Xuân về bên những mái nhà ‘ý Đảng, lòng dân’ nơi biên giới Hà Tĩnh

Xuân 2026 về. Chúng tôi ngược ngàn lên với rẻo cao biên giới Hà Tĩnh. Giữa sắc xanh biên cương, những ngôi nhà mới màu vôi còn tươi rói mọc lên san sát bên sườn đồi xã Sơn Kim 2, xã Hương Xuân… Đó không chỉ là những khối gạch đá vô tri, mà là kết tinh của những nỗ lực bền bỉ mang tên “xóa nhà tạm, nhà dột nát”, một cuộc cách mạng từ lòng dân, đưa mùa xuân thực sự về với đồng bào nơi đại ngàn Trường Sơn.

Hơi ấm giữa đại ngàn

Sơn Kim 2 và Hương Xuân là hai địa bàn miền núi trọng yếu, giáp biên giới nước bạn Lào. Nơi đây, khí hậu khắc nghiệt với những cơn gió Lào rát bỏng và mùa mưa lũ sạt lở dữ dội.

Với bà con dân tộc Chứt tại bản Giàng 2, xã Hương Xuân hay những hộ nghèo tại xã Sơn Kim 2, một mái nhà kiên cố từng là điều gì đó xa xỉ, nằm ngoài tầm với của những đôi tay chỉ quen với nương rẫy.

Anh Văn Đình An (thứ 2 từ phải sang) phấn khởi khi đón Tết trong ngôi nhà mới. Ảnh: Trọng Tùng

Tại thôn Quyết Thắng, xã Sơn Kim 2, chúng tôi gặp anh Văn Đình An khi anh đang cẩn thận treo tấm lịch mới lên bức tường gạch vững chãi. Nhìn cơ ngơi hôm nay, ít ai hình dung được chỉ một năm trước, gia đình 4 miệng ăn này còn sống trong cảnh “ngoài trời mưa to, trong nhà mưa nhỏ”.

Anh An vốn là trụ cột, nhưng cái nghèo như vòng xoáy bủa vây khi vợ anh đổ bệnh triền miên, sức khỏe suy kiệt không thể làm việc nặng. Hai đứa con nhỏ cứ mỗi mùa bão về lại co rúm trong góc bếp, nghe tiếng gió rít qua khe nứa mà gào khóc.

“Trong nhà không khi nào có nổi vài triệu bạc dư. Con cái thì đau ốm triền miên, vợ lại không có việc làm ổn định” – anh An chua xót nhớ lại. “Nhiều đêm thức trắng tát nước ra khỏi gầm giường, tôi chỉ ước có một mái nhà đúng nghĩa để vợ con ngủ yên một giấc. Lúc nghe tin được Nhà nước hỗ trợ 70 triệu đồng, cộng thêm chính quyền vận động anh em dòng họ giúp ngày công, tôi ngỡ mình đang mơ. Số tiền ấy với người miền xuôi có thể không lớn, nhưng với chúng tôi, đó là cả một gia tài, là chiếc phao cứu sinh của cả cuộc đời”.

Năm nay, cái Tết đầu tiên của gia đình anh An sẽ không còn mùi ẩm mốc của lá cọ mục, mà thơm nồng mùi xôi nếp mới trong căn nhà rộng rãi, sạch sẽ. Anh bảo, nếu không có bàn tay của Đảng, của chính quyền dắt tay qua cơn khốn khó, có lẽ đến cuối đời, giấc mơ về một ngôi nhà “đẹp như tranh” này vẫn chỉ nằm trong suy tưởng.

Tại thôn Hạ Vàng, xã Sơn Kim 2, gia đình ông Đinh Quốc Huệ tràn ngập tiếng cười trong ngôi nhà mới. Ông Huệ năm nay đã 86 tuổi, là thương binh hạng 3/4.

Niềm vui của người cựu binh Đinh Quốc Huệ là sum vầy bên con cháu trong ngôi nhà khang trang. Ảnh: Trọng Tùng

Với một người thương binh già, việc tự tay xây lại ngôi nhà là điều không tưởng. “Cái hạnh phúc lớn nhất của người lính già là thấy mình không bị lãng quên”, ông nói.

Mái nhà giờ đây không chỉ là nơi che mưa nắng, mà là sự ghi nhận, là tình nghĩa của Đảng và nhân dân dành cho những người đã đổ máu cho độc lập dân tộc.

“Xuân này, tôi và bà nhà có thể thắp nén nhang cho tổ tiên, cho đồng đội trong một không gian trang trọng, ấm cúng. Thế là mãn nguyện lắm rồi”, ông Huệ nghẹn ngào.

Nghĩa tình quân dân dưới chân dãy Giăng Màn

Rời Sơn Kim 2, chúng tôi vượt những con dốc dựng đứng để vào Bản Giàng 2 (xã Hương Xuân).

Bản nhỏ này có 16 hộ dân với 54 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào dân tộc Chứt, những người từng một thời sống tách biệt với thế giới bên ngoài. Cuộc sống dựa hoàn toàn vào sự hào phóng của núi rừng và những ruộng lúa, bãi ngô bấp bênh trên sườn đá.

Nơi đây, nhiều ngôi nhà đã xuống cấp, tạm bợ, không bảo đảm an toàn, nhất là vào mùa mưa bão. Có được một mái nhà kiên cố để ổn định cuộc sống lâu dài là mong ước lớn của người dân nơi đây.

Trước thực tế đó, Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Tĩnh đã chủ động kết nối, vận động các doanh nghiệp, nhà hảo tâm hỗ trợ tổng số tiền 280 triệu đồng để xây dựng 4 căn Nhà Đại đoàn kết, mỗi căn trị giá 70 triệu đồng.

Quá trình thi công gặp không ít trở ngại do địa hình rừng núi hiểm trở, giao thông khó khăn, vật liệu phải vận chuyển đường xa, trong khi thời tiết mưa nhiều ảnh hưởng đến tiến độ. Tuy nhiên, với tinh thần trách nhiệm, quyết tâm cao của cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Tĩnh, sau hơn 9 tháng thi công, các căn nhà đã hoàn thành, bảo đảm chất lượng và được bàn giao đúng dịp diễn ra Chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản”.

Thiếu tá Nguyễn Đình Thủy, Nhân viên Đội Vận động quần chúng, Đồn Biên phòng Bản Giàng chia sẻ, khi nhận nhiệm vụ xây nhà cho dân, các chiến sĩ đều trực tiếp đến từng hộ để khảo sát, bàn bạc, thống nhất phương án, tự tay thiết kế bản vẽ, tính toán chi phí.

“Chúng tôi phải tính toán rất kỹ, làm sao xây được ngôi nhà chắc chắn, sử dụng lâu dài, phù hợp sinh hoạt của người dân mà vẫn đảm bảo đủ kinh phí. Các tổ lính thợ phải làm xuyên trưa, thậm chí cả ban đêm. Công việc nặng nhọc nhưng mọi người đều động viên nhau để công trình của người dân được hoàn thành đúng tiến độ, kiên cố, sử dụng lâu dài”, Thiếu tá Thủy bày tỏ.

Mùa xuân của niềm hy vọng

Trong căn nhà mới còn vương mùi gỗ, bà Hồ Thị Hiền treo bức ảnh bác Hồ giữa nhà.

“Trước đây, nhà mình chỉ là mấy cây gỗ dựng lên, mái lợp lá rừng, mỗi lần bão về là lại phải dắt díu nhau chạy vào hang đá lánh nạn. Nhờ các chú bộ đội biên phòng không quản ngại vất vả lên đây dựng nhà cho bà con, giờ có nhà xây kiên cố, dân bản mình không còn sợ bão lũ nữa.

Nay có nhà xây rồi, có cửa gỗ chắc chắn rồi. Tết này, mình sẽ bảo con cháu mổ lợn, nấu rượu cần mời cán bộ biên phòng đến ăn Tết”, bà Hiền nói, ánh mắt lấp lánh khi kể về quá trình dựng nhà.

Cùng bản Giàng 2, ông Hồ Văn Sơn cũng không giấu nổi sự tự hào khi chỉ vào dãy nhà mới khang trang nằm sát nhau. Với ông Sơn, ngôi nhà mới không chỉ là nơi ở, mà là dấu mốc của sự định canh định cư vững chắc.

“Dân bản mình trước đây hay bỏ đi rừng vì nhà ở bản không chắc chắn. Nay có nhà đẹp, có điện, có nước, ai cũng muốn ở lại làm ăn. Ý Đảng thấu đến lòng dân vùng sâu, vùng xa thế này, đồng bào mình biết ơn nhiều lắm”, ông Sơn nghẹn ngào.

Những ngôi nhà "ý Đảng, lòng dân" nơi biên giới Hà Tĩnh hôm nay không chỉ giải quyết bài toán chỗ ở cho người nghèo, mà còn là những cột mốc lòng dân vững chãi trên dải đất biên cương.

Khi những căn nhà dột nát cuối cùng được xóa bỏ, cũng là lúc niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng được bồi đắp thêm vững chắc. Xuân 2026 về, mang theo hơi ấm từ những mái nhà mới, hứa hẹn một tương lai no ấm, bền vững hơn cho đồng bào nơi đầu sóng ngọn gió của Tổ quốc.

Ông Trần Văn Sơn – Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Sơn Kim 2: Sự đồng thuận giữa ý Đảng và lòng dân chính là chìa khóa để thực hiện thành công chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát. Trong năm 2025, chính quyền địa phương đã hỗ trợ, hoàn thành 16 căn nhà cho các hộ có hoàn cảnh khó khăn, gia đình chính sách.

Mặc dù vẫn còn những khó khăn nhất định do tập quán sản xuất cũ hay trình độ chuyên môn của một bộ phận cán bộ còn hạn chế, nhưng những gì đã làm được trong năm 2025 là tiền đề vững chắc cho tương lai. Địa phương đang tiếp tục kiến nghị bố trí nguồn lực hợp lý, không dàn trải và đẩy mạnh tập huấn kỹ năng cho cán bộ làm công tác giảm nghèo để các dự án trong tương lai đạt hiệu quả cao hơn nữa.