Các quốc gia nỗ lực bình ổn giá nhiên liệu hàng không

Các nước tăng giá vé, giảm đường bay

Các hãng hàng không toàn cầu đang đồng loạt tăng giá vé và cắt giảm một số đường bay khi chi phí nhiên liệu tăng vọt do xung đột Trung Đông kéo dài. Nhiều chuyến bay buộc phải hủy, điều chỉnh hoặc bay vòng khi phần lớn không phận trong khu vực bị đóng cửa. Giá nhiên liệu bay tại châu Âu đã tăng gấp đôi, trong khi tại châu Á tăng gần 80% kể từ cuối tháng 2.

Theo Bangkok Post, Cơ quan Hàng không Dân dụng Thái Lan (CAAT) đang tăng cường giám sát giá vé trong bối cảnh gián đoạn hàng không do xung đột Trung Đông, đồng thời phối hợp với 6 hãng bay triển khai chương trình giảm giá từ 15 - 30% và bổ sung hơn 29.000 chỗ ngồi phục vụ cao điểm lễ Songkran (10 - 15/4).

Dù các chuyến bay thẳng giữa Thái Lan và châu Âu vẫn được duy trì ổn định, việc hành khách chuyển từ quá cảnh qua Trung Đông sang bay thẳng đã khiến nguồn vé giá thấp trở nên khan hiếm. Một số hãng hàng không Trung Đông đã nối lại hoạt động, song công suất khai thác vẫn ở mức hạn chế. CAAT khuyến cáo hành khách chủ động theo dõi tình trạng chuyến bay và cân nhắc các điểm trung chuyển thay thế như Trung Quốc trong bối cảnh nhu cầu đi lại gia tăng.

Tại Singapore, theo tờ Malay Mail, Cơ quan Hàng không Dân dụng Singapore (CAAS) quyết định hoãn áp dụng phụ phí nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) đối với các chuyến bay khởi hành từ nước này, trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng mạnh gây áp lực lên chi phí của ngành.

Theo kế hoạch điều chỉnh, khoản phụ phí sẽ được áp dụng từ ngày 1/1/2027 đối với các vé bán từ ngày 1/10/2026, nhằm hỗ trợ chi phí sử dụng nhiên liệu hàng không bền vững và giảm phát thải carbon. CAAS nhấn mạnh quyết định hoãn mang tính linh hoạt trước tác động của xung đột, song khẳng định Singapore vẫn kiên định với mục tiêu giảm phát thải trong lĩnh vực hàng không.

Tổng giám đốc CAAS Han Kok Juan cho biết cơ quan này sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đối tác trong ngành và theo dõi sát diễn biến quốc tế để có điều chỉnh phù hợp.

Tại Ấn Độ, theo The Hindu, Giám đốc điều hành Air India Campbell Wilson cảnh báo nhu cầu đi lại có thể suy giảm khi giá nhiên liệu tăng cao do xung đột tại Vùng Vịnh, đồng thời yêu cầu siết chặt kiểm soát chi phí và để ngỏ khả năng cắt giảm chuyến bay.

Air India cho biết đã hủy khoảng 2.500 chuyến bay tới khu vực Tây Á trong ba tuần qua và hiện chỉ duy trì khoảng 30% tần suất do đóng cửa không phận và lo ngại an toàn. Các chuyến bay đường dài phải bay vòng, kéo dài thời gian hành trình và làm gia tăng tiêu thụ nhiên liệu. 

Tuy vậy, nhu cầu đối với các chuyến bay thẳng giữa Ấn Độ và châu Âu không đi qua Tây Á đang tăng, với 118 chuyến bay bổ sung được khai thác trong giai đoạn 10 - 28/3.

Tại Châu Âu, tờ Reuters đưa tin, Giám đốc điều hành Delta Air Lines cho biết riêng trong tháng 3, chi phí nhiên liệu bay đã tăng thêm khoảng 400 triệu USD, trong khi American Airlines cũng dự báo mức tăng chi phí tương tự trong quý I. Nhiều hãng hàng không đã chuyển một phần gánh nặng chi phí sang giá vé, đồng thời cân nhắc điều chỉnh công suất khai thác.

Hãng hàng không SAS (Bắc Âu) nằm trong số những đơn vị đầu tiên cắt giảm chuyến bay do giá nhiên liệu tăng “đột biến”, cho biết toàn bộ hệ thống hàng không châu Âu đang chịu áp lực lớn từ cú sốc chi phí.

Tác động từ xung đột cũng lan rộng tới các trung tâm hàng không lớn. Trong hai tuần đầu, khoảng 86.000 hành khách bị ảnh hưởng tại sân bay Frankfurt (Đức), trong khi chỉ còn 1/3 số chuyến bay kết nối với Trung Đông được duy trì.

Việt Nam chủ động ứng phó áp lực giá nhiên liệu

Tại Việt Nam, trước áp lực thiếu hụt nguồn cung và chi phí nhiên liệu tăng vọt, các hãng hàng không trong nước đã chủ động xây dựng kịch bản ứng phó, đồng thời điều chỉnh chiến lược khai thác nhằm bảo đảm duy trì hoạt động ổn định.

Với vai trò Hãng hàng không Quốc gia, Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) xác định ưu tiên hàng đầu là duy trì các đường bay huyết mạch nội địa và quốc tế, qua đó bảo đảm kết nối giao thương, đối ngoại và phát triển du lịch. 

Vietnam Airlines tập trung giữ ổn định các đường bay huyết mạch, song dự kiến tạm dừng một số đường bay địa phương từ 1/4 với tần suất khoảng 23 chuyến/tuần. Bamboo Airways duy trì các đường bay trục Hà Nội - TP.HCM - Đà Nẵng và tuyến du lịch trọng điểm, đồng thời khai thác chuyến bay thuê chuyến quốc tế nhưng có thể giảm tần suất nếu chi phí tiếp tục tăng. Các hãng như Vietjet và Vietravel Airlines cũng tính toán cắt giảm các chặng bay kém hiệu quả.

Để bù đắp chi phí, nhiều hãng điều chỉnh phụ thu nhiên liệu trên các đường bay quốc tế. Đồng thời, hành khách được khuyến nghị đặt vé sớm nhằm tối ưu chi phí trong dịp cao điểm 30/4.

Về phía quản lý, Cục Hàng không Việt Nam đang xây dựng kịch bản điều hành, phối hợp bảo đảm nguồn cung nhiên liệu và xem xét điều chỉnh cơ chế giá vé, phí dịch vụ theo hướng linh hoạt hơn.

Từ phía doanh nghiệp, Bamboo Airways kiến nghị Chính phủ xem xét các giải pháp cấp bách như tiếp tục giảm thuế bảo vệ môi trường và thuế đối với nhiên liệu hàng không; duy trì mức thuế nhập khẩu 0% đối với nhiên liệu từ các thị trường ngoài ASEAN; đồng thời triển khai các chính sách giãn, hoãn thuế và hỗ trợ lãi suất nhằm giảm áp lực tài chính.

Sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp, cùng các chính sách hỗ trợ kịp thời, được kỳ vọng sẽ giúp ngành hàng không nội địa vượt qua giai đoạn biến động chi phí, duy trì ổn định hoạt động và tiếp tục phục vụ hiệu quả nhu cầu đi lại của người dân, góp phần thúc đẩy phục hồi kinh tế.