Xuất khẩu gạo trong bối cảnh nhiều quốc gia đang "đóng cửa": Tại sao phải từ chối cơ hội từ thị trường?

Ấn Độ cấm xuất khẩu gạo, câu chuyện chính sách sẽ tác động hai chiều. Với Việt Nam, cơ hội thị trường là rất lớn, chúng ta có để tuột mất cơ hội này?
Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên: Đẩy mạnh sản xuất và xuất khẩu gạo theo hướng tăng trưởng bền vững Ấn Độ: Lệnh cấm xuất khẩu gạo ảnh hưởng đến thu nhập của người nông dân Giá gạo tăng từng giờ: Doanh nghiệp không đầu cơ, găm hàng

Gần 1 tháng sau khi Tổng cục Ngoại thương Ấn Độ đã ra thông báo số 20/2023 cấm xuất khẩu gạo tất cả các loại phi basmati, có hiệu lực ngay từ thời điểm ban hành, thị trường lúa gạo thế giới và ngay tại Việt Nam trở nên rất “nóng”.

thu hoạch lúa
Các chuyên gia nhận định, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đưa ra số liệu dự kiến xuất khẩu 7,5-8 triệu tấn gạo năm nay là hoàn toàn khả thi.

Bởi sau Ấn Độ, một số nước khác cũng đã đưa ra những lệnh cấm như Nga, UAE, hay Thái Lan đã yêu cầu nông dân cắt giảm vụ lúa 2023 chỉ còn vụ hè thu để tiết kiệm nước, tránh thất thoát, thay vào đó chuyển sang cây trồng chịu hạn khác. Các nước đưa ra lệnh cấm đều với lý do bình ổn giá và kiềm chế lạm phát.

Tình hình thị trường thương mại gạo cầu diễn biến quá nhanh, động thái chính sách của một số nước sản xuất, xuất khẩu gạo đưa ra đã ảnh hưởng không tốt đến chuỗi cung ứng lương thực toàn cầu, gây tác động tâm lý chung đến thị trường.

Trong bối cảnh chung của thị trường, chính sách của Việt Nam – một trong 3 nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới được đưa ra sẽ tác động rất lớn đến thị trường lúa gạo toàn cầu.

Trong lĩnh vực ngành Công Thương, chỉ đạo xuyên suốt của Tư lệnh ngành Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên đó là tận dụng thời cơ nhưng phải giữ an ninh lương thực quốc gia.

“Việc tận dụng thời cơ về giá để đẩy mạnh sản xuất, xuất khẩu gạo, khai thác thị trường truyền thống và mở rộng thị trường tiềm năng cần khẩn trương, nhưng gắn với đó phải giữ được thương hiệu gạo đã xây dựng thời gian qua, đồng thời đảm bảo giữ vững an ninh lương thực quốc gia”- Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh tại Hội nghị Sơ kết tình hình xuất khẩu gạo 6 tháng đầu năm 2023, bàn phương hướng điều hành xuất khẩu những tháng cuối năm diễn ra tại Cần Thơ sáng ngày 4/8.

Liệu Việt Nam có đi ngược các nước khác? Việc vừa tận dụng thời cơ về giá nhưng vừa phải đảm bảo giữ vững an ninh lương thực quốc gia có là bài toán khó?... Rất nhiều câu hỏi được đưa ra lúc này.

Tuy nhiên, theo GS-TS. Võ Tòng Xuân, chuyên gia hàng đầu về nông nghiệp Việt Nam chúng ta có cơ sở để làm việc này. Bởi lẽ, với Nghị quyết 120/2017 của Chính phủ về phát triển bền vững đồng bằng sông Cửu Long nên Việt Nam có nhiều nét khác biệt.

Nội dung nghị quyết này là quy hoạch lại vùng sản xuất, tránh tai họa biến đổi khí hậu, El Nino. Nước ta thuận theo thiên nhiên, dù biến đổi khí hậu và El Nino nhưng tránh được hậu quả thiên tai, không bị ảnh hưởng nhiều đến sản xuất nông nghiệp.

Mặt khác, vùng an ninh lương thực của nước ta chạy dọc theo các tỉnh biên giới Việt Nam từ An Giang, Kiên Giang, Đồng Tháp. Long An... Các tỉnh này rất xa biển, không bị nhiễm mặn, nước sông Cửu Long cung cấp đầy đủ nên lúa xanh tốt quanh năm.

Đồng bằng sông Cửu Long có thuận lợi là canh tác lúa 3 vụ, kỹ thuật trồng lúa ở đây các nơi khác và trên thế giới không làm được. Lúa các nơi khác canh tác phải mất 4 tháng mới có thu hoạch, cây lúa vùng đồng bằng sông Cửu Long chỉ hơn 3 tháng là thu hoạch. Ngoài lúa bán cho doanh nghiệp xuất khẩu gạo, nông dân còn tích trữ đủ dùng tới mùa vụ sắp tới. Ấn Độ, Thái Lan không làm được như vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Giá gạo xuất khẩu tăng hiện nay còn do chịu tác động bởi xung đột Nga - Ukraine. Thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc Nga - Ukraine không còn nên ảnh hưởng xấu đến nguồn lương thực, thực phẩm thế giới. Đây cũng là cơ hội để gạo Việt Nam vươn lên trong xuất khẩu. Điều này góp phần đẩy giá gạo Việt Nam tăng từ 450 USD/tấn lên 600 USD và cao hơn nữa nếu thế giới tiếp tục khan hiếm gạo.

Tất nhiên, không phải chỉ toàn là thuận lợi. Giá gạo xuất khẩu tăng, đẩy giá gạo trong nước tăng và sẽ ảnh hưởng đến bộ phận người dân, người lao động, tầng lớp lao động ăn lương. Mặt khác, nhiều doanh nghiệp "than" khó khi ký hợp đồng với nước ngoài trước đây giá thấp, nay mua lúa gạo với giá cao, khó mua số lượng lớn.

Tuy nhiên, kinh doanh chưa bao giờ là dễ dàng và trong bối cảnh thị trường biến động quá nhanh trong lúc này thì việc kinh doanh lại càng không dễ.

Để tận dụng cơ hội được gọi là “vàng” này, chúng ta cần đẩy mạnh công tác xúc tiến để mau chóng “điền vào vị trí” của các nước xuất khẩu khác, củng cố vị thế hàng đầu của gạo Việt Nam, đồng thời đàm phán với các đối tác mới để đưa hạt gạo Việt Nam đến rộng rãi các thị trường trên thế giới.
Đây là cơ hội “vàng” để gạo Việt khẳng định vị thế, thương hiệu trên thị trường thế giới

Khi nguồn cung lớn nhất thế giới ban hành lệnh cấm xuất khẩu chủng loại gạo chiếm 80% tổng lượng xuất khẩu đã gây tác động mạnh đến thương mại gạo toàn cầu nói riêng và lương thực thực phẩm nói chung, ảnh hưởng đến 140 quốc gia.

Các chuyên gia lo ngại khả năng một loạt nước sẽ đưa ra lệnh cấm xuất khẩu gạo, đặc biệt là các nước sản xuất lớn như Thái Lan, Pakistan, Trung Quốc, Hoa Kỳ… và các nước sản xuất ngũ cốc khác: ngô, đậu tương.

Nếu việc này xảy ra, khủng hoảng lương thực sẽ trầm trọng trên toàn cầu, đặc biệt tại các khu vực vốn đã bị ảnh hưởng do Covid 19 như châu Phi.

Trở lại với Ấn Độ, trong bối cảnh các nhà sản xuất gạo ở Ấn Độ thường là nông dân, hộ gia đình nhỏ, được Chính phủ hỗ trợ bằng các chính sách như trợ cấp, lệnh cấm sẽ khiến thu nhập nông thôn suy giảm, có khả năng gia tăng tình trạng phân chia giàu nghèo thành thị - nông thôn.

Về dài hạn, lệnh cấm xuất khẩu sẽ khiến khu vực sản xuất thu hẹp trong khi tỷ trọng ngành nông nghiệp của Ấn Độ vẫn còn quá lớn (hơn 40%), gây ảnh hưởng tới an sinh xã hội.

Mỗi quốc gia sẽ có những chiến lược, quyết sách và có lý do riêng.

Và với Việt Nam, các chuyên gia khẳng định, gạo Việt Nam an toàn vệ sinh thực phẩm, chất lượng rất tốt và được khách hàng thế giới ưa chuộng. Một chính sách vẹn tròn là mang lại lợi ích tương đối cho tất cả các bên, từ nông dân, nhà sản xuất, doanh nghiệp xuất khẩu và người tiêu dùng cuối cùng.

Sự biến động nhanh, mạnh của thị trường cũng là cơ hội để doanh nghiệp và nông dân Việt Nam tăng cường liên kết, từ đó giúp nông dân sản xuất ra sản phẩm lúa gạo đạt chuẩn xuất khẩu, chất lượng cao, giá tốt.

Đó cũng là điều kiện nông dân và doanh nghiệp gạo tăng thu nhập từ mặt hàng lúa gạo. Đảm bảo an ninh lương thực và quanh trọng hơn cả đó là cơ hội để gạo Việt tạo uy tín, nâng hình ảnh, thương hiệu trên thương trường thế giới.

Nguyễn Hạnh
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★
Bài viết cùng chủ đề: Xuất khẩu gạo

Có thể bạn quan tâm

Tin mới nhất

Xuất khẩu tăng 15%, dệt may chờ đón đơn hàng mới

Xuất khẩu tăng 15%, dệt may chờ đón đơn hàng mới

Giữ vị trí thứ 4 trong top nhóm hàng có kim ngạch cao nhất cả nước 2 tháng đầu năm, xuất khẩu dệt may đạt đà tăng trưởng 2 con số.
Giá hồ tiêu xuất khẩu tăng trưởng 2 con số

Giá hồ tiêu xuất khẩu tăng trưởng 2 con số

2 tháng đầu năm 2024, giá hồ tiêu xuất khẩu bình quân của Việt Nam ước đạt mức 4.041 USD/tấn, tăng 28,7% so với cùng kỳ năm 2023.
Thu ngân sách nhà nước từ hoạt động xuất, nhập khẩu đạt 56.420 tỷ đồng

Thu ngân sách nhà nước từ hoạt động xuất, nhập khẩu đạt 56.420 tỷ đồng

Theo Tổng cục Hải quan, trong 2 tháng đầu năm 2024, số thu ngân sách nhà nước từ hoạt động xuất, nhập khẩu đạt 56.420 tỷ đồng.
Xuất khẩu điện thoại, linh kiện: Tiếp tục khai thác tốt các thị trường tiềm năng

Xuất khẩu điện thoại, linh kiện: Tiếp tục khai thác tốt các thị trường tiềm năng

Xuất khẩu điện thoại của Việt Nam đứng thứ 2 trên bản đồ thế giới, trong đó Mỹ và Trung Quốc là khách hàng lớn nhất của điện thoại và linh kiện Việt Nam…
Canada dự kiến thêm quy định mới về bao bì hàng hóa nhập khẩu

Canada dự kiến thêm quy định mới về bao bì hàng hóa nhập khẩu

Canada hiện là thị trường xuất khẩu lớn thứ 7 của Việt Nam, nhưng thay đổi về quy định nhập khẩu hàng hóa từ thị trường này sẽ tác động đến doanh nghiệp Việt.

Tin cùng chuyên mục

Thương mại song phương Việt Nam và Australia tăng trưởng tích cực

Thương mại song phương Việt Nam và Australia tăng trưởng tích cực

Tổng kim ngạch thương mại hàng hoá giữa Việt Nam và Australia trong tháng 1/2024 đạt 1,25 tỷ USD, tăng 43,4% so với cùng kỳ năm 2023.
Tín hiệu tích cực về nguồn cung, giá cà phê xuất khẩu phục hồi

Tín hiệu tích cực về nguồn cung, giá cà phê xuất khẩu phục hồi

Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam, kết thúc tuần giao dịch 26/2 - 3/3, giá cà phê Arabica lấy lại 1,66% và giá cà phê Robsuta tăng 3,73% so với tham chiếu.
Đón sóng phục hồi, xuất siêu cao nhất kể từ năm 2014 đến nay

Đón sóng phục hồi, xuất siêu cao nhất kể từ năm 2014 đến nay

Đón sóng phục hồi, 2 tháng đầu năm 2024, cán cân thương mại hàng hóa xuất siêu trên 4,7 tỷ USD, cao nhất cùng thời điểm từ năm 2014 đến nay.
Xuất khẩu tuần 25/2-3/3: Xuất khẩu dệt may tăng trưởng hơn nửa tỷ đô

Xuất khẩu tuần 25/2-3/3: Xuất khẩu dệt may tăng trưởng hơn nửa tỷ đô

Xuất khẩu tôm tăng mạnh tháng đầu năm; xuất khẩu khởi sắc, dệt may tăng trưởng hơn nửa tỷ đô... là những tin nổi bật trong điểm tin xuất khẩu tuần 25/2-3/3.
Tổng Công ty Lương thực miền Bắc: Giá lúa giảm, nhưng người nông dân vẫn có lãi

Tổng Công ty Lương thực miền Bắc: Giá lúa giảm, nhưng người nông dân vẫn có lãi

Giá lúa hiện nay người dân vẫn có lãi khoảng 60%, theo giá thành sản xuất mà Hiệp hội tài chính đã công bố, lkhoảng 4.000 đồng/kg.
Xuất khẩu sắt thép sang Hoa Kỳ tăng trưởng mạnh 419%

Xuất khẩu sắt thép sang Hoa Kỳ tăng trưởng mạnh 419%

3 thị trường xuất khẩu sắt thép chính của Việt Nam là Italy, Hoa Kỳ và Malaysia. Đáng chú ý, lượng xuất khẩu sang 3 thị trường này đều tăng trưởng cao 3 con số.
Điểm danh những mặt hàng xuất khẩu trên 5 tỷ USD sau 2 tháng đầu năm 2024

Điểm danh những mặt hàng xuất khẩu trên 5 tỷ USD sau 2 tháng đầu năm 2024

Hai tháng năm 2024, có 4 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 5 tỷ USD, chiếm 52,5% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Lào Cai: Xuất nhập khẩu sôi động, lấy lại đà tăng trưởng

Lào Cai: Xuất nhập khẩu sôi động, lấy lại đà tăng trưởng

Ghi nhận tại Cửa khẩu quốc tế đường bộ số II Kim Thành (Lào Cai), từng hàng xe nối đuôi làm thủ tục xuất nhập khẩu, giao thương hàng hóa.
2 tháng đầu năm Thái Nguyên vẫn xuất siêu 3 tỷ USD

2 tháng đầu năm Thái Nguyên vẫn xuất siêu 3 tỷ USD

Bước sang năm 2024 nhờ thị trường xuất khẩu dần khởi sắc, nhất là mặt hàng điện thoại và linh kiện giúp Thái Nguyên xuất siêu 3 tỷ USD trong 2 tháng đầu năm.
Xuất khẩu nông lâm thủy sản thu về gần chục tỷ đô chỉ trong 2 tháng đầu năm

Xuất khẩu nông lâm thủy sản thu về gần chục tỷ đô chỉ trong 2 tháng đầu năm

Thu về 9,84 tỷ USD, xuất khẩu nông lâm thủy sản 2 tháng đầu năm 2024 tăng 50,3% so với cùng kỳ, cùng với đó là nhiều tín hiệu khởi sắc về giá bán và thị trường.
Tháng 1/2024, nhập khẩu sắt thép từ Trung Quốc tăng mạnh

Tháng 1/2024, nhập khẩu sắt thép từ Trung Quốc tăng mạnh

Trong tháng 01/2024, Việt Nam nhập khẩu sắt thép Trung Quốc với trị giá đạt hơn 1,06 tỷ USD, tăng 27,3% về lượng, tăng 22,3% về kim ngạch so với tháng 12/2023.
2 tháng xuất khẩu tăng gần 50%, ngành thép đã đã vượt qua cơn “bĩ cực”?

2 tháng xuất khẩu tăng gần 50%, ngành thép đã đã vượt qua cơn “bĩ cực”?

2 tháng đầu năm 2024, thép đứng trong top ngành hàng đạt kim ngạch xuất khẩu 1 tỷ USD trở lên, tăng tới 45,5% so với cùng kỳ năm trước.
Tận dụng lợi thế Hiệp định EVFTA, xuất khẩu cá ngừ sang EU tăng phi mã

Tận dụng lợi thế Hiệp định EVFTA, xuất khẩu cá ngừ sang EU tăng phi mã

Việc mở lại hạn ngạch ưu đãi thuế quan theo thoả thuận trong Hiệp định EVFTA đang tạo đà cho đơn hàng xuất khẩu sang thị trường EU trong tháng đầu năm 2024.
Gạo Việt Nam tại Canada mới chiếm 2,9% thị phần, cần đẩy mạnh phát triển thương hiệu

Gạo Việt Nam tại Canada mới chiếm 2,9% thị phần, cần đẩy mạnh phát triển thương hiệu

Hiện gạo Việt Nam tại Canada mới chiếm 2,9% thị phần. Với khoảng 7 triệu người gốc châu Á, dư địa cho gạo Việt Nam tại thị trường Canada vẫn còn rất lớn.
Thông tin về Giấy Chứng thư khi xuất khẩu thủy sản sang Israel

Thông tin về Giấy Chứng thư khi xuất khẩu thủy sản sang Israel

Các lô hàng xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang Israel có cần cấp Giấy Chứng thư? Thương vụ - Đại sứ quán Việt Nam tại Israel đã thông tin cụ thể về việc này.
Tồn kho về mức thấp, giá cà phê Robusta dẫn đầu đà tăng

Tồn kho về mức thấp, giá cà phê Robusta dẫn đầu đà tăng

Số liệu xuất khẩu ảm đạm tại Indonesia, cùng tồn kho trên Sở ICE ở mức thấp thúc đẩy đà tăng của giá cà phê. Giá cà phê Robusta dẫn đầu đà tăng với 1,68%.
Tháng 1/2024, Mỹ là thị trường xuất khẩu mây, tre, cói và thảm lớn nhất của Việt Nam

Tháng 1/2024, Mỹ là thị trường xuất khẩu mây, tre, cói và thảm lớn nhất của Việt Nam

Xuất khẩu sản phẩm mây, tre, cói và thảm của Việt Nam trong tháng 1/2024 đạt hơn 79,7 triệu USD, tăng 11,8% so với tháng trước đó và tăng 74,3% so với cùng kỳ.
Đường dài cho xuất khẩu gạo: Bài 1 - Thời cơ lớn!

Đường dài cho xuất khẩu gạo: Bài 1 - Thời cơ lớn!

Việc gia tăng xuất khẩu gạo trong bối cảnh thế giới đang cầu nhiều hơn cung được cho là lợi thế cho gạo Việt không chỉ trong ngắn hạn mà cả trong dài hạn.
Tháng 1 năm 2024, Việt Nam nhập khẩu bông từ những thị trường nào?

Tháng 1 năm 2024, Việt Nam nhập khẩu bông từ những thị trường nào?

Nhập khẩu bông trong tháng 1/2024 đạt 146.365 tấn với kim ngạch hơn 289,7 triệu USD, tăng 20,8% về lượng và tăng 20,1% về trị giá so với tháng 12/2023.
Xuất khẩu gạo 2024: Những khuyến nghị đáng chú ý từ các Thương vụ

Xuất khẩu gạo 2024: Những khuyến nghị đáng chú ý từ các Thương vụ

Các Thương vụ Việt Nam ở những thị trường tiêu thụ gạo lớn nhất đã có những khuyến nghị bổ ích để doanh nghiệp tăng đơn hàng, gia tăng sản lượng xuất khẩu.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động