Khu công nghiệp Vàm Cống mở hướng cho công nghiệp xanh ở An Giang

Từ một dự án hạ tầng nhìn ra bước chuyển của công nghiệp An Giang

Trong bối cảnh An Giang đang điều chỉnh không gian phát triển, định hướng công nghiệp không còn chỉ dừng ở việc mở thêm quỹ đất sản xuất. Điều địa phương hướng tới là một mô hình tăng trưởng có chất lượng hơn, trong đó công nghiệp phải gắn với chế biến sâu, logistics, công nghệ cao và yêu cầu phát triển bền vững. Theo quyết định điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, An Giang đặt mục tiêu trở thành tỉnh phát triển khá của cả nước, đồng thời hình thành hệ sinh thái kinh tế theo hướng xanh, carbon thấp và bền vững, phát triển công nghiệp xanh, năng lượng tái tạo và logistics xanh. Tỉnh đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2026 - 2030 từ 11%/năm trở lên.

Trong mạch chuyển động đó, Khu công nghiệp Vàm Cống là một điểm nhấn đáng chú ý. Dự án được khởi công tại phường Mỹ Thới, tỉnh An Giang, có quy mô 199,2 ha, tổng vốn đầu tư 4.800 tỷ đồng và được định hướng trở thành khu công nghiệp thế hệ mới theo hướng xanh, hiện đại, đa chức năng, bền vững tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Dự án này trước đó đã được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư tại Quyết định số 890/QĐ-TTg ngày 25/7/2022.

Nếu chỉ nhìn ở quy mô vốn và diện tích, đây đã là một công trình hạ tầng công nghiệp lớn của địa phương. Nhưng điều khiến Vàm Cống có ý nghĩa hơn nằm ở cơ cấu ngành nghề mà dự án hướng tới. Theo thông tin công bố, khu công nghiệp ưu tiên thu hút các ngành công nghệ cao, công nghiệp chế biến lương thực - thực phẩm, nông - thủy sản, logistics, may mặc - da giày, sản xuất vật liệu xây dựng, công nghệ thông tin, điện - điện tử. Cách định hình này cho thấy An Giang không chỉ tìm kiếm sự gia tăng về số lượng dự án, mà đang hướng tới nhóm ngành có khả năng tạo giá trị gia tăng cao hơn, tận dụng tốt hơn lợi thế vùng nguyên liệu và vị trí kết nối.

Tại lễ khởi công, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng nhận định dự án phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội và lĩnh vực ưu tiên thu hút đầu tư của tỉnh trong giai đoạn 2025 - 2030 và những năm tiếp theo.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh An Giang, khi đi vào hoạt động, Khu công nghiệp Vàm Cống sẽ tạo động lực mới cho tăng trưởng kinh tế, giải quyết việc làm cho lao động địa phương, thu hút nhà đầu tư thứ cấp và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. 

Cụ thể hoá giá trị của Vàm Cống

Tuy nhiên, để Vàm Cống thực sự trở thành cú hích cho công nghiệp xanh, điều quan trọng không chỉ nằm ở lễ khởi công hay quy mô đầu tư. Giá trị thật của dự án sẽ được quyết định bởi việc chữ “xanh” được cụ thể hóa đến đâu trong thu hút đầu tư, xây dựng hạ tầng và tổ chức vận hành khu công nghiệp. Bởi trên thực tế, một khu công nghiệp chỉ tạo được khác biệt khi định hướng xanh không dừng ở thông điệp truyền thông, mà trở thành tiêu chí xuyên suốt của cả dự án. Cách công bố cơ cấu ngành nghề ưu tiên của Vàm Cống cho thấy bước đầu dự án đã được đặt trong quỹ đạo đó.

Định hướng này cũng phù hợp với tầm nhìn phát triển dài hạn mà An Giang đã công bố. Thông tin từ UBND tỉnh An Giang, tỉnh hướng đến mô hình phát triển mới dựa trên kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế tri thức; hình thành hệ sinh thái kinh tế carbon thấp, phát triển mạnh nông nghiệp sinh thái, công nghiệp xanh, năng lượng tái tạo, logistics xanh và kinh tế biển gắn với đổi mới sáng tạo.

Vì thế, điều cần theo dõi ở Vàm Cống thời gian tới không chỉ là tiến độ thi công hay khả năng lấp đầy, mà còn là chất lượng của dòng vốn thứ cấp mà khu công nghiệp này thu hút được. Câu hỏi đặt ra là liệu dự án có giữ được định hướng ưu tiên công nghệ cao, chế biến sâu, logistics và các ngành có giá trị gia tăng lớn hay không; liệu tiêu chí xanh có được bảo đảm trong toàn bộ quá trình phát triển hay sẽ bị nới lỏng dưới áp lực tăng trưởng. Đây là phép thử không nhỏ đối với chất lượng phát triển công nghiệp của An Giang trong giai đoạn mới.

Nếu đi đúng quỹ đạo đã công bố, Khu công nghiệp Vàm Cống sẽ không chỉ bổ sung một địa chỉ sản xuất mới cho An Giang. Quan trọng hơn, dự án có thể mở ra một cách tiếp cận khác đối với công nghiệp địa phương: không chạy theo mở rộng bằng mọi giá, mà ưu tiên chất lượng đầu tư, liên kết chuỗi giá trị, nâng giá trị chế biến và gắn tăng trưởng với yêu cầu xanh hơn, bền vững hơn. Khi đó, “cú hích” từ Vàm Cống là khả năng mở lối cho một tư duy phát triển công nghiệp mới trên địa bàn tỉnh.