ - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng nhận định, phần lớn doanh nghiệp trên địa bàn có quy mô nhỏ và vừa, năng lực tài chính, quản trị, công nghệ và khả năng tham gia chuỗi giá trị còn hạn chế. Tuy nhiên, tỉnh có nhiều tiềm năng phát triển dịch vụ, du lịch, nông nghiệp hàng hóa, công nghiệp chế biến và kinh tế cửa khẩu.
Theo bà Hà Nhật Lệ, tỉnh xác định kinh tế tư nhân giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Doanh nghiệp trực tiếp tổ chức sản xuất kinh doanh, huy động nguồn lực xã hội, tạo việc làm, đổi mới sáng tạo và đưa sản phẩm Cao Bằng ra thị trường trong nước, quốc tế. Quan điểm của tỉnh là doanh nghiệp làm tốt phần việc của doanh nghiệp, chính quyền làm tốt phần việc của chính quyền. Chính quyền tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp đầu tư, phát triển và cạnh tranh bình đẳng.
Lãnh đạo UBND tỉnh Cao Bằng cũng đề nghị doanh nghiệp chủ động đổi mới quản trị, đầu tư công nghệ, chuyển đổi số, nâng chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường. Tỉnh đặc biệt kỳ vọng vào doanh nhân trẻ và thanh niên khởi nghiệp, hướng tới xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp thực chất và cộng đồng doanh nghiệp năng động, chuyên nghiệp, có trách nhiệm.
Kiến tạo chuỗi giá trị
Đề cập đến phát triển kinh tế cửa khẩu, ông Lương Khắc Định - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tà Lùng Quang Minh cho rằng, cần nhìn rộng hơn các chỉ tiêu về kim ngạch xuất nhập khẩu, số lượng phương tiện, thời gian thông quan hay nguồn thu ngân sách. Điều quan trọng là làm sao mỗi dòng hàng qua cửa khẩu có thể tạo thêm doanh nghiệp, việc làm, dịch vụ và giá trị kinh tế tại Cao Bằng.
Ông phân tích, giai đoạn 2020-2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua địa bàn tỉnh đạt khoảng 5,635 tỷ USD, thu ngân sách xấp xỉ 7.207 tỷ đồng. Toàn tỉnh có 31 dự án kho bãi với tổng sức chứa thiết kế khoảng 3.450 container/ngày đêm. Tuy nhiên, nhiều bến bãi hoạt động dưới công suất, nguồn hàng thiếu ổn định, hoạt động logistics chủ yếu tập trung vào trung chuyển, lưu kho và bốc xếp. Các dịch vụ tạo giá trị gia tăng như kiểm nghiệm, kiểm định, sơ chế, đóng gói, truy xuất nguồn gốc và kho lạnh còn hạn chế.
Theo ông Lương Khắc Định, Tà Lùng có cơ sở để trở thành điểm thí điểm hệ sinh thái logistics cửa khẩu. Mô hình cần kết nối hạ tầng dùng chung, dịch vụ giá trị gia tăng, dữ liệu điều hành, phát triển nguồn hàng, thị trường và hỗ trợ doanh nghiệp tham gia chuỗi. Do đó, ông đề xuất xây dựng chương trình thí điểm hệ sinh thái logistics Tà Lùng, thiết lập cơ chế phối hợp dữ liệu giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp, phát triển nguồn hàng ổn định, hoàn thiện lộ trình phòng LAB, xây dựng gói dịch vụ dùng chung cho doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã, chủ thể OCOP và duy trì đối thoại công tư định kỳ. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế, đầu tư hạ tầng kết nối và bảo đảm cạnh tranh minh bạch. Doanh nghiệp trực tiếp đầu tư, tổ chức dòng hàng và phát triển dịch vụ để gia tăng giá trị giữ lại tại Cao Bằng.
Toàn cảnh phiên đối thoại.
Đánh giá Cao Bằng có nhiều lợi thế nổi bật để phát triển du lịch, tuy nhiên ông Vũ Khắc Thành - Chủ mô hình Mế Farmstay cho rằng, để du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, tỉnh cần sớm tháo gỡ các điểm nghẽn về quy hoạch, hạ tầng, nguồn nhân lực, năng lực doanh nghiệp và liên kết chuỗi giá trị.
Theo ông, chính quyền cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang kiến tạo chuỗi giá trị du lịch. Quy hoạch phải rõ ràng, ổn định, xác định cụ thể khu vực bảo tồn, khu vực phát triển du lịch cộng đồng, nghỉ dưỡng, sinh thái và các loại hình phù hợp. Đồng thời, cần xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, giảm chi phí thủ tục, hỗ trợ doanh nghiệp đào tạo nhân lực, chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu, xúc tiến thị trường và kết nối chuỗi giá trị.
Về phía doanh nghiệp, ông Vũ Khắc Thành cho rằng, đây phải là lực lượng trực tiếp biến tài nguyên thành sản phẩm du lịch, nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng liên kết và gắn hoạt động kinh doanh với bảo tồn tài nguyên, văn hóa, môi trường.
Người dân địa phương cũng cần tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị thông qua lưu trú, ẩm thực, sản phẩm bản địa và các dịch vụ trải nghiệm. "Phát triển du lịch bền vững cần bảo đảm một nguyên tắc: chính quyền kiến tạo môi trường, doanh nghiệp tạo ra giá trị và cộng đồng được hưởng lợi thực chất từ chính những tài nguyên, bản sắc mà họ đang gìn giữ", ông nhấn mạnh.
Trước đó, tại phiên làm việc sáng cùng ngày đã diễn ra hoạt động trao đổi chuyên đề với sự tham gia của các chuyên gia, doanh nghiệp, hợp tác xã, hội viên Hội Doanh nhân trẻ và đại biểu tham dự. Các đại biểu đã nghe tham luận về hành trình nâng tầm nông sản bản địa từ mô hình thanh niên khởi nghiệp tại Cao Bằng; những góc nhìn về logistics, xuất nhập khẩu và kết nối thị trường; thúc đẩy khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ; vai trò của liên kết, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp địa phương.