Xây dựng Luật PPP chặt chẽ, đồng bộ với hệ thống pháp luật

PPP là một hình thức đầu tư theo hình thức đối tác công - tư quan trọng, cần khuyến khích phát triển nên việc tiến tới ban hành Luật PPP là cần thiết. Tuy nhiên, Chuyên gia kinh tế - Tiến sĩ Vũ Đình Ánh cho rằng, Luật PPP cũng chỉ là một luật trong hệ thống và xây dựng đồng bộ với các luật khác có liên quan khác như Luật Đầu tư công, Luật Ngân sách Nhà nước, Luật Đất đai, Luật Doanh nghiệp... 

Các dự án PPP thực hiện tại Việt Nam trong một thập kỷ lại đây (chủ yếu là hình thức BOT và BT), đã huy động được hàng trăm ngàn tỷ đồng xây dựng hạ tầng giao thông quan trọng và hiện đại, góp phần phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, theo ông Vũ Đình Ánh, đầu tư PPP đã và đang bộc lộ những bất cập, hạn chế và sai phạm nghiêm trọng, nhất là làm thất thoát tài sản nhà nước, giá trị dự án vượt xa so với thực tế, xung đột giữa chủ đầu tư khai thác dự án với người sử dụng, thiếu công khai minh bạch… Để quản lý PPP hiệu quả, việc cơ quan chức năng của Chính phủ đang xây dựng Dự thảo Luật Đầu tư PPP (Luật PPP) để trình Quốc hội tiến tới ban hành là cần thiết, cấp bách để tạo lập một khuôn khổ pháp lý nhằm điều chỉnh hành vi của tất cả các bên có liên quan đến PPP, phát triển lành mạnh PPP, ngăn chặn và xử lý hiệu quả những sai phạm phát sinh.

xay dung luat ppp chat che dong bo voi he thong phap luat
Nhiều dự án hạ tầng giao thông đã đầu tư theo hình thức PPP

Góp ý xây dựng dự thảo Luật PPP, ông Vũ Đình Ánh cho rằng, thứ nhất: Phạm vi điều chỉnh không nên qui định cứng về PPP trong luật chỉ bao gồm các lĩnh vực giao thông, năng lượng, hệ thống cấp nước, hệ thống xử lý nước thải, rác thải và y tế, mà cần xác định PPP những năm tới là hình thức đầu tư chủ yếu thay thế đầu tư toàn bộ từ nguồn ngân sách nhà nước (NSNN) và có tính chất NSNN trong tất cả các lĩnh vực, từ hạ tầng kinh tế đến hạ tầng xã hội. Đầu tư PPP chắc chắn sẽ phát triển mạnh và đa dạng những năm tới, thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư trong nước và ngoài nước, cung cấp ngày càng nhiều dịch vụ công vốn dĩ trước đây chỉ do nhà nước trực tiếp cung cấp. Do vậy, thực hiện cụ thể các dự án PPP nên để văn bản cấp Nghị định hướng dẫn chi tiết.

Thứ hai, nên bỏ quy định hiện hành về qui mô tối thiểu dự án áp dụng hình thức PPP. Lý do, trong bối cảnh kinh tế - tài chính những năm tới, PPP sẽ là hình thức đầu tư chủ yếu tạo dựng cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội. Nếu vẫn duy trì quy định quy mô tối thiểu dự án PPP, sẽ tước bỏ cơ hội đầu tư đối với nhiều dự án dù quy mô nhỏ nhưng vẫn hấp dẫn các nhà đầu tư và có ý nghĩa kinh tế - xã hội không hề nhỏ, vừa tạo kẽ hở cho việc vận dụng Luật PPP khi xác định giá trị dự án ban đầu thường không chuẩn xác, thậm chí chia nhỏ các dự án hoặc gộp dự án để không, hoặc đưa vào thực hiện PPP vì mục đích tư lợi. Hơn nữa, căn cứ để xác định mức quy mô dự án PPP tối thiểu còn nặng về cảm tính, trong khi quy định của Luật PPP đòi hỏi cần khoa học và hướng tới tương lai.

Thứ ba, nguyên tắc áp dụng hợp đồng hiện vẫn có sự lẫn lộn giữa nguyên tắc chung của hợp đồng PPP với nguyên tắc hợp đồng BOT dự án giao thông đường bộ. Nếu chỉ áp dụng PPP đối với dự án có thu phí khi người dân “có hơn một sự lựa chọn sử dụng dịch vụ” sẽ một mặt thu hẹp phạm vi thực hiện PPP, đặc biệt là đối với các dự án cải tạo nâng cấp đòi hỏi nguồn vốn lớn vượt khả năng của đầu tư trực tiếp từ Nhà nước, mặt khác dễ dàng diễn giải nội hàm “có hơn một sự lựa chọn” theo nhiều cách khác nhau, vừa có thể xảy ra lạm dụng, vừa có thể tạo ra xung đột lợi ích giữa các bên có liên quan.

xay dung luat ppp chat che dong bo voi he thong phap luat

Thứ tư, các loại hợp đồng PPP rất đa dạng, tuỳ theo từng dự án cụ thể và yêu cầu của các bên tham gia đồng thời có thể phát sinh các dạng hợp đồng mới trong tương lai, nên việc chỉ quy định dạng hợp đồng BOT và BTL là không thực tế, không phù hợp, mà nên để ngỏ các dạng hợp đồng thay vì quy định trong Luật PPP. Riêng đối với trường hợp hợp đồng BT, nên thực hiện theo nguyên tắc tách rời chung cho PPP. Cụ thể, thực hiện đấu thầu dự án BT và thanh toán cho nhà đầu tư trúng thầu bằng tiền thu được từ bán đấu giá đất đối ứng, thay vì nhà đầu tư dự án BT và người có quyền sử dụng đất đối ứng gần như theo cách hoàn toàn từ đề xuất của nhà đầu tư như hiện nay. Cơ chế hiện hành của BT là cội nguồn thất thoát “kép” khi nhà đầu tư và nhà quản lý nhà nước liên kết với nhau để trục lợi, xâm phạm lợi ích của nhà nước và nhân dân.

Thứ năm, nguồn vốn của nhà nước trong dự án PPP không nên được bố trí thông qua thành lập Quỹ phát triển các dự án PPP, hoặc hình thành dòng ngân sách riêng trong kế hoạch đầu tư công thay thế bố trí trong nguồn vốn đầu tư công trung hạn và hàng năm, do có thể phá vỡ các nguyên tắc quản lý tài chính ngân sách nói chung, quản lý vốn đầu tư công nói riêng. Nếu thành lập Quỹ sẽ phát sinh thêm một quỹ tài chính nhà nước ngoài NSNN khiến cho nguồn lực tài chính nhà nước bị phân tán, trong khi thể chế quản lý các quỹ tài chính nhà nước ngoài NSNN hiện nay còn nhiều bất cập. Xét đến cùng, PPP chỉ là một hình thức đầu tư công, cho dù tới đây có thể là một trong những hình thức quan trọng nhất, thì vẫn phải tuân thủ các quy định về đầu tư công, phần vốn Nhà nước trong dự án PPP được bố trí trong phần NSNN dành cho đầu tư công trung hạn và hàng năm là hợp lý mà không cần có dòng ngân sách riêng. Bên cạnh đó, quyết toán công trình dự án PPP như quy định tại Nghị định 63/2018 và Thông tư 88/2018/TTBTC cũng như thanh tra, kiểm tra, kiểm toán tương tự như các dự án đầu tư công là phù hợp và nên tiếp thu đưa vào Luật PPP. Không thể dựa trên sự chủ động và củng cố sự yên tâm của nhà đầu tư để phá vỡ các nguyên tắc nền tảng, tạo môi trường cho sự tuỳ tiện và lãng phí.

Thứ sáu, cần thận trọng khi đề xuất các nội dung về bảo lãnh của Chính phủ đối với các dự án PPP, kể cả bảo lãnh doanh thu tối thiểu, bảo lãnh ngoại tệ, bảo lãnh vốn vay hay các loại bảo lãnh khác, vì có thể phát sinh nội dung liên quan đến hình thức, hoạt động của doanh nghiệp dự án và các ưu đãi về đất đai khi ngày càng có nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước tham gia vào PPP. Việc bảo lãnh của Chính phủ cho nhà đầu tư dự án PPP, quy định hình thức doanh nghiệp đặc thù hay ưu đãi riêng về đất đai trong khi quy mô các dự án thường rất lớn, thời gian kéo dài và đặc biệt là chưa tách biệt nhà đầu tư dự án PPP với nhà khai thác dự án PPP (BOT) hoặc dự án đối ứng (BT), điều này sẽ gây ra nhiều hệ lụy và rủi ro không chỉ cho các bên tham gia dự án mà còn cho cả nền kinh tế, chẳng hạn như rủi ro tỷ giá, ngoại hối, rủi ro nợ công, rủi ro thị trường tài chính, dung dưỡng một số nhà đầu tư thiếu năng lực, thậm chí “tay không bắt giặc”, làm méo mó thị trường cũng như khoét sâu sự bất bình đẳng trong môi trường kinh doanh.

Ngọc Quỳnh
Bạn thấy bài viết này thế nào?
Kém Bình thường ★ ★ Hứa hẹn ★★★ Tốt ★★★★ Rất tốt ★★★★★

Tin mới nhất

Bà Rịa - Vũng Tàu: Khởi tố, bắt tạm giam một cán bộ Sở Y tế liên quan đấu thầu

Bà Rịa - Vũng Tàu: Khởi tố, bắt tạm giam một cán bộ Sở Y tế liên quan đấu thầu

Cơ quan cảnh sát điều tra, Công an tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã khởi tố, bắt tạm giam ông Trần Mạnh Hải, cán bộ Sở Y tế tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.
Hà Giang: Cưỡng chế thuế, phong tỏa tài khoản loạt doanh nghiệp nợ thuế trên địa bàn

Hà Giang: Cưỡng chế thuế, phong tỏa tài khoản loạt doanh nghiệp nợ thuế trên địa bàn

Ngày 19/4, Cục Thuế tỉnh Hà Giang thông tin, Chi cục Thuế khu vực Quản Bạ - Yên Minh vừa ra quyết định cưỡng chế thuế, phong tỏa tài khoản doanh nghiệp nợ thuế.
Hưng Yên: Xử phạt 2 doanh nghiệp xả thải trái phép gây ô nhiễm môi trường tại KCN dệt may Phố Nối

Hưng Yên: Xử phạt 2 doanh nghiệp xả thải trái phép gây ô nhiễm môi trường tại KCN dệt may Phố Nối

UBND tỉnh Hưng Yên vừa ban hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với 2 doanh nghiệp do đã có hành vi xả thải trái phép ra môi trường.
Phạt tiền chủ khu du lịch tâm linh Đại Tùng Lâm, Hoa Sen mất 461 tỷ vốn hóa

Phạt tiền chủ khu du lịch tâm linh Đại Tùng Lâm, Hoa Sen mất 461 tỷ vốn hóa

Đầu tư Hoa Sen - chủ dự án khu du lịch tâm linh Đại Tùng Lâm của ông Lê Phước Vũ bị phạt tiền vì vi phạm lĩnh vực khoáng sản. Cùng lúc, HSG mất 461 tỷ vốn hóa.
Vụ Tiktok

Vụ Tiktok ''Vua quạt'': Tạm giữ một người chống đối, niêm phong nhiều sản phẩm

Liên quan tới vụ Tiktoker ''Vua quạt'', cơ quan công an đã tạm giữ một người chống đối, đồng thời niêm phong, tạm giữ nhiều sản phẩm.

Tin cùng chuyên mục

Thanh Hóa: Phá đường dây sản xuất, buôn bán thực phẩm chức năng giả

Thanh Hóa: Phá đường dây sản xuất, buôn bán thực phẩm chức năng giả

Công an TP. Thanh Hoá vừa ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam 8 đối tượng về tội “Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm”.
Bắc Giang: Cưỡng chế thuế, phong tỏa tài khoản loạt doanh nghiệp nợ thuế trên địa bàn

Bắc Giang: Cưỡng chế thuế, phong tỏa tài khoản loạt doanh nghiệp nợ thuế trên địa bàn

Ngày 17/4, Cục Thuế tỉnh Bắc Giang vừa công bố quyết định cưỡng chế thuế bằng biện pháp trích tiền từ tài khoản, phong tỏa tài khoản loạt doanh nghiệp nợ thuế.
Quảng Ninh: Tạm hoãn xuất cảnh loạt giám đốc doanh nghiệp nợ thuế

Quảng Ninh: Tạm hoãn xuất cảnh loạt giám đốc doanh nghiệp nợ thuế

Ngày 17/4, Cục Thuế tỉnh Quảng Ninh thông tin về việc tạm hoãn xuất cảnh đối với loạt giám đốc các doanh nghiệp nợ thuế trên địa bàn.
Long An: Công ty Xây dựng Hoàng Gia Hân bị cưỡng chế thuế hơn 9,4 tỷ đồng

Long An: Công ty Xây dựng Hoàng Gia Hân bị cưỡng chế thuế hơn 9,4 tỷ đồng

Nợ thuế quá hạn hơn 9,4 tỷ đồng, Công ty Xây dựng Hoàng Gia Hân vừa bị Cục Thuế tỉnh Long An ra quyết định cưỡng chế thuế bằng biện pháp ngừng sử dụng hóa đơn.
Phát hiện hàng chục căn liền kề sai phép tại Dự án Louis City Hoàng Mai

Phát hiện hàng chục căn liền kề sai phép tại Dự án Louis City Hoàng Mai

Lực lượng chức năng quận Hoàng Mai và TP. Hà Nội đã kiểm tra, phát hiện hàng chục căn liền kề tại Dự án Louis City Hoàng Mai xây dựng sai giấy phép.
Quảng Nam: Rà soát các công trình, dự án liên quan đến Tập đoàn Thuận An

Quảng Nam: Rà soát các công trình, dự án liên quan đến Tập đoàn Thuận An

UBND tỉnh Quảng Nam yêu cầu rà soát các công trình, dự án đầu tư trên địa bàn có liên quan đến Công ty Cổ phần Tập đoàn Thuận An.
Bạc Liêu: Cưỡng chế thuế các doanh nghiệp nợ thuế trên địa bàn

Bạc Liêu: Cưỡng chế thuế các doanh nghiệp nợ thuế trên địa bàn

Cục Thuế tỉnh Bạc Liêu vừa công bố các quyết định cưỡng chế thuế bằng biện pháp trích tiền từ tài khoản, ngừng sử dụng hóa đơn đối với các doanh nghiệp nợ thuế.
Sự việc Tiktok "Vua quạt": Diễn biến mới và góc nhìn dư luận

Sự việc Tiktok "Vua quạt": Diễn biến mới và góc nhìn dư luận

Cơ quan chức năng tỉnh Bắc Ninh đang làm rõ hoạt động sản xuất, kinh doanh sản phẩm của Tiktok "Vua quạt". Tuy nhiên, dư luận có những góc nhìn khác nhau...
Thanh Hóa: Vì sao Khu dịch vụ thương mại - siêu thị kết hợp chợ giữa thành phố bỏ hoang nhiều năm?

Thanh Hóa: Vì sao Khu dịch vụ thương mại - siêu thị kết hợp chợ giữa thành phố bỏ hoang nhiều năm?

Khu dịch vụ thương mại- siêu thị kết hợp chợ (Thanh Hóa) hoàn thành năm 2020, nhưng đến nay chưa thể đi vào hoạt động vì chủ đầu tư xây dựng sai thiết kế.
Bắt một số cán bộ liên quan đến vụ việc Công ty Cổ phần Tập đoàn Thuận An

Bắt một số cán bộ liên quan đến vụ việc Công ty Cổ phần Tập đoàn Thuận An

Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (C03) đã bắt một số cán bộ về tội “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng” và “Nhận hối lộ”.
TP. Hồ Chí Minh: Xử phạt, tiêu hủy lô mỹ phẩm của Công ty Chi Chi

TP. Hồ Chí Minh: Xử phạt, tiêu hủy lô mỹ phẩm của Công ty Chi Chi

Thanh tra Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh vừa có quyết định xử phạt, thu hồi và buộc tiêu hủy lô hàng kem dưỡng trắng da Young One của Công ty TNHH Hoá mỹ phẩm Chi Chi.
Vĩnh Long: Công khai danh sách 130 người nộp thuế nợ tiền thuế

Vĩnh Long: Công khai danh sách 130 người nộp thuế nợ tiền thuế

Cục Thuế tỉnh Vĩnh Long thông tin, Chi cục Thuế Khu vực I vừa có thông báo công khai danh sách 130 người nộp thuế nợ tiền thuế trên địa bàn đến thời điểm 31/3.
Cựu Giám đốc CDC Khánh Hoà lĩnh án 3 năm 6 tháng tù

Cựu Giám đốc CDC Khánh Hoà lĩnh án 3 năm 6 tháng tù

Cựu Giám đốc Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Khánh Hòa Huỳnh Văn Dõng bị phạt 3 năm 6 tháng tù về tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.
Đồng Tháp: Thông báo tạm hoãn xuất cảnh giám đốc doanh nghiệp nợ thuế

Đồng Tháp: Thông báo tạm hoãn xuất cảnh giám đốc doanh nghiệp nợ thuế

Cục Thuế tỉnh Đồng Tháp thông tin, Chi cục Thuế Khu vực 5 vừa thông báo về việc tạm hoãn xuất cảnh đối với loạt 6 giám đốc doanh nghiệp nợ thuế trên địa bàn.
Hà Nội: Công ty TNHH Gỗ An Lạc bị xử phạt thêm 40 triệu đồng

Hà Nội: Công ty TNHH Gỗ An Lạc bị xử phạt thêm 40 triệu đồng

UBND huyện Thạch Thất (Hà Nội) xử phạt Công ty TNHH Gỗ An Lạc thêm số tiền 40 triệu đồng do thi công chưa có thẩm duyệt phòng cháy chữa cháy.
Công trình 25 tầng được miễn phép: Hà Nội vẫn loay hoay xác định giá đất

Công trình 25 tầng được miễn phép: Hà Nội vẫn loay hoay xác định giá đất

Dự án tại ô đất 3.10-NO Lê Văn Lương đã khởi công xây dựng được hơn 20 tầng, nhưng tới nay các ngành chức năng Hà Nội vẫn đang loay hoay xác định giá đất.
Đắk Lắk: Khởi tố đối tượng lừa đảo trong hoạt động xuất khẩu hàng hoá

Đắk Lắk: Khởi tố đối tượng lừa đảo trong hoạt động xuất khẩu hàng hoá

Công an tỉnh Đắk Lắk vừa khởi tố, bắt tạm giam đối tượng Trần Thị Thuý vì có hành vi lừa đảo trong hoạt động xuất khẩu hàng hóa
Thanh Hóa: Cảnh báo thủ đoạn lừa đảo mua, bán hàng có giá trị lớn trên không gian mạng

Thanh Hóa: Cảnh báo thủ đoạn lừa đảo mua, bán hàng có giá trị lớn trên không gian mạng

Thời gian qua, trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa xảy ra nhiều vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản bằng hình thức mua, bán hàng hóa có giá trị lớn trên không gian mạng.
Cần Thơ: Bắt kẻ giả danh trung tá công an lừa tình, lừa tiền nhiều phụ nữ

Cần Thơ: Bắt kẻ giả danh trung tá công an lừa tình, lừa tiền nhiều phụ nữ

Thông qua mạng xã hội, Nguyễn Văn Tuấn (ngụ tại thị trấn Thạnh An, huyện Vĩnh Thạnh, TP. Cần Thơ) giả danh trung tá công an để lừa tình, lừa tiền nhiều phụ nữ.
Bình Thuận công bố danh sách các dự án vi phạm pháp luật đất đai

Bình Thuận công bố danh sách các dự án vi phạm pháp luật đất đai

Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Thuận vừa công bố công khai 6 dự án có vi phạm pháp luật về đất đai trên địa bàn tỉnh, trong đó có 4 dự án du lịch.
Xem thêm
Mobile VerionPhiên bản di động