Tin Khu Vực 
Động lực mới từ lưu trữ điện
Thị trường pin lithium toàn cầu rơi vào tình trạng dư cung từ nửa cuối năm 2022. Nguyên nhân chính đến từ làn sóng mở rộng sản xuất sau khi giá lithium tăng vọt cùng cơn sốt pin xe điện. Các dự án khai thác mới được triển khai nhanh. Công suất tinh luyện cũng tăng mạnh. Tuy nhiên, nhu cầu thực tế không tăng kịp. Thị trường nhanh chóng mất cân đối.
Giá lithium liên tục đi xuống trong năm 2024 và nửa đầu năm 2025. Đến cuối tháng 6/2025, giá lithium carbonate chạm mức thấp nhất trong năm. Biên lợi nhuận của các công ty khai thác bị thu hẹp rõ rệt. Giá cổ phiếu của nhiều doanh nghiệp giảm sâu. Một số mỏ buộc phải cắt giảm sản lượng. Một số dự án mới bị trì hoãn.
Các dự án khai thác đất hiếm để sản xuất pin lưu trữ năng lượng được triển khai nhanh. Ảnh minh họa
Trước tình hình này, lưu trữ năng lượng bắt đầu nổi lên như một điểm sáng. Các cải cách trong lĩnh vực điện lực của Trung Quốc đóng vai trò quan trọng. Thị trường điện được mở cửa hơn. Cơ chế giá điện linh hoạt hơn. Nhu cầu ổn định hệ thống điện tăng lên. Pin lưu trữ năng lượng trở thành giải pháp cần thiết.
Pin lưu trữ hệ thống điện sử dụng lithium ngày càng phổ biến. Điều này đặc biệt rõ rệt trong nửa cuối năm 2025. Nhu cầu lithium cho lĩnh vực này tăng nhanh hơn dự báo. Các nhà phân tích đánh giá mức tăng vượt kỳ vọng ban đầu. Điều này giúp cải thiện tâm lý thị trường.
Song song với đó, làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu diễn ra mạnh mẽ. Xu hướng này xuất hiện tại Trung Quốc và nhiều quốc gia khác. Trung tâm dữ liệu tiêu thụ lượng điện rất lớn. Hoạt động vận hành yêu cầu nguồn điện ổn định liên tục. Pin lưu trữ trở thành thành phần không thể thiếu. Lithium vì thế được hưởng lợi trực tiếp.
Xuất khẩu pin lưu trữ cũng tăng mạnh. Pin lưu trữ đã trở thành mặt hàng công nghệ sạch mang lại doanh thu lớn nhất cho Trung Quốc. Doanh số trong 10 tháng đầu năm 2025 đạt gần 66 tỷ USD. Con số này vượt cả xuất khẩu xe điện. Điều này cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong cấu trúc nhu cầu lithium.
Lithium không còn phụ thuộc hoàn toàn vào xe điện. Lưu trữ năng lượng đang trở thành trụ cột tiêu thụ mới. Đây là yếu tố quan trọng giúp thị trường bớt phụ thuộc vào chu kỳ tăng trưởng của ngành ô tô điện.
Cung – cầu cân bằng trở lại
Các tổ chức tài chính lớn bắt đầu điều chỉnh dự báo thị trường lithium. Morgan Stanley dự báo thị trường sẽ thiếu hụt khoảng 80.000 tấn lithium carbonate tương đương trong năm 2026. UBS đưa ra dự báo thận trọng hơn. Mức thiếu hụt theo UBS là khoảng 22.000 tấn. Các con số này trái ngược với dự báo dư thừa khoảng 61.000 tấn trong năm 2025.
Nhiều nhà phân tích tại Trung Quốc cũng chung quan điểm. Họ cho rằng dư cung đang thu hẹp nhanh. Nguyên nhân do nhu cầu cải thiện và việc kiểm soát công suất tốt hơn. Chính phủ Trung Quốc đã tuyên bố siết chặt tình trạng dư thừa công suất. Lithium nằm trong nhóm ngành được giám sát.
Một số yếu tố nguồn cung cũng tác động mạnh đến giá. Việc tạm dừng sản xuất tại một số mỏ lớn trong năm 2025 đã làm thị trường phản ứng mạnh. Một mỏ của doanh nghiệp pin hàng đầu Trung Quốc chiếm khoảng 3% nguồn cung toàn cầu đã tạm dừng hoạt động. Thông tin này kích hoạt đợt tăng giá trên thị trường quốc tế.
Giá lithium carbonate trên sàn kỳ hạn Quảng Châu tăng mạnh trong nửa cuối năm 2025. Mức tăng vượt 100% so với đáy giữa năm. Giá giao ngay cũng tăng tương ứng. Điều này phản ánh kỳ vọng thị trường về sự cải thiện cán cân cung - cầu.
Triển vọng năm 2026 được đánh giá là tích cực nhưng không quá nóng. Nhu cầu lithium toàn cầu được dự báo tăng từ 17% đến 30%. Nguồn cung cũng tiếp tục tăng với tốc độ tương đương. Điều này cho thấy thị trường khó quay lại trạng thái thiếu hụt nghiêm trọng trong ngắn hạn.
Lưu trữ năng lượng được dự báo là lĩnh vực tăng trưởng nhanh nhất. Nhu cầu lithium cho lưu trữ năng lượng có thể tăng hơn 50% trong năm 2026. Tỷ trọng tiêu thụ của lĩnh vực này dự kiến đạt hơn 30% tổng nhu cầu. Con số này cao hơn nhiều so với các năm trước. Thị phần của pin xe điện vì thế bị thu hẹp tương đối.
Dù vậy, rủi ro vẫn tồn tại. Công nghệ pin natri-ion đang phát triển nhanh. Loại pin này có chi phí thấp hơn. Pin natri-ion phù hợp với các hệ thống lưu trữ cố định. Nếu được triển khai nhanh, nhu cầu lithium có thể bị ảnh hưởng. Đây là yếu tố mà thị trường đang theo dõi sát.
Doanh số xe điện cũng đối mặt với áp lực. Các ưu đãi thuế tại nhiều thị trường đang dần bị cắt giảm. Điều này có thể khiến nhu cầu pin xe điện tăng chậm lại. Nhu cầu lithium từ mảng xe điện vì thế không còn tăng mạnh như trước.
Nguồn cung lithium toàn cầu vẫn tiếp tục mở rộng. Nhiều dự án mới sẽ đi vào hoạt động trong giai đoạn 2025 - 2026. Điều này tạo ra lực cản đối với đà tăng giá. Các nhà phân tích cho rằng giá lithium khó quay lại mức đỉnh của giai đoạn bùng nổ trước đây.
Pin lithium đang bước vào giai đoạn điều chỉnh quan trọng. Lưu trữ năng lượng mang lại kỳ vọng mới. Triển vọng năm 2026 được đánh giá tích cực hơn so với các năm trước. Tuy nhiên, sự phục hồi nhiều khả năng diễn ra theo hướng bền vững và có kiểm soát.