Bộ Công Thương làm việc với Lạng Sơn về triển khai chiến lược phát triển logistics

Lợi thế cửa ngõ tạo dư địa lớn cho logistics Lạng Sơn

Sáng 9/7, tại Sở Công Thương tỉnh Lạng Sơn, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) tổ chức chương trình làm việc với các sở, ngành và doanh nghiệp của tỉnh nhằm đánh giá tình hình triển khai Quyết định số 2229/QĐ-TTg ngày 9/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ về Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050.

Đoàn công tác do ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu làm Trưởng đoàn; cùng dự còn có đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam, Hiệp hội Phát triển nhân lực Logistics Việt Nam cùng lãnh đạo các sở, ngành, Ban Quản lý Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn, Chi cục Hải quan khu vực VI và nhiều doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, logistics trên địa bàn tỉnh.

Theo báo cáo của Sở Công Thương tỉnh Lạng Sơn, 6 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch hàng hóa xuất nhập khẩu qua địa bàn đạt 57,69 tỷ USD, tăng 42% so với cùng kỳ năm trước; tổng lượng phương tiện chở hàng xuất nhập khẩu đạt 322.845 lượt xe, tăng 18%, bình quân khoảng 1.850 xe/ngày. Những con số này tiếp tục khẳng định vai trò của Lạng Sơn là cửa ngõ giao thương quan trọng giữa Việt Nam và Trung Quốc cũng như khu vực ASEAN.

Phát biểu tại buổi làm việc, ông Trần Thanh Hải đánh giá Lạng Sơn là địa phương có nhiều lợi thế để phát triển logistics nhờ hệ thống cửa khẩu, vị trí địa lý và tốc độ tăng trưởng thương mại biên giới.

"Đây rõ ràng là thế mạnh mà chúng ta cần tiếp tục phát huy và cũng không thể bằng lòng với kết quả như hiện nay. Kết quả hiện nay là đáng ghi nhận nhưng nếu nói về mức độ bền vững và tăng trưởng lâu dài thì rõ ràng cần có sự tác động, trước hết là từ các cơ quan hoạch định chính sách cũng như cơ quan quản lý nhà nước", ông Trần Thanh Hải nhấn mạnh.

Theo Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, hạ tầng là nền tảng của phát triển logistics. Đối với Lạng Sơn, mặc dù không có lợi thế về đường hàng không hay đường thủy nhưng lại sở hữu hệ thống giao thông đường bộ, đường sắt và đặc biệt là hệ thống cửa khẩu lớn nhất trên tuyến biên giới phía Bắc.

Trong giai đoạn 5-10 năm tới, hạ tầng logistics tiếp tục được xác định là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh của Lạng Sơn. Tuy nhiên, cùng với đầu tư hệ thống cửa khẩu, kho bãi và các trung tâm logistics quy mô lớn, quy hoạch cần đi trước một bước, bám sát xu hướng logistics thông minh, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số nhằm nâng cao năng lực xử lý hàng hóa, thay vì chỉ mở rộng quy mô kho bãi theo cách truyền thống.

Báo cáo tại buổi làm việc, ông Hoàng Khánh Duy, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lạng Sơn cho biết, tỉnh tiếp tục xác định logistics và kinh tế cửa khẩu là lĩnh vực động lực, tập trung phát triển theo hướng hiện đại, đồng bộ và thông minh; ưu tiên phát triển các dịch vụ logistics, vận tải xuyên biên giới, kho bãi, kho lạnh, kho ngoại quan, trung chuyển hàng hóa và các dịch vụ hỗ trợ thương mại, từng bước hình thành các khu chức năng logistics gắn với cửa khẩu, khu công nghiệp và khu thương mại tự do.

Theo kế hoạch, đến năm 2030, Lạng Sơn phấn đấu đưa dịch vụ logistics đóng góp khoảng 2,8-3% GRDP, tốc độ tăng trưởng đạt khoảng 12%/năm, trên 70% doanh nghiệp sử dụng dịch vụ logistics thuê ngoài, đồng thời hình thành hệ thống hạ tầng logistics hiện đại gắn với cửa khẩu thông minh và các cảng cạn trên địa bàn.

Tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng và chuyển đổi số

Bên cạnh những kết quả đạt được, nhiều ý kiến tại buổi làm việc cũng chỉ ra không ít điểm nghẽn đang ảnh hưởng đến sự phát triển của logistics địa phương.

Đại diện Ban Quản lý Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn cho biết, mặc dù hạ tầng tại một số cửa khẩu như Na Hình và Chi Ma đã được đầu tư khá đồng bộ, song vẫn còn nhiều vướng mắc về cơ chế. "Hiện nay, khu cửa khẩu cũng đã được đầu tư đồng bộ, từ nhà kiểm hóa đến 4 bến bãi, trong đó có một bãi có diện tích trên 20 ha. Tuy nhiên, không có lối thông quan, đây cũng là một bất cập", đại diện Ban Quản lý Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn nêu thực tế và kiến nghị các bộ, ngành tiếp tục hỗ trợ tháo gỡ vướng mắc về cơ chế thông quan, tạo điều kiện khai thác hiệu quả hạ tầng đã được đầu tư.

Trong khi đó, đại diện Chi cục Hải quan khu vực VI nhận định tốc độ tăng trưởng xuất nhập khẩu của Lạng Sơn đang rất cao nhưng dịch vụ logistics mới chủ yếu phát triển ở các khâu kho bãi, bốc xếp và vận tải, trong khi các dịch vụ logistics tích hợp, đại lý hải quan và chuỗi dịch vụ trọn gói vẫn còn nhiều dư địa phát triển. Hiện chỉ khoảng 7-10% doanh nghiệp thực hiện mở tờ khai hải quan tại Lạng Sơn, cho thấy tiềm năng mở rộng các dịch vụ logistics giá trị gia tăng vẫn còn rất lớn.

Chuyển đổi số được xác định là một trong những động lực quan trọng để nâng cao hiệu quả hoạt động logistics. Trong đó, việc xây dựng cửa khẩu thông minh không chỉ dừng ở đầu tư hạ tầng kỹ thuật mà còn đòi hỏi sự đồng bộ về hạ tầng dữ liệu, bảo đảm kết nối và chia sẻ thông tin giữa các cơ quan chức năng trong nước cũng như với phía Trung Quốc. Đây được xem là yếu tố then chốt để rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí logistics và từng bước hiện thực hóa mô hình "một điểm dừng" trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Cùng với đó, Cục Xuất nhập khẩu đang triển khai xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về logistics, tích hợp các thông tin về thống kê, dự báo thị trường, nguồn hàng, cước vận tải và nhiều dữ liệu chuyên ngành khác. Khi hoàn thành, hệ thống sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp khai thác thông tin, xây dựng phương án sản xuất, kinh doanh và tổ chức chuỗi cung ứng hiệu quả hơn. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu từ các địa phương, trong đó có Lạng Sơn, sẽ là một trong những điều kiện quan trọng để cơ sở dữ liệu phát huy hiệu quả trong thực tiễn.

Kết luận buổi làm việc, ông Trần Thanh Hải nhấn mạnh, mục tiêu cuối cùng không chỉ là ban hành các kế hoạch hay chiến lược mà phải đưa logistics trở thành ngành kinh tế mũi nhọn bằng những hành động cụ thể như hoàn thiện quy hoạch, phát triển hạ tầng, đẩy mạnh chuyển đổi số, thu hút đầu tư và tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của chuỗi logistics quốc gia.

Phát triển logistics đòi hỏi cách tiếp cận đồng bộ, từ quy hoạch, hạ tầng giao thông, cửa khẩu, chuyển đổi số, chia sẻ dữ liệu đến phát triển dịch vụ logistics giá trị gia tăng. Khi các yếu tố này được kết nối hiệu quả, lợi thế cửa ngõ của Lạng Sơn sẽ được chuyển hóa thành động lực tăng trưởng, không chỉ cho địa phương mà còn cho hoạt động xuất nhập khẩu của cả khu vực phía Bắc.