An Giang: Từ 'phên dậu' quốc gia đến cửa ngõ giao thương

Cửa khẩu không chỉ để thông quan

Từ một địa phương biên giới truyền thống, An Giang đang tái định vị vai trò của mình như một trung tâm giao thương chiến lược của vùng Tây Nam Bộ.

Theo thông tin từ UBND tỉnh, An Giang hiện có hệ thống 3 cửa khẩu quốc tế, 2 cửa khẩu chính tiếp giáp Campuchia, cùng vùng biển rộng lớn, tạo điều kiện thuận lợi phát triển kinh tế biên mậu và kinh tế biển.

Trong điều chỉnh quy hoạch tỉnh năm 2026, địa phương xác định rõ hành lang kinh tế - xã hội biên giới giữ vai trò trung tâm kinh tế tổng hợp, là cửa ngõ giao thương với Campuchia và tiểu vùng Mekong, trung chuyển hàng hóa. Xuất nhập khẩu gồm nông sản, vật tư và hàng tiêu dùng, đồng thời thúc đẩy du lịch xuyên biên giới.

Trục phía Bắc của tỉnh cũng được xác định là không gian trọng điểm cho phát triển kinh tế cửa khẩu, thương mại biên mậu và logistics biên giới. Các đô thị như Tịnh Biên, Tân Châu, Châu Đốc không còn chỉ là địa bàn biên giới mà đang trở thành đầu mối trung chuyển hàng hóa, logistics và dịch vụ thương mại quốc tế. Riêng đô thị Tịnh Biên được định vị là đầu mối giao thương quốc tế của tỉnh và vùng thông qua cửa khẩu Tịnh Biên; còn Tân Châu là đầu mối giao thương quốc tế qua cửa khẩu Vĩnh Xương, gắn với Khu kinh tế cửa khẩu An Giang.

Đi cùng quy hoạch là các dự án kết nối hạ tầng. Tỉnh đang đẩy nhanh hồ sơ tuyến nối từ cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng đến cửa khẩu Tịnh Biên và tuyến kết nối đến cửa khẩu Khánh Bình nhằm rút ngắn thời gian lưu thông hàng hóa, tăng sức cạnh tranh cho khu vực biên giới.

Không chỉ dừng ở vận chuyển hàng hóa, thương mại biên giới còn kéo theo sự phát triển của chợ cửa khẩu, kho bãi, kiểm hóa và dịch vụ hậu cần. Đây chính là nền tảng để An Giang chuyển từ “tỉnh biên giới” sang “tỉnh cửa ngõ”.

Logistics và xuất khẩu trở thành động lực tăng trưởng

Khi cửa khẩu được xem là lợi thế phát triển, bài toán tiếp theo là làm sao để hàng hóa đi xa hơn và giá trị ở lại nhiều hơn. Tỉnh An Giang đang lựa chọn logistics và xuất khẩu làm động lực tăng trưởng chủ lực.

Theo kế hoạch phát triển thương mại giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh đặt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu bình quân 11-12%/năm, bảo đảm thặng dư thương mại ổn định; đồng thời nâng tỷ trọng hàng công nghiệp chế biến, chế tạo xuất khẩu lên trên 90%. Đây là bước chuyển quan trọng từ xuất khẩu thô sang xuất khẩu có giá trị gia tăng cao hơn.

Trong phát triển biên mậu, tỉnh ưu tiên hoàn thiện hạ tầng tại các khu kinh tế cửa khẩu Hà Tiên, Tịnh Biên, Vĩnh Xương, Khánh Bình; đồng thời triển khai Trung tâm logistics cửa khẩu quốc tế Tịnh Biên giai đoạn 1 để thu hút đầu tư và thúc đẩy giao thương Việt Nam - Campuchia.

Theo UBND tỉnh An Giang, kim ngạch xuất khẩu nông sản của địa phương sang Trung Quốc hiện đạt trên 200 triệu USD mỗi năm; khách du lịch Trung Quốc đến địa phương, đặc biệt khu vực Phú Quốc, đứng thứ hai trong tổng lượng khách quốc tế. Điều này cho thấy không gian tăng trưởng không chỉ nằm ở xuất khẩu hàng hóa mà còn ở dịch vụ du lịch, đầu tư hạ tầng và chế biến sâu.

Song với đó, tỉnh đang tăng cường xúc tiến thương mại, tổ chức Hội chợ Thương mại quốc tế Tịnh Biên năm 2026 và mở rộng hợp tác với Campuchia, Thái Lan, Singapore để tận dụng tối đa ưu đãi từ các FTA, hình thành chuỗi cung ứng - chế biến - xuất khẩu liên vùng.

Khi hạ tầng được nối dài, logistics được đầu tư và doanh nghiệp được kéo về cửa khẩu, biên giới trở thành nơi tạo ra tăng trưởng. Từ đó, địa phương không chỉ mở lối cho hàng hóa đi ra, mà còn mở đường cho một mô hình phát triển mới: tăng trưởng từ chính lợi thế địa kinh tế của mình.

Những trụ cột đưa An Giang thành cực tăng trưởng mới

Theo quy hoạch vùng Đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2021–2030, An Giang được xác định là trung tâm phát triển kinh tế biên mậu, logistics và nông nghiệp công nghệ cao. Tuyến cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng giữ vai trò kết nối chiến lược, giúp hàng hóa từ An Giang ra cảng biển nước sâu Trần Đề nhanh hơn, giảm chi phí logistics.

Cùng với đó, hệ thống cửa khẩu quốc tế Tịnh Biên, Vĩnh Xương và Hà Tiên tạo thành trục giao thương quan trọng với Campuchia và Thái Lan. Giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh tiếp tục ưu tiên đầu tư trung tâm logistics, kho lạnh nông sản và cảng thủy nội địa nhằm nâng giá trị xuất khẩu và phát triển bền vững.