Thương mại điện tử mở cơ hội đưa hàng Việt đi xa hơn
Chương trình do Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) và TikTok Shop, với sự đồng hành của Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương) tổ chức tại TP.Hồ Chí Minh.
Chia sẻ tại sự kiện, bà Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) cho biết, sáng kiến “Beyond Vietnam - Hàng Việt cất cánh” không chỉ là một chương trình về thương mại điện tử, mà quan trọng hơn là câu chuyện về cách đưa hàng Việt đi xa hơn trong một thế giới mà khoảng cách giữa người bán và người mua ngày càng được rút ngắn bởi công nghệ.
Theo bà Lê Hoàng Oanh, một sản phẩm Việt Nam có thể bắt đầu từ một làng nghề, một vùng nguyên liệu, một xưởng sản xuất hay một doanh nghiệp nhỏ. Nhưng ngày nay, sản phẩm ấy hoàn toàn có thể được người tiêu dùng ở một thị trường rất xa Việt Nam biết đến chỉ qua một video, một phiên livestream hay một câu chuyện được kể đúng lúc. Đó chính là cơ hội mà thương mại điện tử đang mở ra cho hàng Việt.
Bà Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) phát biểu tại sự kiện
Trong bối cảnh kinh tế thế giới hiện nay, hoạt động xuất khẩu đang đối mặt với không ít thách thức. Nhu cầu tại nhiều thị trường biến động, chi phí kinh doanh gia tăng, trong khi các yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn xanh và phát triển bền vững ngày càng cao. Song theo bà Lê Hoàng Oanh, dư địa để doanh nghiệp Việt tận dụng thương mại điện tử nhằm tiếp cận người tiêu dùng quốc tế vẫn còn rất lớn.
Trong bối cảnh đó, TikTok Shop với mô hình thương mại khám phá đã và đang mang tới thêm một phương thức tiếp cận thị trường đáng chú ý: doanh nghiệp có thể chủ động tạo ra nhu cầu, kể câu chuyện thương hiệu và tiếp cận những nhóm khách hàng mới thông qua nội dung.
"Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số mong muốn “Beyond Vietnam - Hàng Việt cất cánh” không dừng lại ở một chương trình truyền thông, mà trở thành cơ hội để doanh nghiệp thay đổi cách tiếp cận thị trường. Chúng tôi kỳ vọng các doanh nghiệp sẽ tận dụng tối đa những ưu điểm của mô hình này để thúc đẩy xuất khẩu trực tuyến và nâng cao sự hiện diện của thương hiệu Việt Nam trên thị trường toàn cầu", bà Lê Hoàng Oanh nhấn mạnh.
Sáng kiến được triển khai trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển thương mại điện tử theo Kế hoạch Tổng thể Phát triển Thương mại Điện tử Quốc gia Giai đoạn 2026 - 2030 của Bộ Công Thương. Kế hoạch đặt mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh của thương mại điện tử Việt Nam, tăng cường tiêu thụ sản phẩm Việt Nam trong và ngoài nước thông qua thương mại điện tử, đồng thời đẩy mạnh giao dịch và thương mại điện tử xuyên biên giới.
Trong định hướng đó, “Beyond Vietnam - Hàng Việt Cất Cánh” góp phần hỗ trợ doanh nghiệp Việt nâng cao năng lực xuất khẩu số, tiếp cận người tiêu dùng quốc tế và từng bước mở rộng hiện diện trên thị trường toàn cầu.
Một trong những trọng tâm khác biệt của “Beyond Vietnam - Hàng Việt Cất Cánh” là ứng dụng mô hình thương mại điện tử khám phá, trong đó nội dung video ngắn và livestream, nhà sáng tạo và cộng đồng trở thành những động lực giúp người tiêu dùng quốc tế phát hiện sản phẩm, thương hiệu Việt Nam.
Đối với doanh nghiệp Việt Nam, ý nghĩa của thương mại điện tử khám phá không chỉ là việc tạo thêm một kênh bán hàng. Thương mại điện tử khám phá cho phép doanh nghiệp giải quyết một trong những rào cản lớn nhất khi bước vào thị trường mới: rào cản về nhận biết thương hiệu.
Hướng tới hệ sinh thái xuất khẩu số dài hạn
Chia sẻ tại lễ ra mắt sáng kiến, bà Trần Thị Tân, Giám đốc Trách nhiệm Xã hội và Đối tác Chiến lược, đồng thời là Giám đốc dự án “Beyond Vietnam - Hàng Việt Cất Cánh”, chia sẻ: “Cách một thương hiệu có thể bước ra thị trường quốc tế đang thay đổi. Thương mại điện tử nói chung đã thay đổi một phần cấu trúc của xuất khẩu truyền thống. Thương mại điện tử khám phá đang tạo ra thêm một bước thay đổi nữa.
Cùng với sự phát triển nhanh chóng của mô hình thương mại điện tử khám phá tại Việt Nam, nhiều doanh nghiệp Việt đã tích luỹ những năng lực mới về xây dựng nội dung, livestream và hợp tác với nhà sáng tạo, từ đó giúp tăng tương tác với người tiêu dùng và chuyển đổi doanh số. “Beyond Vietnam - Hàng Việt Cất Cánh” hướng tới biến những năng lực này thành lợi thế khi doanh nghiệp Việt bước ra thị trường quốc tế".
Bà Trần Thị Tân, Giám đốc Trách nhiệm Xã hội và Đối tác Chiến lược, đồng thời là Giám đốc dự án “Beyond Vietnam - Hàng Việt Cất Cánh”
Trong giai đoạn đầu, “Beyond Vietnam - Hàng Việt Cất Cánh” tập trung hỗ trợ doanh nghiệp tiến vào Mỹ và Trung Quốc, hai trong số những thị trường tiêu dùng và thương mại điện tử lớn nhất thế giới, đồng thời là nơi hành vi khám phá và mua sắm thông qua nội dung đã hình thành rõ nét.
Tại Mỹ, TikTok hiện đang có hơn 200 triệu người dùng. TikTok Shop chính thức ra mắt tại thị trường này vào tháng 9/2023 và đang thay đổi cách người dùng khám phá và mua sắm mỗi ngày với hệ sinh thái mua sắm sôi động xoay quanh nội dung, nhà sáng tạo và cộng đồng.
Nghiên cứu do TikTok Shop phối hợp cùng GlobalData được công bố mới đây cho thấy hai phần ba người dùng TikTok Shop tại Mỹ đã khám phá một thương hiệu mà trước đó họ chưa từng biết đến trên nền tảng.
Đặc biệt, 72% số thương hiệu mới được khám phá là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, và gần 90% người dùng từng khám phá một thương hiệu mới đã mua sản phẩm của thương hiệu đó chỉ trong vòng một tháng. Những dữ liệu này cho thấy một cơ hội đáng chú ý đối với các doanh nghiệp Việt: với thương mại khám phá mức độ nhận biết thương hiệu ban đầu không còn là điều kiện tuyệt đối để sản phẩm có cơ hội tiếp cận người mua.
Trong khi đó, thị trường thương mại qua livestream tại Trung Quốc là một ví dụ điển hình cho thấy mua sắm dựa trên nội dung đang định hình lại hành vi người tiêu dùng ở quy mô lớn. Theo một số thông tin được cơ quan chức năng Trung Quốc công bố, tổng giá trị giao dịch hàng hoá qua livestream tại Trung Quốc đã vượt 5 nghìn tỷ NDT (tương đương khoảng 740 tỷ đô) trong năm 2025, tương đương gần một phần ba tổng doanh số bán lẻ trực tuyến; đồng thời, quy mô người dùng của ngành đạt 660 triệu người.
Trong năm 2026, “Beyond Vietnam - Hàng Việt Cất Cánh” đặt mục tiêu đào tạo và nâng cao năng lực xuất khẩu số cho khoảng 500 doanh nghiệp Việt; tổ chức tư vấn chuyên sâu và đồng hành 1:1 với 50 doanh nghiệp có mức độ sẵn sàng xuất khẩu cao; và hỗ trợ tối thiểu 10 doanh nghiệp đạt 1.000 đơn hàng đầu tiên thông qua thương mại điện tử khám phá tại thị trường quốc tế.
Song song đó, chương trình cũng hướng tới từng bước mở rộng cơ hội tiếp cận các thị trường quốc tế phù hợp trong hệ sinh thái TikTok Shop, đặc biệt tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, dựa trên mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp, điều kiện vận hành và mô hình thương mại tại từng thị trường.
Tầm nhìn đến năm 2029, sáng kiến sẽ mở rộng quy mô đào tạo lên 2.000 doanh nghiệp, đồng thời từng bước xây dựng một nhóm doanh nghiệp Việt có khả năng vận hành thương mại điện tử khám phá bền vững tại thị trường nước ngoài, làm chủ các năng lực về nội dung, hợp tác với nhà sáng tạo, vận hành và xây dựng thương hiệu tại thị trường bản địa.