AI và bài toán phát triển giao thông vận tải Việt Nam

Hội thảo do Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, VnEconomy và Viện Nghiên cứu Công nghệ vì cộng đồng, cùng phối hợp chuyên môn là Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược đồng tổ chức.

Phát biểu khai mạc hội thảo, GS. TS. Hoàng Văn Cường - Phó Chủ tịch Hội khoa học kinh tế Việt Nam cho hay, giao thông vận tải không chỉ là hạ tầng kỹ thuật phục vụ đi lại, mà quan trọng hơn là phương thức vận hành nhằm bảo đảm lưu thông mạch lạc của nền kinh tế. Với cùng một lượng vốn đầu tư, làm thế nào để hiệu quả di chuyển của con người và lưu thông hàng hóa được tối ưu nhất, giảm chi phí cho cá nhân và xã hội là vấn đề rất quan trọng. Giao thông là một trong những nhân tố thúc đẩy tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân.

Trong những năm gần đây, cùng với tốc độ tăng trưởng kinh tế cao và quá trình đô thị hóa nhanh, Việt Nam đang đối mặt với áp lực lớn về giao thông, đặc biệt tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Tình trạng ùn tắc kéo dài, ô nhiễm môi trường, tai nạn giao thông, quá tải hạ tầng và thiếu kết nối giữa các loại hình vận tải không chỉ gây lãng phí lớn về thời gian, nhiên liệu và chi phí logistics, mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe, năng suất lao động và chất lượng cuộc sống của người dân.

“Mỗi ngày, hàng triệu người dân tại các đô thị phải dành rất nhiều thời gian cho việc di chuyển. Ùn tắc giao thông làm gia tăng áp lực tâm lý, giảm hiệu quả lao động, phát sinh nhiều chi phí xã hội vô hình và gây tổn thất lớn cho nền kinh tế. Đồng thời, ô nhiễm không khí và phát thải từ hoạt động giao thông đang trở thành thách thức nghiêm trọng đối với mục tiêu phát triển xanh, bền vững của đất nước”, GS. TS. Hoàng Văn Cường nhấn mạnh.

Do đó, yêu cầu đổi mới tư duy phát triển giao thông, xây dựng hệ sinh thái di chuyển thông minh, xanh và lấy con người làm trung tâm đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

GS.TS. Hoàng Văn Cường cũng cho rằng, sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT), công nghệ cảm biến và các nền tảng số đang mở ra cơ hội rất lớn để tái cấu trúc hệ thống giao thông vận tải. Việc ứng dụng AI và phát triển giao thông thông minh có thể giúp tối ưu hóa dòng giao thông, giảm ùn tắc, tai nạn, nâng cao hiệu quả quản lý vận hành, giảm phát thải, hướng tới giao thông xanh; đồng thời nâng cao hiệu quả logistics và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, từng bước hình thành các đô thị thông minh và xã hội số hiện đại.

Quan trọng hơn, giao thông thông minh không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà còn là câu chuyện phát triển con người, phát triển kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống của toàn xã hội. Nếu được triển khai hiệu quả, AI và công nghệ số sẽ góp phần thay đổi căn bản cách con người Việt Nam di chuyển, làm việc và kết nối trong tương lai.

Theo thông tin từ Ban Tổ chức, hội thảo được cấu trúc thành 2 phiên: Tham luận và thảo luận. Trong đó, phiên thảo luận xoay quanh ba trụ cột chủ đề chính. Chủ đề 1: Cơ hội - Lộ trình để củng cố di chuyển cho người dân Việt Nam; chủ đề 2: Thách thức - Các mốc thời gian và những điều kiện cần để cải thiện di chuyển cho người dân Việt Nam; chủ đề 3: Định hướng tương lai - Hệ sinh thái hợp tác lấy người dân làm trung tâm được hỗ trợ bởi AI.