80 năm công tác dân tộc: Hành trình bền bỉ vun đắp khối đại đoàn kết

Từ dấu mốc lịch sử đến hành trình 80 năm phát triển

Ngày 24/4/2026, Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố Hà Nội tổ chức Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực công tác dân tộc (03/5/1946 - 03/5/2026), đồng thời tuyên dương các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong giai đoạn 2021-2025.

Mở đầu lễ kỷ niệm, ông Nguyễn Sỹ Trường, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố Hà Nội trình bày diễn văn ôn lại truyền thống 80 năm của ngành công tác dân tộc, nhấn mạnh, đây không chỉ là dịp tổng kết chặng đường đã qua và tri ân các thế hệ cán bộ, mà còn là thời điểm khơi dậy tinh thần trách nhiệm, đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác dân tộc, tôn giáo trong giai đoạn phát triển mới của Thủ đô.

Cách đây tròn 80 năm, ngày 03/5/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 58/SL thành lập Nha Dân tộc thiểu số - cơ quan quản lý nhà nước đầu tiên về công tác dân tộc. Đây là dấu mốc có ý nghĩa lịch sử, thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng, Nhà nước trong việc chăm lo đồng bào dân tộc thiểu số và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Trong các giai đoạn cách mạng, công tác dân tộc luôn giữ vai trò quan trọng trong việc kết nối Nhân dân với Đảng, Nhà nước, tạo sự đồng thuận xã hội và huy động sức mạnh tổng hợp của các dân tộc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Tại Hà Nội, sau khi mở rộng địa giới hành chính, Ban Dân tộc Thành phố được thành lập năm 2008 trên cơ sở Ban Dân tộc tỉnh Hà Tây cũ; đến năm 2025, Sở Dân tộc và Tôn giáo chính thức được kiện toàn, mở rộng chức năng quản lý nhà nước về cả lĩnh vực dân tộc và tôn giáo.

Làm rõ thêm hành trình này, ông Nguyễn Tất Vinh, nguyên Trưởng ban Dân tộc thành phố Hà Nội cho biết, trong giai đoạn đầu, cơ quan làm công tác dân tộc của Thành phố gặp không ít khó khăn về tổ chức bộ máy, nhân lực và kinh nghiệm thực tiễn, khi có thời điểm chỉ có từ 13 đến 21 cán bộ. Tuy nhiên, bằng tinh thần trách nhiệm và sự bám sát cơ sở, đội ngũ cán bộ đã từng bước khẳng định vai trò tham mưu chính sách, góp phần đưa chủ trương của Đảng, Nhà nước vào cuộc sống.

“Các thế hệ cán bộ đã bám sát cơ sở, chủ động tham mưu nhiều cơ chế, chính sách phù hợp với thực tiễn Thủ đô”, ông Nguyễn Tất Vinh nhấn mạnh.

Nguồn lực đầu tư lớn, chuyển biến rõ nét ở vùng đồng bào dân tộc

Trong chiến lược phát triển toàn diện, Hà Nội xác định vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi là khu vực cần ưu tiên nguồn lực, từ đó tập trung đầu tư có trọng tâm, trọng điểm nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân và củng cố nền tảng ổn định, đồng thuận trên địa bàn.

Giai đoạn 2021-2025, tổng nguồn lực dành cho Chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn Thành phố đạt trên 2.600 tỷ đồng, tương đương 162% kế hoạch. Quy mô đầu tư này cho thấy sự ưu tiên rõ nét của Hà Nội đối với phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Nguồn lực được phân bổ đồng bộ cho hạ tầng thiết yếu như giao thông, thủy lợi, trường học, trạm y tế, nhà ở, đất sản xuất và nước sinh hoạt, qua đó tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội.

Kết quả đạt được là những chuyển biến rõ nét: tốc độ tăng trưởng kinh tế vùng dân tộc thiểu số đạt trên 10%/năm; thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 75 triệu đồng/người/năm, có xã đạt trên 80 triệu đồng; đến năm 2024 không còn hộ nghèo và 100% xã đạt chuẩn nông thôn mới.

Đánh giá về những kết quả này, ông Nguyễn Tất Vinh cho rằng đây là minh chứng sinh động cho hiệu quả của công tác dân tộc. “Đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân được nâng lên rõ rệt, khối đại đoàn kết toàn dân tộc ngày càng được củng cố”, ông nhấn mạnh.

Không chỉ dừng lại ở phát triển kinh tế, Hà Nội còn chú trọng bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc thông qua việc khôi phục lễ hội truyền thống, hỗ trợ xây dựng mô hình du lịch cộng đồng, góp phần gìn giữ giá trị văn hóa và tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Đặc biệt, Thành phố là địa phương thứ hai trong cả nước ban hành chính sách hỗ trợ hằng tháng cho người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, qua đó phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng này trong cộng đồng.

Gắn công tác dân tộc với mục tiêu phát triển bền vững và hiện đại

Phát biểu tại lễ kỷ niệm, đồng chí Dương Đức Tuấn, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội nhấn mạnh, công tác dân tộc, tôn giáo có vai trò quan trọng trong tổng thể phát triển bền vững của Thủ đô.

Theo lãnh đạo Thành phố, sự phát triển của Hà Nội không chỉ thể hiện ở các chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế mà còn ở chiều sâu văn hóa, sự ổn định xã hội và mức độ đồng thuận trong Nhân dân. Trong đó, công tác dân tộc, tôn giáo chính là một trong những yếu tố nền tảng góp phần giữ vững ổn định từ cơ sở và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Trong bối cảnh Hà Nội duy trì đà tăng trưởng tích cực, với GRDP năm 2025 đạt 8,16% và quy mô kinh tế khoảng 63,5 tỷ USD, vai trò của lĩnh vực dân tộc, tôn giáo càng được khẳng định rõ nét trong việc tạo nền tảng xã hội ổn định, hỗ trợ cho quá trình phát triển lâu dài.

Đáng chú ý, công tác dân tộc, tôn giáo đang từng bước chuyển đổi theo hướng quản lý hiện đại, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng cơ sở dữ liệu và đẩy mạnh phối hợp liên thông giữa các cấp, các ngành, hướng tới mục tiêu phục vụ Nhân dân ngày càng hiệu quả hơn.

Bước vào giai đoạn mới, Hà Nội triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp với 126 đơn vị hành chính cấp xã, đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý nhà nước. Trong đó, lĩnh vực dân tộc, tôn giáo cần tiếp tục được đổi mới về tư duy, nâng cao hiệu quả thực thi chính sách, gắn với mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của Thủ đô.

Thành phố xác định tiếp tục triển khai hiệu quả các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; chăm lo tốt hơn đời sống đồng bào; phát huy vai trò người có uy tín; đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc, tôn giáo có bản lĩnh, năng lực và tư duy quản trị hiện đại.

Ghi nhận những đóng góp bền bỉ của ngành qua các thời kỳ, tại lễ kỷ niệm, Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố Hà Nội vinh dự được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen. Cùng với đó, nhiều tập thể, cá nhân tiêu biểu đã được Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo và Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội khen thưởng vì những đóng góp nổi bật trong triển khai chính sách dân tộc.

Kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống không chỉ là dịp nhìn lại chặng đường đã qua, mà còn là lời nhắc về trách nhiệm trong giai đoạn mới. Phát huy truyền thống đoàn kết, đổi mới, công tác dân tộc, tôn giáo của Thủ đô được kỳ vọng tiếp tục phát triển theo hướng hiện đại, nhân văn, hiệu quả, góp phần xây dựng Hà Nội văn hiến, văn minh, hiện đại và hạnh phúc.