Tin Khu Vực 
Cộng đồng doanh nghiệp nỗ lực vượt khó
Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục biến động phức tạp, chi phí logistics, năng lượng và nguyên vật liệu gia tăng, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam vẫn ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực trong quý I/2026. Số lượng doanh nghiệp gia nhập thị trường tăng mạnh, niềm tin kinh doanh dần được củng cố. Để làm rõ hơn vấn đề này, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Hoàng Quang Phòng - Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI).
Ông Hoàng Quang Phòng - Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI). Ảnh: VC
- Mặc dù những tháng đầu năm, tình hình kinh tế thế giới đối diện với nhiều khó khăn, tác động đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhưng bức tranh doanh nghiệp Việt Nam vẫn được đánh giá tích cực. Ông nhìn nhận như thế nào về vấn đề này?
Ông Hoàng Quang Phòng: Có thể nói, quý I/2026 diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới rất phức tạp, khó lường, đã tác động đến chuỗi cung ứng toàn cầu, làm gia tăng chi phí logistics, năng lượng và nguyên vật liệu, qua đó tạo áp lực không nhỏ lên hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Tuy nhiên, trong bối cảnh đó, khu vực doanh nghiệp Việt Nam vẫn giữ được vai trò trung tâm trong duy trì tăng trưởng và ổn định kinh tế vĩ mô. Điểm đáng ghi nhận là cộng đồng doanh nghiệp vẫn thể hiện được sức chống chịu, khả năng thích ứng và niềm tin vào triển vọng phát triển.
Các số liệu trong quý I cho thấy tín hiệu tích cực rõ nét. Số lượng doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường đạt hơn 96 nghìn doanh nghiệp, tăng 31,7% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, số doanh nghiệp thành lập mới đạt hơn 57,4 nghìn doanh nghiệp, ghi nhận mức tăng trưởng rất cao với 57,8%. Bên cạnh đó, số doanh nghiệp quay trở lại hoạt động đạt hơn 38,6 nghìn doanh nghiệp, tăng 5,7%, cho thấy nhiều doanh nghiệp đã tạm ngừng kinh doanh nay bắt đầu quay lại thị trường khi điều kiện dần cải thiện. Đặc biệt, riêng tháng 3 có gần 22 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, vượt xa mức trung bình của nhiều năm trước.
Theo tôi, những kết quả này không chỉ phản ánh xu hướng mở rộng sản xuất kinh doanh, mà còn cho thấy môi trường đầu tư, kinh doanh đã được cải thiện đáng kể nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của Đảng, Nhà nước và Chính phủ. Chính điều đó đã góp phần khơi dậy tinh thần kinh doanh trong xã hội, tạo động lực để doanh nghiệp gia nhập thị trường và phát triển hoạt động.
Từ bức tranh doanh nghiệp quý I/2026 có thể khẳng định, trong bối cảnh còn nhiều khó khăn, cộng đồng doanh nghiệp vẫn đang nỗ lực vượt khó, duy trì sản xuất kinh doanh, qua đó thể hiện sức sống bền bỉ của nền kinh tế.
Sự cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy khu vực doanh nghiệp phát triển. Ảnh minh hoạ
Tạo điều kiện để các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đi vào thực tiễn
- Theo ông, đâu là những động lực chính từ bức tranh doanh nghiệp quý I, đặc biệt trong bối cảnh Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đang được triển khai?
Ông Hoàng Quang Phòng: Trước hết phải khẳng định, sự cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh trong thời gian qua là một trong những động lực quan trọng nhất. Những nỗ lực của các cấp, các ngành đã góp phần tạo dựng niềm tin cho cộng đồng doanh nghiệp.
Một điểm đáng chú ý là số lượng hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp trong quý I/2026 tăng mạnh, gấp hơn 7 lần so với cùng kỳ. Trong bối cảnh hiện nay, chúng ta có hơn 5,5 triệu hộ kinh doanh, đây chính là nguồn lực rất lớn để phát triển doanh nghiệp trong tương lai.
Bên cạnh đó, Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, được cộng đồng doanh nghiệp đánh giá là “kim chỉ nam” cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Nghị quyết không chỉ tạo định hướng mà còn củng cố niềm tin, khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, mở rộng quy mô và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Ngoài ra, các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp, xúc tiến thương mại, cũng như vai trò đồng hành của VCCI trong kết nối, tư vấn, hỗ trợ doanh nghiệp cũng đang phát huy hiệu quả. Chúng tôi luôn xác định nhiệm vụ thúc đẩy tinh thần kinh doanh, lan tỏa văn hóa kinh doanh có trách nhiệm và hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực hoạt động.
Một yếu tố khác là sự chuyển dịch trong cơ cấu ngành nghề. Dù vốn đăng ký bình quân của doanh nghiệp mới có xu hướng giảm, nhưng nhiều lĩnh vực như thương mại điện tử, logistics, sản xuất công nghiệp… lại đang phát triển mạnh, phù hợp với xu thế chung. Điều này cho thấy nền kinh tế đang có sự điều chỉnh theo hướng linh hoạt, hiệu quả hơn.
- Mặc dù bức tranh doanh nghiệp khá tích cực, nhưng với thực tế 98% doanh nghiệp Việt Nam là nhỏ và vừa, theo ông cần giải pháp gì để nâng cao năng lực hoạt động của khu vực này?
Ông Hoàng Quang Phòng: Có thể nói, doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt là doanh nghiệp siêu nhỏ, là khu vực dễ bị tổn thương trước các biến động của thị trường cũng như sự thay đổi của chính sách. Do đó, trước hết cần tập trung tháo gỡ các “điểm nghẽn” về thể chế.
Thực tế hiện nay vẫn tồn tại khoảng cách giữa quy định pháp luật và thực tiễn triển khai. Đây là vấn đề mà cộng đồng doanh nghiệp rất quan tâm. Vì vậy, cần tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định để đảm bảo tính khả thi, giúp doanh nghiệp tiếp cận thuận lợi hơn với các nguồn lực như vốn, đất đai và cơ hội kinh doanh.
Bên cạnh đó, mặc dù chúng ta đã có Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng như các quỹ hỗ trợ, nhưng việc triển khai trên thực tế vẫn chưa đạt như kỳ vọng. Do đó, cần có những điều chỉnh phù hợp để các chính sách này thực sự đi vào cuộc sống.
Ngoài ra, cần chú trọng nâng cao năng lực quản trị, thúc đẩy chuyển đổi số và xây dựng văn hóa kinh doanh trong doanh nghiệp. Việc tuân thủ pháp luật, kinh doanh có trách nhiệm không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là yếu tố giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín, xây dựng thương hiệu và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Về phía VCCI, chúng tôi sẽ tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp trong việc kiến nghị chính sách, hỗ trợ đào tạo, kết nối thị trường, qua đó góp phần nâng cao năng lực và sức cạnh tranh của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.
Xin cảm ơn ông!
Số lượng doanh nghiệp thành lập mới trong tháng 3/2026 đạt gần 22,0 nghìn doanh nghiệp, tăng 94,1% so với cùng kỳ năm trước, gấp 3,3 lần so với mức trung bình trong giai đoạn 2011 - 2015; gấp 2,1 lần so với mức trung bình giai đoạn 2016 - 2020 và gấp 1,8 lần so với mức trung bình trong giai đoạn 2021 - 2024.
Kết qủa này cho thấy khởi sự kinh doanh đang được thúc đẩy mạnh mẽ, là tín hiệu tích cực, góp phần tạo thêm động lực cho tăng trưởng kinh tế trong thời gian tới.