Bộ Xây dựng phản hồi về phương án phụ thu nhiên liệu

Trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đang đối mặt với nhiều biến số bất ổn, ngành hàng không Việt Nam cũng không nằm ngoài tầm ảnh hưởng. Biến động giá nhiên liệu JetA-1 trong thời gian qua đã tạo ra áp lực tài chính khổng lồ lên các hãng hàng không nội địa. Trước tình hình này, việc tìm kiếm một cơ chế điều hành giá linh hoạt, vừa đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng, vừa giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động là bài toán cấp thiết đặt ra cho các cơ quan quản lý.

Tháo gỡ rào cản chi phí cho doanh nghiệp

Bộ Xây dựng vừa có văn bản gửi Cục Hàng không Việt Nam về các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp vận tải hàng không trong bối cảnh biến động giá nhiên liệu JetA-1. Theo báo cáo mới nhất của Bộ Xây dựng, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các Bộ, ngành đã chủ động triển khai hàng loạt chính sách hỗ trợ nhằm giảm bớt gánh nặng cho doanh nghiệp.

Cụ thể, việc ban hành Nghị định sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với các mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu sản xuất xăng đã phần nào "hạ nhiệt" áp lực đầu vào. Bên cạnh đó, Bộ Tài chính cũng tích cực xây dựng các chính sách miễn giảm phí, lệ phí trong lĩnh vực giao thông vận tải, tạo ra những khoảng thở cần thiết cho hoạt động sản xuất kinh doanh.

Tuy nhiên, trước tính chất khắc nghiệt của thị trường xăng dầu quốc tế, các biện pháp hiện tại vẫn cần sự tiếp sức từ các chính sách đặc thù ngành. Một trong những đề xuất đáng chú ý là giảm giá dịch vụ cất cánh, hạ cánh và điều hành bay. Đây là khoản chi phí cố định chiếm tỷ trọng không nhỏ trong mỗi chuyến bay. Bộ Xây dựng đã yêu cầu Cục Hàng không Việt Nam nhanh chóng phối hợp với các doanh nghiệp cảng hàng không và đơn vị quản lý bay để xây dựng phương án giảm giá phù hợp, sớm báo cáo để xem xét thực hiện theo đúng quy định pháp luật.

Việc điều chỉnh các loại phí này không chỉ đơn thuần là hỗ trợ tài chính trực tiếp, mà còn thể hiện sự đồng hành của Nhà nước, tạo động lực để các hãng hàng không duy trì tần suất khai thác, đảm bảo tính kết nối bền vững của mạng lưới bay nội địa.

Cơ chế phụ thu: Hài hòa lợi ích trong bối cảnh mới

Điểm mấu chốt trong các đề xuất lần này chính là việc áp dụng cơ chế phụ thu nhiên liệu hàng không nội địa. Theo ghi nhận, khảo sát với gần 40 hãng hàng không quốc tế và khu vực, có hơn 60% các hãng đã, đang và dự kiến sẽ áp dụng việc tăng phụ thu hoặc điều chỉnh giá vé để bù đắp chi phí khai thác kể từ trung tuần tháng 3/2026. Tại Việt Nam, Cục Hàng không đề xuất áp dụng cơ chế này đối với hành khách hạng phổ thông cơ bản trong thời gian ngắn (dự kiến 3 tháng).

Để đảm bảo tính minh bạch và thận trọng, Bộ Xây dựng yêu cầu Cục Hàng không làm rõ các cơ sở pháp lý, thẩm quyền cũng như phương pháp tính toán mức phụ thu. Đặc biệt, yêu cầu đặt ra là phải đánh giá chi tiết tác động của việc phụ thu đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và mức phụ thu nhiên liệu đã bao gồm thuế giá trị gia tăng (VAT) hay chưa. Bài toán đặt ra là phải so sánh được ưu và nhược điểm giữa việc điều chỉnh trần giá vé máy bay so với việc triển khai phụ thu nhiên liệu tách biệt.

Thực tiễn thế giới cho thấy, phụ thu nhiên liệu là một bước đi an toàn giúp các hãng hàng không linh hoạt ứng phó với các cú sốc thị trường mà không cần phải thay đổi cấu trúc giá vé cơ bản một cách quá cứng nhắc. Tuy nhiên, việc áp dụng tại Việt Nam cần được tính toán kỹ lưỡng để không gây sốc cho thị trường vận tải và du lịch.

Việc tìm ra lời giải cho bài toán giá nhiên liệu không chỉ là câu chuyện của riêng ngành hàng không, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến đà phục hồi kinh tế chung. Sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong việc xây dựng chính sách, từ giảm phí dịch vụ đến cơ chế phụ thu, sẽ là chìa khóa để đảm bảo lợi ích hài hòa giữa Nhà nước - doanh nghiệp - xã hội. Trong giai đoạn đầy thách thức này, một cơ chế linh hoạt, bám sát hơi thở thị trường và thông lệ quốc tế chính là điều cần thiết để hàng không Việt Nam tiếp tục cất cánh ổn định.

Bộ Xây dựng yêu cầu Cục Hàng không Việt Nam khẩn trương đánh giá tác động của phụ thu nhiên liệu đến chỉ số CPI và khả năng chi trả của người dân. Đồng thời, cần so sánh kỹ các phương án điều chỉnh giá trần để tham mưu chính sách hài hòa, đảm bảo lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội.