Các nhà sản xuất xem xét rời khỏi Trung Quốc: Nguyên nhân và nguy cơ

Theo Hannah Anderson - chiến lược gia thị trường toàn cầu tại J.P. Morgan Asset Management, các doanh nghiệp đang dịch chuyển chuỗi cung ứng ra bên ngoài Trung Quốc khi tranh chấp thương mại đang leo thang chưa có điểm dừng. 
cac nha san xuat xem xet roi khoi trung quoc nguyen nhan va nguy co
Các nhà sản xuất đã tìm kiếm nguồn lao động rẻ hơn

Trong một cuộc thăm dò do Phòng Thương mại Mỹ (AmCham) và đối tác tại Thượng Hải công bố vào tháng 5, khoảng 40% trong số 250 công ty được khảo sát cho biết, họ đang xem xét hoặc đã chuyển các cơ sở sản xuất ra bên ngoài Trung Quốc. Trong một khảo sát tương tự của AmCham hồi tháng 9 năm ngoái, chỉ 30% doanh nghiệp cho biết, họ đang xem xét di dời một phần. Tuy nhiên, việc di dời sản xuất này không phải tất cả đều do cuộc chiến thương mại.

Thực ra, xu hướng chuyển dịch sản xuất khỏi Trung Quốc do nguyên nhân chi phí nhân công ngày càng đắt diễn ra từ rất lâu, trước khi Mỹ phát động chiến tranh thương mại nhằm vào Trung Quốc. Tiền lương tối thiểu mỗi giờ tại các trung tâm, nhà máy lớn của tỉnh Quảng Đông đã tăng từ 4,12 NDT năm 2008 lên 14,4 NDT vào năm ngoái. Các nhà sản xuất, đặc biệt là những công ty có giá trị gia tăng thấp như các nhà máy dệt, đã tìm kiếm lao động rẻ hơn ở các nước Đông Nam Á, như Việt Nam và Malaysia. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, việc mất đi những ngành sản xuất chi phí thấp sẽ buộc doanh nghiệp Trung Quốc phải thay đổi nhằm hướng đến sản xuất có giá trị gia tăng cao. Do đó, chính quyền Bắc Kinh coi đây là cái giá chấp nhận được.

Hầu hết các nhà sản xuất không đơn giản sẽ rời bỏ Trung Quốc. Theo Jon Cowley - chuyên gia về luật thương mại tại Baker McKenzie có trụ sở tại Hồng Kông, nhiều công ty đang tìm cách dịch chuyển các hoạt động "sản xuất làm nên xuất xứ hàng hóa" ra bên ngoài Trung Quốc, thay vì dịch chuyển toàn bộ hoạt động sản xuất của họ. Điều đó có nghĩa, các linh kiện sẽ được sản xuất tại Trung Quốc và sau đó chuyển đến một quốc gia khác để trải qua quá trình chuyển đổi đáng kể, trở thành sản phẩm hoàn chỉnh từ một quốc gia xuất xứ mới. Đây có thể là một chiến thuật giúp các nhà sản xuất tránh thuế, thay vì từ bỏ các chuỗi cung ứng hiện tại. Kỹ thuật này có thêm lợi ích là cho phép các công ty duy trì chỗ đứng tại Trung Quốc, đây là thị trường tiêu dùng lớn thứ hai thế giới. Thị trường tiêu dùng Trung Quốc phát triển, sẽ ngày càng trở nên quan trọng. Đó là một thứ gì đó mà cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ không làm thay đổi về cơ bản. Tuy nhiên, cuộc chiến thương mại sẽ đẩy nhanh quá trình balkan hóa chuỗi cung ứng. Đó có thể không phải là một điều xấu. Chi phí sẽ tăng lên, nhưng nguy cơ thất bại từ một cuộc chiến thương mại khác sẽ giảm xuống.

Như vậy, nguyên nhân của việc các nhà sản xuất xem xét rời khỏi Trung Quốc không phải tất cả đều do cuộc chiến thương mại đang xảy ra và nhà sản xuất cũng không chuyển hết hoạt động ra khỏi Trung Quốc. Câu chuyện đáng quan ngại hơn là nguy cơ của việc lẩn tránh thuế và "rửa" xuất xứ hàng hóa để hàng hóa Trung Quốc vẫn xuất khẩu sang thị trường Mỹ nhưng với thuế quan thấp hơn, thông qua xuất xứ của một nước thứ ba. Vấn đề này đã ngày càng trở nên nổi cộm, nhất là khi các mức thuế của Mỹ áp đặt với hàng nhập khẩu Trung Quốc. Ngay từ năm ngoái, các nhà chức trách của Liên minh châu Âu đã tiến hành điều tra những vụ lừa đảo thuế trên diện rộng có thể xảy ra bởi các lô hàng nhập khẩu Trung Quốc thông qua cảng lớn nhất Hy Lạp là Piraeus - cửa ngõ giao thương giữa Trung Quốc và châu Âu. Các nhóm hàng hóa nhập khẩu thường là quần áo và giày dép. Ở Trung Quốc, một số công ty môi giới công khai quảng cáo dịch vụ ngụy trang nguồn gốc thực sự của các sản phẩm do Trung Quốc sản xuất bằng cách chuyển chúng đến một quốc gia khác.

Vận chuyển hàng hóa đến một quốc gia khác trước khi xuất khẩu sản phẩm cuối cùng tới nước nhập khẩu, gọi là trung chuyển, là một phần điển hình của thương mại, nhưng nếu ngụy trang mục đích thực sự của việc vận chuyển hàng hóa là lẩn tránh thuế quan, thì đó được coi là bất hợp pháp. Ví dụ, Công ty Settle Logistics của Trung Quốc đã công khai thông tin hoạt động có thể giúp các công ty trốn thuế nhập khẩu bằng cách chuyển hàng hóa sang Malaysia, Thái Lan, Đài Loan, Indonesia và Ấn Độ. Cách thức thực hiện là đăng ký các công ty con, đại diện và nhà máy ở Malaysia, nơi sẽ cho phép khách hàng của mình nhận được chứng nhận xuất xứ chính thức và do đó, vượt qua bất kỳ việc kiểm tra thông quan hàng hóa… Các công ty Trung Quốc coi phương pháp trung chuyển là một trong những cách tốt nhất để lẩn tránh thuế quan cao và hạn chế nhập khẩu.

Trên thực tế, trong thời gian gần đây, Trung Quốc đã từng bị cáo buộc vận chuyển thép sang Việt Nam để tránh thuế chống bán phá giá và thuế đối kháng với thép nhập khẩu của Trung Quốc, do Bộ Thương mại Mỹ áp đặt vào năm 2015 - 2016 và đã có hành động sau khi phát hiện chính quyền Trung Quốc dành trợ cấp không hợp lý đối với sản phẩm thép. Công ty nghiên cứu IHG Markit giải thích, các phương pháp tránh thuế quan của Trung Quốc, trong đó, hàng hóa trung chuyển được chuyển đổi tối thiểu và được dán nhãn xuất xứ mới và đôi khi, hàng hóa được lưu trữ trong kho cảng trước khi được chuyển đến nơi cuối cùng. Trung Quốc đã vận chuyển thép đến Việt Nam, được tráng với kẽm và các sản phẩm khác trước khi được vận chuyển đến Mỹ. Nghiên cứu cũng nhận thấy rằng, xuất khẩu thép của Trung Quốc sang Việt Nam tăng cùng thời điểm xuất khẩu thép của Việt Nam sang Mỹ tăng: Xuất khẩu thép của Trung Quốc tăng từ 3,2 tỷ kg (khoảng 3,5 triệu tấn) trong năm 2013 lên 6,7 tỷ kg (khoảng 7,4 triệu tấn) năm 2017, trong khi xuất khẩu của Việt Nam tăng từ 13,3 triệu kg (khoảng 14.660 tấn) lên 516,4 triệu kg (khoảng 569.000 tấn) trong cùng kỳ. Tháng 12/2017, Bộ Thương mại Mỹ đã tuyên bố nước này sẽ áp thuế nhập khẩu đối với thép Việt Nam, với lý do phát hiện rằng thép có nguồn gốc từ Trung Quốc và đã lẩn tránh thuế quan Mỹ.

Một ví dụ tương tự khác, khi các chuyên gia về mật ong tại Đại học Texas A & M đã phát hiện ra rằng một lượng lớn mật ong được bán ở Mỹ thực sự có nguồn gốc từ Trung Quốc, mặc dù các nhãn hàng hóa thể hiện xuất xứ mật ong ở các nước khác. Mỹ đã áp đặt mức thuế cao đối với mật ong Trung Quốc do bán phá giá, làm cho mật ong Trung Quốc quá đắt để nhập khẩu. Vì vậy, một giải pháp mà Trung Quốc đã thực hiện là bán qua các nước khác trước khi nhập khẩu vào thị trường Mỹ.

Hơn 35% số người tham gia khảo sát của AmCham cho biết, họ đã cân nhắc việc áp dụng mô hình sản xuất "tại Trung Quốc, cho Trung Quốc" - nơi họ sẽ tiếp tục sản xuất hàng hóa tại Trung Quốc để cung cấp cho thị trường nội địa khổng lồ.
Minh Việt
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Xử lý điện than là bài toán nan giải ở các nước Đông Nam Á

Xử lý điện than là bài toán nan giải ở các nước Đông Nam Á

Sử dụng than trong sản xuất điện là thách thức lớn đối với sự phát triển bền vững ở Đông Nam Á. Vì vậy xử lý điện than được cho là bài toán nan giải.
Nguyên nhân chứng khoán toàn cầu chìm trong sắc đỏ hai tuần liên tiếp

Nguyên nhân chứng khoán toàn cầu chìm trong sắc đỏ hai tuần liên tiếp

Chứng khoán toàn cầu đã bán tháo trong tuần thứ hai liên tiếp, bị đè nặng bởi lo ngại về lãi suất cao hơn và sức khỏe của nền kinh tế.
Kinh nghiệm thành công từ chuỗi cửa hàng thức ăn nhanh của Mỹ ở Indonesia

Kinh nghiệm thành công từ chuỗi cửa hàng thức ăn nhanh của Mỹ ở Indonesia

Các chuỗi cửa hàng thức ăn nhanh của Mỹ đã vươn ra ngoài biên giới nước Mỹ. Trong đó tại Indonesia đã đạt được những thành công nhất định.
Lý giải giá dầu thế giới giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 1/2022 và sẽ không kéo dài

Lý giải giá dầu thế giới giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 1/2022 và sẽ không kéo dài

Ngày 23/9, giá dầu thế giới tiếp tục giảm, ghi nhận tuần giảm thứ tư liên tiếp và xuống mức thấp nhất kể từ tháng 1 năm nay.
Châu Á dẫn đầu tăng trưởng toàn cầu về năng lượng tái tạo

Châu Á dẫn đầu tăng trưởng toàn cầu về năng lượng tái tạo

Ngày 23/9, theo báo cáo năng lượng tái tạo toàn cầu được công bố, châu Á sẽ dẫn đầu sự tăng trưởng của thế giới về năng lượng tái tạo trong thập kỷ tới.

Tin cùng chuyên mục

Tham khảo Chính trị cấp Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam - Mông Cổ

Tham khảo Chính trị cấp Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam - Mông Cổ

Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ nhấn mạnh Việt Nam là đối tác phù hợp giúp Mông Cổ đa dạng hóa thị trường xuất nhập khẩu.
Thái Lan ra mắt Trung tâm trải nghiệm công nghệ giáo dục toàn cầu

Thái Lan ra mắt Trung tâm trải nghiệm công nghệ giáo dục toàn cầu

Huawei công bố hợp tác với Đại học Srinakharinwirot (SWU) ra mắt Trung tâm trải nghiệm công nghệ giáo dục toàn cầu đầu tiên ở Thái Lan.
Các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN tham dự hội nghị không chính thức tại Mỹ

Các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN tham dự hội nghị không chính thức tại Mỹ

Hội nghị không chính thức Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN (IAMM) đã nhóm họp tại Trụ sở Liên hợp quốc, New York, Hoa Kỳ.
Nền tài chính châu Á trước làn sóng tăng lãi suất mới nhất

Nền tài chính châu Á trước làn sóng tăng lãi suất mới nhất

Các nhà phân tích “trấn an” nền tài chính châu Á trước làn sóng tăng lãi suất mới nhất, lành mạnh hơn và có khả năng chịu áp lực lên tỷ giá hối đoái tốt hơn.
Tỷ giá ngoại tệ hôm nay 23/9: Sau 24 năm Nhật Bản lại phải “giải cứu” đồng Yên

Tỷ giá ngoại tệ hôm nay 23/9: Sau 24 năm Nhật Bản lại phải “giải cứu” đồng Yên

Tỷ giá ngoại tệ 23/9: Nhật Bản can thiệp để giải cứu đồng Yên, khi đồng tiền này mất giá hơn 20% so với USD do sự khác biệt trong chính sách tiền tệ giữa 2 nước
Quyết định của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ: Tác động thị trường và tín hiệu cho tương lai

Quyết định của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ: Tác động thị trường và tín hiệu cho tương lai

Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell đã khẳng định vào ngày 21/9 rằng Fed cam kết mạnh mẽ đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%.
Việt Nam lên tiếng về việc ứng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc

Việt Nam lên tiếng về việc ứng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao bác bỏ những nội dung sai sự thật về việc Việt Nam ứng cử Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc.
Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên tiếp Đại sứ Hàn Quốc đến chào từ biệt trước khi kết thúc nhiệm kỳ về nước

Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên tiếp Đại sứ Hàn Quốc đến chào từ biệt trước khi kết thúc nhiệm kỳ về nước

Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên chúc mừng Đại sứ Hàn Quốc đã có một nhiệm kỳ thành công, đánh giá cao sự chủ động của Đại sứ trong hỗ trợ doanh nghiệp vượt khó khăn.
Giải cứu hơn 1.000 công dân Việt Nam bị lừa đảo, môi giới lao động bất hợp pháp tại Campuchia

Giải cứu hơn 1.000 công dân Việt Nam bị lừa đảo, môi giới lao động bất hợp pháp tại Campuchia

Người phát ngôn Lê Thị Thu Hằng cho biết, theo số liệu tính đến ngày 21/9, phía Việt Nam đã phối hợp cùng phía Campuchia giải cứu hơn 1.000 công dân.
Xăng dầu tăng giá và bài học xử lý, “hạ nhiệt” ở Indonesia

Xăng dầu tăng giá và bài học xử lý, “hạ nhiệt” ở Indonesia

Trong bối cảnh chung của giá nhiên liệu toàn cầu khiến xăng dầu tăng giá, Chính phủ Indonesia đã tăng giá nhiên liệu và có những bài học xử lý, “hạ nhiệt”.
Cộng đồng kinh tế ASEAN chính thức khởi động đàm phán Hiệp định khung về Cạnh tranh

Cộng đồng kinh tế ASEAN chính thức khởi động đàm phán Hiệp định khung về Cạnh tranh

Cộng đồng kinh tế ASEAN chính thức khởi động đàm phán Hiệp định khung về Cạnh tranh trong dịp Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM) lần thứ 54.
Các đồng tiền châu Á đồng loạt giảm giá khi đôla Mỹ mạnh lên

Các đồng tiền châu Á đồng loạt giảm giá khi đôla Mỹ mạnh lên

Đồng đôla Mỹ đã tăng cùng với lãi suất, chứng tỏ bất lợi cho các đồng tiền châu Á hiện đang suy yếu.
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ chính thức tăng lãi suất thêm 0,75 điểm phần trăm

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ chính thức tăng lãi suất thêm 0,75 điểm phần trăm

Ngày 21/9, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã quyết định nâng lãi suất thêm 0,75 điểm phần trăm.
Mỹ: Fed nhóm họp về khả năng tiếp tục tăng lãi suất cơ bản

Mỹ: Fed nhóm họp về khả năng tiếp tục tăng lãi suất cơ bản

Ngày 20/9, cơ quan hoạch định chính sách của Cục dự trữ liên bang Mỹ (Fed) bắt đầu cuộc họp kéo dài 2 ngày khả năng Fed tiếp tục tăng lãi suất cơ bản.
Cơ hội chưa được khai thác của thị trường Halal

Cơ hội chưa được khai thác của thị trường Halal

Mặc dù thực phẩm Halal là yêu cầu đối với người Hồi giáo, nhưng không phải lúc nào những người sống bên ngoài quốc gia theo đạo Hồi cũng có thể dễ dàng tiếp cận
Hơn 8 tháng thực thi Hiệp định RCEP: Các doanh nghiệp khu vực khai thác nhiều cơ hội lớn

Hơn 8 tháng thực thi Hiệp định RCEP: Các doanh nghiệp khu vực khai thác nhiều cơ hội lớn

Hơn 8 tháng kể từ khi Hiệp định RCEP được thực thi, các thành viên đã nỗ lực giúp các doanh nghiệp ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương khai thác các cơ hội lớn.
Trung Quốc tăng gấp đôi chi phí sử dụng than để chống lại cuộc khủng hoảng năng lượng

Trung Quốc tăng gấp đôi chi phí sử dụng than để chống lại cuộc khủng hoảng năng lượng

Trung Quốc đã tăng gấp đôi chi phí sử dụng than khi đối mặt với thời tiết khắc nghiệt, năng lượng trong nước căng thẳng và giá nhiên liệu toàn cầu tăng.
Chiến sự Nga - Ukraine đến sáng 19/9: Thủ tướng Hungary cho rằng Ukraine có thể mất một nửa lãnh thổ trong cuộc xung đột với Nga

Chiến sự Nga - Ukraine đến sáng 19/9: Thủ tướng Hungary cho rằng Ukraine có thể mất một nửa lãnh thổ trong cuộc xung đột với Nga

Một số diễn biến liên quan đến tình hình chiến sự Nga - Ukraine ngày 18/9. Theo Thủ tướng Hungary, Ukraine có thể mất 1 nửa lãnh thổ trong cuộc xung đột với Nga
Các nhà kinh tế dự đoán Fed sẽ giữ lãi suất cơ bản trên 4% sau năm 2023

Các nhà kinh tế dự đoán Fed sẽ giữ lãi suất cơ bản trên 4% sau năm 2023

Ngày 18/9, theo các nhà kinh tế học hàng đầu được Financial Times thăm dò ý kiến, Ngân hàng trung ương Mỹ sẽ tăng lãi suất cơ bản lên trên 4%.
Hội nghị Bộ trưởng thực thi RCEP lần thứ nhất: Tận dụng nhiều hơn ưu đãi từ RCEP

Hội nghị Bộ trưởng thực thi RCEP lần thứ nhất: Tận dụng nhiều hơn ưu đãi từ RCEP

Ngày 18/9, Hội nghị lần thứ nhất các Bộ trưởng thương mại thực thi Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (Hiệp định RCEP) đã được tổ chức tại Campuchia.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động