Thị trường tái định vị
Các nhà lọc dầu châu Á đang bắt đầu điều chỉnh cách tiếp cận thị trường khi chuyển sang định giá dầu thô theo chuẩn toàn cầu ICE Brent thay vì chuẩn Dubai. Động thái này diễn ra sau khi giá dầu Trung Đông tăng vọt lên mức kỷ lục, phản ánh sự gián đoạn nguồn cung và rủi ro địa chính trị gia tăng.
Việc chuyển đổi chuẩn định giá không chỉ mang tính kỹ thuật mà còn có thể làm thay đổi dòng chảy thanh khoản trên thị trường phái sinh. Khi các nhà giao dịch dịch chuyển hoạt động phòng hộ sang ICE Brent, vai trò của chuẩn Dubai có nguy cơ suy giảm, đặc biệt trong bối cảnh khối lượng giao dịch bị thu hẹp.

Các nhà lọc dầu châu Á điều chỉnh cách tiếp cận thị trường. Ảnh minh họa
Trên thực tế, các khách hàng châu Á đã bắt đầu đặt mua các lô dầu thô Mỹ giao tháng 7 năm nay. Đáng chú ý, Taiyo Oil đã mua 2 triệu thùng dầu nhẹ của Mỹ với mức giá cao hơn khoảng 19 USD/thùng so với ICE Brent. Đây là thay đổi đáng kể, bởi doanh nghiệp này vốn quen mua dầu WTI neo theo giá Dubai. Các nhà lọc dầu Nhật Bản khác cũng có động thái tương tự, dù chi tiết giao dịch chưa được công bố do thực hiện qua đàm phán riêng.
Nguyên nhân sâu xa nằm ở cú tăng giá mạnh của chuẩn Dubai, khi đạt mức cao kỷ lục 169,75 USD/thùng, vượt qua cả Brent và khiến dầu Trung Đông trở thành nguồn cung đắt đỏ nhất toàn cầu. Diễn biến này gắn với việc S&P Global Platts loại bỏ ba trong số năm loại dầu tham chiếu, do lo ngại gián đoạn kéo dài tại eo biển Hormuz. Nhu cầu ổn định từ TotalEnergies cũng góp phần duy trì mặt bằng giá cao.
Trong bối cảnh đó, một số nhà máy lọc dầu tại châu Á đã đề nghị Saudi Aramco điều chỉnh chuẩn định giá từ Dubai sang ICE Brent. Nếu xu hướng này lan rộng, cấu trúc thị trường dầu mỏ toàn cầu có thể bước vào giai đoạn tái định hình, trong đó các chuẩn giá truyền thống phải cạnh tranh trực tiếp về tính thanh khoản và mức độ phản ánh cung - cầu.
Ngành dầu khí tìm kiếm nguồn cung mới
Song song với biến động trên thị trường giá, các tập đoàn năng lượng toàn cầu cũng đang điều chỉnh chiến lược phát triển. Tại hội nghị thường niên dành cho ngành năng lượng CERAWeek tổ chức ở Houston, Mỹ trong tuần này, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp cho biết ngành đang quay trở lại ưu tiên cốt lõi. Đó là tìm kiếm các nguồn dầu khí mới, khép lại giai đoạn kéo dài nhiều năm thiếu đầu tư vào thăm dò.
Trong những năm gần đây, cuộc cách mạng dầu đá phiến tại Mỹ từng tạo kỳ vọng về nguồn cung dồi dào và linh hoạt, trong khi sự phát triển của năng lượng tái tạo như gió và mặt trời làm dấy lên nghi ngờ về nhu cầu dầu dài hạn. Hệ quả là nhiều doanh nghiệp dầu khí lựa chọn phân bổ lợi nhuận cho cổ tức và mua lại cổ phiếu, thay vì đầu tư vào hoạt động thăm dò rủi ro cao.
Tuy nhiên, bối cảnh đang thay đổi nhanh chóng. Sản lượng tại Permian Basin, khu vực khai thác dầu đá phiến lớn nhất Mỹ, được dự báo sẽ đạt đỉnh và đi ngang, trong khi nhu cầu năng lượng toàn cầu vẫn tiếp tục tăng. Điều này đặt ra áp lực lớn đối với các nhà sản xuất trong việc bổ sung trữ lượng, bởi mỗi năm khai thác đều làm suy giảm các mỏ hiện hữu.
Xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran càng làm nổi bật tính cấp thiết của bài toán nguồn cung. Các lãnh đạo ngành năng lượng cảnh báo nguy cơ thiếu hụt có thể kéo dài hơn dự kiến, khiến các phát hiện mỏ mới trở nên quan trọng hơn bao giờ hết đối với an ninh năng lượng toàn cầu.
Trong khi đó, chiến lược tái tạo trữ lượng thông qua mua bán, sáp nhập, vốn phổ biến trong thời gian qua, đang dần gặp khó. Sau hàng loạt thương vụ quy mô lớn những năm gần đây, dư địa cho các thương vụ “khủng” không còn nhiều, đồng thời chi phí ngày càng tăng. Điều này buộc các doanh nghiệp phải quay lại với yếu tố nền tảng: địa lý và địa chất, tức là trực tiếp tìm kiếm các mỏ mới.
Sự kết hợp giữa biến động giá, rủi ro địa chính trị và áp lực suy giảm trữ lượng đang đưa ngành dầu khí vào một chu kỳ mới. Trong đó, năng lực thăm dò, đánh giá trữ lượng và kiểm soát chi phí sẽ trở thành yếu tố quyết định, thay vì chỉ dựa vào các công cụ tài chính hay giao dịch trên thị trường.




