Xuất khẩu vào Nhật Bản: Doanh nghiệp Việt cần lưu ý gì?

Để tận dụng cơ hội xuất khẩu vào thị trường Nhật Bản, doanh nghiệp Việt cần lưu ý một số vấn đề trước khi tiếp cận thị trường khó tính này.
Xuất khẩu sang Nhật Bản: Vì sao khó tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng? Hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu nông sản, thực phẩm sang Nhật Bản

Thị phần của doanh nghiệp Việt còn khiêm tốn

Theo ông Tạ Đức Minh - Tham tán Việt Nam tại thị trường Nhật Bản, Việt Nam và Nhật Bản chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao từ năm 1973. Đến nay, sau gần 50 năm, quan hệ hợp tác song phương phát triển toàn diện và sâu sắc trên mọi lĩnh vực: Chính trị; thương mại; đầu tư; ODA; lao động; giáo dục; an ninh – quốc phòng; văn hóa - du lịch…

Nhiều năm qua, Nhật Bản luôn là một trong những đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam. Năm 2021, Nhật Bản là thị trường xuất khẩu lớn thứ 4 của Việt Nam (sau Hoa Kỳ, Trung Quốc, Hàn Quốc) và là thị trường nhập khẩu lớn thứ 3 (sau Trung Quốc và Hàn Quốc).

Với dân số hơn 126 triệu người, Nhật Bản là thị trường có nhu cầu nhập khẩu và tiêu thụ lớn đối với các sản phẩm: cá và sản phẩm chế biến từ cá, tôm, lươn, thịt, sản phẩm từ thịt, đậu nành, sản phẩm từ ngũ cốc, rau quả tươi và chế biến, cà phê…

Trong khi đó, Việt Nam được đánh giá là quốc gia có thế mạnh về những mặt hàng nói trên và có khả năng cung ứng tốt cho thị trường Nhật Bản.

Năm 2021, kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng nông, thủy sản của Việt Nam sang Nhật Bản đạt 1,8 tỷ USD, giảm nhẹ ở mức 0,5% so với năm 2020. Trong đó, mặt hàng chủ lực là hàng thủy sản có mức giảm 7,4%. Các mặt hàng còn lại ghi nhận mức tăng trưởng rất tốt như: Cà phê tăng 25,5%; hàng rau quả tăng 20%; hạt điều tăng 39%; hạt tiêu tăng 56%... Một số loại hoa quả Việt Nam cũng chiếm thị phần lớn và ngày càng phổ biến trên thị trường Nhật như: thanh long, xoài, sầu riêng, dừa, vải thiều...

Mặc dù, nhiều mặt hàng Việt Nam đã xâm nhập được vào thị trường Nhật, tuy nhiên so với Trung Quốc, Philippines, Brazil, Ấn Độ, Malaysia… thị phần nông sản xuất khẩu của Việt Nam còn khá khiêm tốn. Cụ thể như: các loại rau tươi và đông lạnh của Việt Nam xuất sang Nhật Bản chỉ chiếm 1,3%, trong khi nước chiếm tỷ trọng lớn nhất là Trung Quốc với 49,5%; hoa quả 2,7% (Philippines 18,9%); cà phê 14,7% (Brazil 30,1%); hạt tiêu 25% (Malaysia 34,7%); hạt điều 42,3% (Ấn Độ 55,2%); cá và thủy sản chế biến 8,8% (Mauritania 33,2%); tôm 19,4% (Ấn Độ 22,3%); mực và bạch tuộc 9,4% (Trung Quốc 41,2%); gỗ và sản phẩm gỗ 6,9% (Canada 30,1%)...

Ông Tạ Đức Minh – Tham tán thương mại, Thương Vụ Việt Nam tại Nhật Bản
Ông Tạ Đức Minh – Tham tán thương mại, Thương Vụ Việt Nam tại Nhật Bản

Cơ hội cho doanh nghiệp Việt

Năm 2022, đồng Yên yếu, cùng với giá dầu tăng cao do ảnh hưởng cuộc chiến Nga-Ukraina, chính sách Zero Covid của Trung Quốc khiến chi phí sản xuất tăng, dẫn đến những mặt hàng thiết yếu của Nhật Bản cũng lên giá từng ngày khiến việc chi tiêu của các hộ gia đình trở nên căng thẳng.

Hiện, hàng hóa nhập khẩu chiếm 34% (đồ gia dụng và nội thất), gần 50% (thực phẩm, quần áo và các mặt hàng tiêu dùng khác) trong mỗi gia đình người Nhật. Về lâu dài, theo tính toán, người tiêu dùng Nhật Bản sẽ ngày càng phụ thuộc hơn vào hàng nhập khẩu. Trong đó, người Nhật sẽ ưu tiên lựa chọn các sản phẩm có giá rẻ hơn nhưng có chất lượng và công dụng gần tương tự như nhau.

Ông Tạ Đức Minh lưu ý, đây là cơ hội cho Việt Nam nếu như hàng Việt Nam đảm bảo được chất lượng tương đương nhưng có giá bán thấp hơn hàng hóa của các nước khác nhập khẩu vào Nhật Bản; hoặc Việt Nam cung cấp được các mặt hàng có thể thay thế cho sản phẩm nội địa của Nhật Bản.

Cơ hội đang mở ra là khá lớn, tuy nhiên để gia tăng thị phần tại Nhật Bản, doanh nghiệp Việt Nam cần lưu ý:

Trước hết, Nhật Bản là một trong những quốc gia có tiêu chuẩn chất lượng với hàng nhập khẩu khắt khe nhất thế giới. Đối với hàng nông, lâm, thủy sản phải đảm bảo các tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, kiểm dịch động thực vật, và đòi hỏi phải được sản xuất, nuôi trồng theo các tiêu chuẩn GAP, HACCP hay JAS – Tiêu chuẩn nông nghiệp Nhật; trong khi hàng công nghiệp cần phải đáp ứng điều kiện về quy cách sản phẩm, quy chuẩn kỹ thuật, quy định ghi nhãn hay các quy định ghi trong JIS – Tiêu chuẩn công nghiệp Nhật Bản…

Các lô hàng vi phạm quy định về chất lượng sẽ bị tiêu hủy hoặc trả lại, đồng thời hải quan Nhật Bản sẽ tăng cường tần suất và mức độ kiểm tra hàng hóa trong những lần sau, có thể gây ra nhiều phiền phức và làm tăng chi phí cho doanh nghiệp xuất khẩu.

Thứ hai, hệ thống phân phối hàng hóa tại Nhật Bản nổi tiếng phức tạp với nhiều tầng cấp khác nhau và các chức năng riêng biệt. Đơn cử, hầu như mọi chuỗi siêu thị của Nhật Bản không nhập khẩu hàng trực tiếp từ nhà cung ứng nước ngoài, mà mua qua các đầu mối nhập khẩu lớn. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp xuất khẩu nước ngoài phải thiết lập được mối quan hệ tốt với các đầu mối nhập khẩu lớn của Nhật Bản.

Thực tế, doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu xuất khẩu cho các công ty thương mại và các nhà bán buôn Nhật Bản. Việc tiếp cận các kênh khác như hệ thống cửa hàng bán lẻ, các nhà chế biến công nghiệp còn rất hạn chế. Hiện, hầu hết các công ty Việt Nam chưa có hệ thống đại diện hoặc chi nhánh tại thị trường Nhật Bản.

Thứ ba, thị hiếu tiêu dùng và văn hóa kinh doanh của người Nhật rất đặc thù. Khi mua hàng thì chất lượng là yếu tố được người dân Nhật Bản quan tâm nhất. Do hàng hóa nội địa của Nhật có chất lượng cao, nên tâm lý tiêu dùng của người Nhật là luôn đòi hỏi các sản phẩm (kể cả các sản phẩm nhập khẩu từ nước ngoài) phải có chất lượng tốt. Bên cạnh đó, người Nhật cũng rất chú trọng đến giá cả, mẫu mã, kích thước, màu sắc, công dụng… của sản phẩm.

Chính vì vậy, doanh nghiệp nước ngoài muốn có chỗ đứng tại thị trường Nhật cần tìm hiểu thị hiếu của người tiêu dùng Nhật Bản, từ đó đa dạng hóa mẫu mã, hình thức sản phẩm, song song với với việc nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm giá thành.

Thứ 4, về văn hóa kinh doanh, khi gặp gỡ đối tác Nhật lần đầu tiên, doanh nghiệp Việt Nam cần mang theo danh thiếp, catalogue, hồ sơ giới thiệu công ty, hàng mẫu… Cần đảm bảo đúng giờ và giữ lời khi đã hứa hẹn một việc gì đó với đối tác. Thông thường, thiết lập quan hệ hợp tác kinh doanh với doanh nghiệp Nhật Bản không hề đơn giản, nhiều trường hợp phải có sự giới thiệu của bên thứ 3 uy tín thì doanh nghiệp Nhật mới tin tưởng.

Khi đã có được mối quan hệ làm ăn với đối tác Nhật, doanh nghiệp cần chú trọng duy trì mối quan hệ đó một cách lâu dài, bền vững. Trong quá trình đàm phán/trao đổi, đối tác Nhật có thể đưa ra các yêu cầu như thay đổi mẫu mã hoặc kích thước sản phẩm cho phù hợp với thị hiếu của người Nhật.... doanh nghiệp Việt Nam nên cố gắng tích cực đáp ứng những yêu cầu đó. Nếu những đòi hỏi phía đối tác đưa ra quá khắt khe, doanh nghiệp Việt Nam có thể trao đổi lại cụ thể để tìm ra phương hướng giải quyết phù hợp nhất.

Thực tế cho thấy, doanh nghiệp nỗ lực để xuất khẩu được hàng hóa vào thị trường Nhật Bản giống như một mũi tên trúng hai đích. Bởi nếu chất lượng của một sản phẩm đã được thị trường Nhật Bản chấp thuận thì sản phẩm đó hoàn toàn có thể cạnh tranh tốt được ở các thị trường khác.

Hoa tươi Dalat Hasfarm đã chinh phục được thị trường Nhật Bản khó tính
Hoa tươi của doanh nghiệp Việt - Dalat Hasfarm đã chinh phục được thị trường Nhật Bản khó tính

Bên cạnh những đặc điểm mang tính đặc trưng trong giao dịch thương mại với Nhật Bản kể trên, khi thực hiện xuất khẩu sang Nhật Bản, doanh nghiệp Việt cần tận dụng các cam kết cắt giảm thuế trong các Hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam và Nhật Bản cùng là thành viên như: Hiệp định đối tác kinh tế Việt Nam – Nhật Bản (VJEPA), Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện ASEAN – Nhật Bản (AJCEP), Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn diện khu vực (RCEP)…

Hiện nay, có nhiều kênh hỗ trợ của Việt Nam và Nhật Bản mà doanh nghiệp hoàn toàn có thể tận dụng như: Vụ Thị trường châu Á – châu Phi, Cục Xúc tiến thương mại, Cục Xuất nhập khẩu, các Thương vụ Việt Nam, các Sở Công Thương (Bộ Công Thương); các đơn vị của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, các hiệp hội ngành hàng, các tổ chức xúc tiến thương mại của nước ngoài…

Doanh nghiệp cũng có thể tìm thông tin, tham gia các hội chợ triển lãm quốc tế nhằm giới thiệu hàng hóa, sản phẩm với các khách hàng nước ngoài. Một trong những kênh thông tin về các hội chợ, triển lãm mà các doanh nghiệp cần cập nhật là website: vietnamexport.com hoặc qua email, mạng xã hội. Với những doanh nghiệp không sang trực tiếp được Nhật Bản thì có thể gửi hàng mẫu sang trưng bày tại phòng mẫu của Thương vụ Việt Nam tại Nhật, hoặc trưng bày tại các triển lãm lớn tổ chức tại Nhật với đầu mối là Thương vụ Việt Nam tại Nhật.

Ngoài hoạt động giao thương trực tiếp, doanh nghiệp nên theo dõi thông tin và thu xếp tham gia các buổi hội thảo – giao thương trực tuyến. Kinh nghiệm của Thương vụ Nhật cho thấy, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã tìm được bạn hàng nước ngoài thông qua việc tham gia các buổi giao thương trực tuyến.

Hoàng Mai
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Hoa Kỳ giữ vị trí số 1 trong xuất khẩu thủy sản của Việt Nam

Hoa Kỳ giữ vị trí số 1 trong xuất khẩu thủy sản của Việt Nam

Chiếm 23% kim ngạch, Hoa Kỳ giữ vị trí số 1 trong xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong 5 tháng đầu năm 2022.
Xuất khẩu hàng dệt may sang Hoa Kỳ: Khó giữ "phong độ"

Xuất khẩu hàng dệt may sang Hoa Kỳ: Khó giữ "phong độ"

Việt Nam đã xuất 1,67 tỷ USD hàng dệt may sang Hoa Kỳ, tăng 19% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 5 tháng đầu năm đạt 7,86 tỷ USD.
Xuất khẩu nước mắm bình quân cả nước mới đạt khoảng 12,6%

Xuất khẩu nước mắm bình quân cả nước mới đạt khoảng 12,6%

Xuất khẩu nước mắm của Việt Nam mới đạt khoảng 12,6% so với tổng sản lượng. Trong đó, thị trường châu Á chiếm hơn 54%, châu Úc chiếm hơn 18%, châu Âu hơn 13%.
Xuất khẩu thủy sản dự báo có thể cán mốc 10 tỷ USD trong năm 2022

Xuất khẩu thủy sản dự báo có thể cán mốc 10 tỷ USD trong năm 2022

Dự báo xuất khẩu thủy sản năm 2022 có thể cán mốc 10 tỷ USD, trong đó, các Hiệp định thương mại tự do góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành thủy sản.
Lai Châu: Nông sản xuất khẩu sang Trung Quốc xuống giá

Lai Châu: Nông sản xuất khẩu sang Trung Quốc xuống giá

Cửa khẩu ngừng thông thương, hạn chế nhập khẩu một số mặt hàng, khiến nhiều loại nông sản xuất khẩu sang Trung Quốc ở Lai Châu xuống giá trầm trọng.

Tin cùng chuyên mục

Cửa khẩu Móng Cái: Hoạt động xuất nhập khẩu trở lại bình thường

Cửa khẩu Móng Cái: Hoạt động xuất nhập khẩu trở lại bình thường

Hoạt động xuất nhập khẩu tại các cửa khẩu lối mở tại Móng Cái (tỉnh Quảng Ninh) đã trở lại bình kể từ ngày 17/6 đối với tất cả các loại hàng hoá.
Xuất khẩu vào Anh tăng trưởng “đột phá” nhờ hiệp định UKVFTA

Xuất khẩu vào Anh tăng trưởng “đột phá” nhờ hiệp định UKVFTA

Hiện kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam - Anh đã phục hồi về mức trước dịch Covid-19. Đây là minh chứng rõ ràng nhất về lợi ích mà Hiệp định UKVFTA đem lại.
Doanh nghiệp tăng nhập khẩu nguyên liệu phục vụ sản xuất

Doanh nghiệp tăng nhập khẩu nguyên liệu phục vụ sản xuất

Nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu phục vụ sản xuất gia tăng đã khiến kim ngạch nhập khẩu hàng hóa tăng cao trong thời gian qua.
Xuất khẩu gạo nên tập trung vào các thị trường bền vững

Xuất khẩu gạo nên tập trung vào các thị trường bền vững

Những tín hiệu tốt từ thị trường Philippines và châu Phi cho thấy, gạo Việt nên tập trung vào thị trường trọng điểm, xây dựng thương hiệu, hệ thống phân phối.
Xuất khẩu thanh long, rau gia vị sang thị trường EU gặp khó

Xuất khẩu thanh long, rau gia vị sang thị trường EU gặp khó

Thanh long bị EU giữ nguyên tần suất kiểm tra 20%. Một số loại rau gia vị bị giữ mức kiểm tra 50%, việc này gây đội chi phí cũng như rủi ro cho nhà xuất khẩu.
Xuất khẩu quả chuối vào thị trường Trung Quốc: Cách nào để gia tăng thị phần?

Xuất khẩu quả chuối vào thị trường Trung Quốc: Cách nào để gia tăng thị phần?

Dự kiến trong nửa cuối năm 2022, nhu cầu đối với chủng loại quả chuối tại thị trường Trung Quốc vẫn tăng mạnh. Dư địa xuất khẩu cho quả chuối Việt Nam rất lớn.
Xuất khẩu sang CHLB Đức: Tìm "cửa" ngách

Xuất khẩu sang CHLB Đức: Tìm "cửa" ngách

Cơ cấu sản phẩm tương đối bổ sung cho nhau là cơ hội để Việt Nam gia tăng kim ngạch xuất khẩu sang CHLB Đức.
Cá tra Việt Nam được tiêu thụ nhiều nhất tại thị trường Bắc Âu

Cá tra Việt Nam được tiêu thụ nhiều nhất tại thị trường Bắc Âu

Thương vụ Việt Nam tại Thuỵ Điển, kiêm nhiệm Đan Mạch, Na Uy, Iceland và Latvia cho biết, ở châu Âu, cá tra được tiêu thụ nhiều nhất ở thị trường Bắc Âu.
Xuất nhập khẩu với châu Á đạt gần 200 tỷ USD

Xuất nhập khẩu với châu Á đạt gần 200 tỷ USD

Về thị trường xuất nhập khẩu, 5 tháng đầu năm, trao đổi thương mại hàng hóa của Việt Nam với châu Á đạt 198,63 tỷ USD, tăng 16,1% so với cùng kỳ năm 2021.
Yếu tố nào để ngành cao su gia tăng thị phần xuất khẩu?

Yếu tố nào để ngành cao su gia tăng thị phần xuất khẩu?

Tiêu thụ cao su trên thế giới đang có nhiều thay đổi. Nhu cầu cao su thiên nhiên bền vững đang hiện hữu. Yếu tố nào để ngành cao su gia tăng thị phần xuất khẩu?
Tỉnh Quảng Ninh: Cửa khẩu Ka Long thông quan trở lại

Tỉnh Quảng Ninh: Cửa khẩu Ka Long thông quan trở lại

Trong giai đoạn đầu thông quan thí điểm, tại cặp Cửa khẩu Ka Long - Khu chợ bến biên mậu Đông Hưng sẽ thông quan mặt hàng bột sắn với 40 đò/ngày.
Tìm giải pháp khôi phục thông quan tại các cửa khẩu

Tìm giải pháp khôi phục thông quan tại các cửa khẩu

Để tiếp tục làm tốt công tác tạo thuận lợi thông quan trong thời gian tới, phía Quảng Tây đề nghị các địa phương biên giới Việt Nam tăng cường công tác quản lý.
Xuất khẩu thủy sản sang Nhật Bản: Chất lượng là yếu tố tiên quyết

Xuất khẩu thủy sản sang Nhật Bản: Chất lượng là yếu tố tiên quyết

5 tháng đầu năm, xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang Nhật Bản tiếp tục tăng cao, đạt 638,91 triệu USD, chiếm 13,6% trong tổng kim ngạch xuất khẩu.
Thực hành lâm sản bền vững - mở rộng thị trường xuất khẩu gỗ

Thực hành lâm sản bền vững - mở rộng thị trường xuất khẩu gỗ

Vận hành nền tảng chứng minh và truy xuất nguồn gốc gỗ HAWA DDS, ngành gỗ tiến đến số hoá tiến trình tuân thủ Hiệp định VPA/FLEGT, mở rộng xuất khẩu gỗ.
Hiu hắt cửa khẩu Ma Lù Thàng

Hiu hắt cửa khẩu Ma Lù Thàng

Thông quan trở lại sau một thời gian dài tạm dừng, song hoạt động xuất nhập khẩu ở cửa khẩu Ma Lù Thàng khá ảm đạm; xe hàng vào, ra đếm được trên đầu ngón tay…
Dự báo xuất khẩu sắn sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới

Dự báo xuất khẩu sắn sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới

Dự báo thời gian tới xuất khẩu sắn và các sản phẩm từ sắn sẽ tiếp tục tăng nhờ nhu cầu của thị trường Trung Quốc vẫn cao.
Cơ hội nào cho xuất khẩu gạo trong cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu?

Cơ hội nào cho xuất khẩu gạo trong cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu?

Khủng hoảng lương thực toàn cầu đang là cơ hội để Việt Nam gia tăng xuất khẩu gạo và thể hiện vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an ninh lương thực toàn cầu.
Xuất khẩu hạt tiêu 5 tháng, tăng mạnh về giá trị

Xuất khẩu hạt tiêu 5 tháng, tăng mạnh về giá trị

5 tháng đầu năm 2022, xuất khẩu hạt tiêu của Việt Nam giảm về lượng, nhưng tăng mạnh về trị giá so với cùng kỳ năm 2021.
Xúc tiến xuất khẩu trà tỉnh Lai Châu vào thị trường Trung Đông, Bắc Phi và Nam Á

Xúc tiến xuất khẩu trà tỉnh Lai Châu vào thị trường Trung Đông, Bắc Phi và Nam Á

Xuất khẩu trà tỉnh Lai Châu vào thị trường Trung Đông, Bắc Phi và Nam Á đạt khoảng hơn 6 triệu USD/năm, con số khiêm tốn so với quy mô thị trường 2 tỉ USD.
Trung tâm giao dịch hàng hóa: Lời giải cho "bài toán" ùn tắc nông sản ở cửa khẩu

Trung tâm giao dịch hàng hóa: Lời giải cho "bài toán" ùn tắc nông sản ở cửa khẩu

Khi hoạt động, Trung tâm giao dịch hàng hóa nông lâm thủy sản Châu Á - Thái Bình Dương sẽ như một chợ đầu mối nông sản giao dịch sang thị trường Trung Quốc.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động