ATIGA 2.0: Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN được nâng cấp và hướng tới tương lai

ASEAN đã ký Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) giúp tăng cường cam kết về một nền thương mại khu vực mở và hội nhập.
Cơ hội cho doanh nghiệp từ Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN

Hồi năm 2009, chống lại cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu tồi tệ nhất kể từ cuộc đại suy thoái, ASEAN đã ký Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA), tăng cường cam kết về một nền thương mại khu vực mở và hội nhập. Vào ngày 16/3/2022, trước đại dịch Covid-19 chưa từng có và các cuộc khủng hoảng địa chính trị gia tăng, các Bộ trưởng Kinh tế ASEAN đã khởi động chiến lược các cuộc đàm phán để nâng cấp ATIGA.

Tình thế gần đây tạo cơ hội cho ASEAN tăng cường hội nhập trong bối cảnh những thách thức toàn cầu mới. Điều này đảm bảo việc tăng cường ATIGA, hiệp định thương mại hàng đầu của ASEAN, sẽ đưa ASEAN vào vị thế kinh tế mạnh mẽ hơn để đáp ứng với những chuyển dịch cơ cấu toàn cầu sắp tới do chuyển đổi công nghệ và tuần hoàn mang lại và sẽ mang lại những lợi ích đáng kể, đồng thời tăng cường khả năng cạnh tranh và mức độ phù hợp của ASEAN trên toàn cầu về thương mại và đầu tư. ASEAN mong muốn đàm phán về một ATIGA được nâng cấp có lợi hơn và có tác động hơn so với các thỏa thuận khu vực hoặc ASEAN cộng hiện có.

ATIGA 2.0: Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN được nâng cấp và hướng tới tương lai

ATIGA, một dấu ấn của sự hội nhập kinh tế của ASEAN

ATIGA phát triển từ các hiệp định thương mại trước đó của ASEAN. Cơ chế ưu đãi thuế quan có hiệu lực chung (CEPT), cơ chế chính để đạt được các mục tiêu của Khu vực mậu dịch tự do ASEAN được ký kết năm 1992, là tiền thân trực tiếp của ATIGA. Sau khi sửa đổi CEPT vào năm 1995 và 2003, ASEAN đã nhất trí về một thỏa thuận mới, trở thành ATIGA.

ATIGA được xây dựng dựa trên các mục tiêu của CEPT là thiết lập ASEAN như một thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất, đặc trưng bởi sự lưu chuyển tự do của hàng hóa, dịch vụ, đầu tư, lao động có kỹ năng và vốn. Hiệp định đã cung cấp các biện pháp thương mại toàn diện - chẳng hạn như tự do hóa thuế quan, quy tắc xuất xứ, các biện pháp phi thuế quan, tạo thuận lợi thương mại và thủ tục hải quan giúp dễ dàng di chuyển hàng hóa trong khu vực.

Thành công của ATIGA cho đến nay với kết quả quan trọng nhất của ATIGA là giảm thuế quan thương mại nội khối ASEAN xuống 0 đối với hầu hết các loại hàng hóa. Cho đến nay, 99% tất cả các dòng thuế đều có thuế suất bằng 0. Quan trọng hơn, ATIGA đã thiết lập một loạt các biện pháp để giúp các doanh nghiệp điều chỉnh các quy tắc thương mại. Ví dụ, Cơ chế một cửa ASEAN cho phép trao đổi điện tử liền mạch các chứng từ thương mại, chẳng hạn như Giấy chứng nhận xuất xứ và Tờ khai hải quan, cho tất cả 10 cơ quan hải quan của ASEAN.

Một ví dụ khác là Trung tâm thông tin thương mại ASEAN đóng vai trò như một nguồn thông tin thống nhất về thuế quan, quy định và thủ tục hành chính. Các biện pháp này đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng thương mại ASEAN. Ví dụ, thương mại nội khối ASEAN tăng từ 502,9 tỷ USD năm 2010 lên 712,0 tỷ USD năm 2021, chiếm khoảng 21,3% tổng thương mại của khối. Thị phần của ASEAN trong thương mại thế giới tăng đều đặn từ khoảng 6,5% năm 2010 lên 7,5% vào năm 2021, nhanh hơn các khu vực khác và minh họa bản chất hướng ngoại của hội nhập ASEAN. Đồng thời, ASEAN vẫn là một trong những khu vực nhận đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) nhiều nhất, chỉ sau Mỹ và Trung Quốc.

Bối cảnh toàn cầu đang thay đổi trong một thập kỷ kể từ khi ATIGA được triển khai lần đầu tiên vào năm 2010, những thay đổi về cơ cấu trong các mô hình thương mại toàn cầu và hội nhập khu vực. Thứ nhất, mạng lưới chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt là ở châu Á, đang chuyển dịch, một phần được kích hoạt bởi căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc. Căng thẳng đã khiến nhiều công ty đa quốc gia, bao gồm cả các tập đoàn của Trung Quốc, phải đa dạng hóa chuỗi cung ứng của họ để không tập trung hoàn toàn ở Trung Quốc.

Hầu hết các công ty đang xem xét chiến lược Trung Quốc +1 trong chuỗi cung ứng toàn cầu, nơi ASEAN là một địa điểm thay thế đáng kể cho Trung Quốc. Kết hợp với những cú sốc do thiên tai, đại dịch, sự gián đoạn chuỗi cung ứng và cuộc khủng hoảng quân sự đang diễn ra ở châu Âu, các chuỗi cung ứng toàn cầu đang dễ bị tổn thương hơn bao giờ hết. Một ATIGA được nâng cấp cần phải đối phó với những thách thức này và củng cố ASEAN cho các doanh nghiệp toàn cầu.

Thứ hai, tiến bộ công nghệ nhanh chóng và mối quan tâm ngày càng tăng về biến đổi khí hậu đang thúc đẩy các mô hình thương mại mới và dẫn đến các loại hàng hóa và dịch vụ mới. Để đáp ứng những thách thức này, ASEAN tiếp tục thúc đẩy chương trình nghị sự kinh tế mang tính chuyển đổi của mình. Dựa trên các hoạt động kỹ thuật số hóa rộng lớn của mình, ASEAN, vào năm 2021, đã thông qua Lộ trình Bandar Seri Begawan về chuyển đổi kỹ thuật số, bao gồm kế hoạch cho một thỏa thuận khung nền kinh tế kỹ thuật số. Cùng năm này, ASEAN đã thông qua một khuôn khổ nền kinh tế tuần hoàn.

Năm nay, ASEAN sẽ tiếp tục theo đuổi chương trình nghị sự về môi trường thông qua một kế hoạch chiến lược về trung tính carbon. Một loại trung tâm thương mại mới nổi khác về các giải pháp khí hậu - không chỉ tập trung vào thuế carbon xuyên biên giới, tín dụng carbon và bù đắp - mà còn cần các hiệp định FTA để phù hợp với tính tuần hoàn, mà ATIGA được nâng cấp hy vọng sẽ bao trùm và chuẩn bị cho khu vực.

Thứ ba, ASEAN đã mở rộng quy mô và phạm vi hội nhập bao gồm cả Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, đặc biệt là khi Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) có hiệu lực vào đầu năm nay. RCEP gắn kết ASEAN với Australia, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và New Zealand, đồng thời đưa ra các lĩnh vực hợp tác kinh tế mới, bao gồm thương mại điện tử, cạnh tranh, sở hữu trí tuệ, doanh nghiệp vừa và nhỏ và mua sắm chính phủ. Thành công trong việc đàm phán RCEP đã thúc đẩy ASEAN xem xét và nâng cấp ATIGA và một số Hiệp định ASEAN +1 để đảm bảo các hiệp định tiếp tục phù hợp với các doanh nghiệp và các bên liên quan khác trong khu vực.

ATIGA được nâng cấp và hướng tới tương lai

Việc nâng cấp ATIGA thực sự là kịp thời. ATIGA được nâng cấp sẽ đơn giản hóa hơn nữa các quy tắc xuất xứ hàng hóa, mở rộng việc áp dụng các công nghệ thương mại và chứng từ không cần giấy tờ, đồng thời hài hòa hóa các quy định và tiêu chuẩn kỹ thuật. Nó cũng sẽ tạo thuận lợi cho thương mại cho các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa, giải quyết các mối quan tâm về tính bền vững và tuần hoàn, cũng như thúc đẩy thương mại kỹ thuật số.

Một ATIGA được nâng cấp và hướng tới tương lai sẽ có những tác động đáng kể đến các doanh nghiệp và các bên liên quan khác. Nó sẽ nâng cao vị thế của ASEAN trong chuỗi cung ứng toàn cầu, giảm chi phí thương mại, giảm các rào cản pháp lý, giải quyết các nút thắt hậu cần và đưa ASEAN vào con đường tăng trưởng kinh tế bền vững và bao trùm hơn. Do đó, các doanh nghiệp có thể tận dụng vị thế của ASEAN như một thị trường chung và cơ sở sản xuất khu vực để nâng cao khả năng cạnh tranh chung của khu vực.

Duy Hưng
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Thừa Thiên Huế: Phổ biến chuyên sâu về Hiệp định RCEP cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Thừa Thiên Huế: Phổ biến chuyên sâu về Hiệp định RCEP cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Các nội dung phổ biến Hiệp định RCEP gồm thương mại hàng hoá, quy tắc ứng xử, hải quan và thuận lợi hoá thương mại, các biện pháp bảo vệ an toàn thực phẩm...
9h sáng 28/7, Tọa đàm Hiệp định CPTPP - Cơ hội và thách thức tác động đến hoạt động xuất khẩu Việt Nam

9h sáng 28/7, Tọa đàm Hiệp định CPTPP - Cơ hội và thách thức tác động đến hoạt động xuất khẩu Việt Nam

Sáng 28/7, Báo Công Thương sẽ tổ chức tọa đàm với chủ đề “Hiệp định CPTPP - Cơ hội và thách thức tác động đến hoạt động xuất khẩu Việt Nam”.
Những khác biệt của Hiệp định RCEP trở thành bước tiến để hiện thực hóa FTAAP

Những khác biệt của Hiệp định RCEP trở thành bước tiến để hiện thực hóa FTAAP

Cả Hiệp định RCEP và CPTPP đều là những siêu FTA quan trọng cho thấy tiến bộ trong tự do hóa thương mại ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương (FTAAP).
Bình Dương: Tận dụng cơ hội từ các FTA thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu

Bình Dương: Tận dụng cơ hội từ các FTA thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu

Doanh nghiệp tỉnh Bình Dương đang tận dụng các cơ hội từ các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, để mở rộng thị trường và duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu.
Thực thi RCEP: Doanh nghiệp cần làm gì để có “hệ miễn dịch” tốt?

Thực thi RCEP: Doanh nghiệp cần làm gì để có “hệ miễn dịch” tốt?

Thực thi Hiệp định RCEP hàng hoá xuất khẩu Việt Nam có khả năng trở thành đối tượng bị điều tra, áp dụng các biện pháp PVTM từ các thị trường đối tác.

Tin cùng chuyên mục

Nâng cao năng lực thực thi pháp luật cạnh tranh cho doanh nghiệp

Nâng cao năng lực thực thi pháp luật cạnh tranh cho doanh nghiệp

Đây là nội dung chính tại Hội thảo "Pháp luật cạnh tranh trong kỷ nguyên thương mại tự do", do Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng tổ chức tại Nghệ An.
Thành phố Hà Nội: Xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ thực thi FTA

Thành phố Hà Nội: Xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ thực thi FTA

Xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong thực hiện Hiệp định thương mại tự do, Thành phố Hà Nội đang cùng doanh nghiệp hội nhập kinh tế quốc tế.
Triển khai Kế hoạch thực hiện Hiệp định RCEP: Tổng hợp kiến nghị, đề xuất từ thực tế để hỗ trợ doanh nghiệp, ngành hàng

Triển khai Kế hoạch thực hiện Hiệp định RCEP: Tổng hợp kiến nghị, đề xuất từ thực tế để hỗ trợ doanh nghiệp, ngành hàng

Hội nghị “Triển khai Kế hoạch thực hiện Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực – RCEP” đã được tổ chức vào sáng 13/7.
Cơ hội thu hút FDI từ Hiệp định RCEP

Cơ hội thu hút FDI từ Hiệp định RCEP

Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) được thực thi từ đầu năm 2022 đã chính thức trở thành khối thương mại tự do lớn nhất thế giới.
Các nước khối EFTA và Thái Lan tái khởi động đàm phán hiệp định thương mại tự do

Các nước khối EFTA và Thái Lan tái khởi động đàm phán hiệp định thương mại tự do

Các nước khối EFTA (Thụy Sỹ, Na Uy, Ai-xơ-len và Liechtenstein) và Thái Lan đã tổ chức vòng đàm phán đầu tiên về hiệp định thương mại tự do (FTA) giữa hai bên.
VASEP đề xuất gì để xuất khẩu cá ngừ tận dụng được lợi thế FTA?

VASEP đề xuất gì để xuất khẩu cá ngừ tận dụng được lợi thế FTA?

Do có hơn 80% nguyên liệu cá ngừ phải nhập khẩu từ các nước chưa có FTA với Việt Nam nên việc xuất khẩu cá ngừ vẫn chưa tận dụng được các lợi thế từ FTA.
ASEAN và Vương quốc Anh chính thức khởi động quan hệ đối tác đối thoại

ASEAN và Vương quốc Anh chính thức khởi động quan hệ đối tác đối thoại

Ngày 24/6, ASEAN và Vương quốc Anh đã tổ chức cuộc họp đầu tiên của Ủy ban Hợp tác chung ASEAN - Vương quốc Anh (AUKJCC) theo hình thức trực tuyến.
Hiệp định RCEP giúp châu Á Thái Bình Dương chiếm ưu thế về kinh tế kỹ thuật số

Hiệp định RCEP giúp châu Á Thái Bình Dương chiếm ưu thế về kinh tế kỹ thuật số

Hiệp định RCEP là một hiệp định thương mại tự do giữa 15 quốc gia ở châu Á Thái Bình Dương, hiệp định đã giúp châu Á chiếm ưu thế về nền kinh tế kỹ thuật số.
Xuất khẩu thủy sản dự báo có thể cán mốc 10 tỷ USD trong năm 2022

Xuất khẩu thủy sản dự báo có thể cán mốc 10 tỷ USD trong năm 2022

Dự báo xuất khẩu thủy sản năm 2022 có thể cán mốc 10 tỷ USD, trong đó, các Hiệp định thương mại tự do góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành thủy sản.
Hiệp định thương mại tự do: Cơ hội để xuất khẩu gỗ sang thị trường Australia

Hiệp định thương mại tự do: Cơ hội để xuất khẩu gỗ sang thị trường Australia

Nhu cầu thị trường lớn và lợi thế từ các Hiệp định đã ký kết với thị trường Australia, xuất khẩu gỗ của Việt Nam có nhiều cơ hội đẩy mạnh tới thị trường này.
Tầm vóc của Hiệp định RCEP với 5 tính năng quan trọng

Tầm vóc của Hiệp định RCEP với 5 tính năng quan trọng

Hiệp định RCEP được thực thi vào đầu năm 2022 có ý nghĩa quan trọng đối với tất cả các thành viên trên phạm vi toàn cầu.
Tác động thương mại của Hiệp định RCEP: Những thay đổi tích cực

Tác động thương mại của Hiệp định RCEP: Những thay đổi tích cực

Kể từ khi được ký kết vào tháng 11/2020 và chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2022, các tác động thương mại của Hiệp định RCEP đã thu hút sự chú ý và quan tâm.
Hiệp định RCEP có thể vượt qua những trở ngại đối với cải cách thương mại?

Hiệp định RCEP có thể vượt qua những trở ngại đối với cải cách thương mại?

Hiệp định RCEP được dự đoán sẽ có thể vượt qua những trở ngại cải cách thương mại và biến khu vực này thành trung tâm thương mại toàn cầu.
Xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đến thị trường Nhật Bản: Tận dụng cơ hội từ các FTA

Xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đến thị trường Nhật Bản: Tận dụng cơ hội từ các FTA

Tận dụng hiệu quả các cam kết trong các FTA mà Việt Nam và Nhật Bản cùng là thành viên sẽ thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu gỗ tại thị trường Nhật Bản.
Ngành gỗ Bình Dương: Tận dụng cơ hội từ các FTA mở rộng thị trường xuất khẩu

Ngành gỗ Bình Dương: Tận dụng cơ hội từ các FTA mở rộng thị trường xuất khẩu

Ngành gỗ Bình Dương đang gia tăng công suất, tận dụng cơ hội từ các FTA, phấn đấu mục tiêu xuất khẩu chiếm gần 50% tổng kim ngạch cả nước.
Việt Nam - Vương quốc Anh: Thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại trên nhiều lĩnh vực

Việt Nam - Vương quốc Anh: Thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại trên nhiều lĩnh vực

Cơ chế hợp tác kinh tế và thương mại Việt Nam - Vương quốc Anh góp phần giải quyết vướng mắc, xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi cho doanh nghiệp hai nước
Cơ hội xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam sang thị trường RCEP

Cơ hội xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam sang thị trường RCEP

Có tính tương đồng về văn hoá, vị trí địa lý gần, thuỷ sản Việt Nam là mục tiêu quan tâm của nhiều nhà nhập khẩu trong khối thị trường RCEP.
ILO thiết lập cơ sở trực tuyến về điều khoản lao động trong các hiệp định thương mại

ILO thiết lập cơ sở trực tuyến về điều khoản lao động trong các hiệp định thương mại

ILO cho rằng cơ sở trực tuyến về điều khoản lao động trong các hiệp định thương mại (LP Hub) sẽ giúp thúc đẩy thương mại mang tính bao trùm hơn.
Hiệp định RCEP tạo “đường bay thẳng” cho xuất khẩu điều

Hiệp định RCEP tạo “đường bay thẳng” cho xuất khẩu điều

Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) đã mở ra cơ hội cho ngành điều tăng cường chế biến sâu, nâng cao giá trị, mở rộng thị trường xuất khẩu.
Hiệp định RCEP giúp nâng cao vị thế thương mại của Việt Nam

Hiệp định RCEP giúp nâng cao vị thế thương mại của Việt Nam

Trong báo cáo công bố mới đây, Ngân hàng Standard Chartered cho rằng tư cách thành viên của Hiệp định RCEP sẽ củng cố vị thế thương mại của Việt Nam.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động