Tin Khu Vực
“Vốn mồi” kích hoạt đầu tư đổi mới công nghệ
Từ một khoản hỗ trợ không lớn so với tổng mức đầu tư, nhiều doanh nghiệp, cơ sở công nghiệp nông thôn đã có thêm động lực để bỏ vốn đối ứng, đưa máy móc, thiết bị hiện đại vào sản xuất. Hiệu quả mang lại không chỉ thể hiện ở năng suất tăng lên, chi phí giảm xuống mà còn ở khả năng phát triển sản phẩm mới và mở rộng thị trường.
Nguồn vốn mồi khuyến công tạo động lực cho doanh nghiệp đổi mới công nghệ.
Năm 2022, Hợp tác xã Dược liệu trà hoa vàng Ba Chẽ, TP. Quảng Ninh được hỗ trợ 200 triệu đồng từ nguồn khuyến công địa phương để đầu tư máy sấy thăng hoa. Cùng với 240 triệu đồng vốn đối ứng của hợp tác xã, tổng kinh phí đầu tư thiết bị đạt 440 triệu đồng.
Máy móc mới đã giúp hợp tác xã giảm bớt các công đoạn thủ công, nâng năng suất và chất lượng sản phẩm. Quan trọng hơn, từ nguồn nguyên liệu trà hoa vàng, đơn vị có thêm điều kiện phát triển các sản phẩm như bột lá trà hoa vàng, bánh trà hoa vàng, nước uống từ trà hoa vàng...
Hiệu quả đầu tư nhanh chóng được phản ánh qua các con số. Doanh thu của Hợp tác xã Dược liệu trà hoa vàng Ba Chẽ tăng từ 1,33 tỷ đồng/năm lên 2,12 tỷ đồng/năm; số lao động tăng từ 4 lên 7 người, thu nhập bình quân đạt 8 triệu đồng/người/tháng; số lượng sản phẩm tiêu thụ tăng từ 1.200 lên 2.100 sản phẩm.
Bà Hoàng Thị Uy, Giám đốc Hợp tác xã Dược liệu trà hoa vàng Ba Chẽ cho biết, nguồn khuyến công giúp đơn vị có thêm điều kiện đầu tư máy móc, từng bước chuyển từ sản xuất thủ công sang ứng dụng công nghệ, chủ động hơn trong chế biến và phát triển sản phẩm.
Các sản phẩm của hợp tác xã hiện đã có mặt tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Bắc Ninh... Đây cũng là minh chứng cho thấy hỗ trợ đổi mới thiết bị không chỉ giải quyết bài toán sản xuất mà còn tạo nền tảng để cơ sở công nghiệp nông thôn nâng sức cạnh tranh trên thị trường.
Câu chuyện tương tự đang diễn ra tại Vĩnh Long. Năm 2025, với tổng kinh phí khuyến công quốc gia hỗ trợ 1,5 tỷ đồng, 5 cơ sở công nghiệp nông thôn đã được đầu tư đồng bộ máy móc, thiết bị tiên tiến, tập trung vào những phân khúc có giá trị cao như cơm dừa sấy thăng hoa, mỹ phẩm từ dừa, chỉ xơ dừa.
Mỗi đề án được hỗ trợ 300 triệu đồng từ nguồn khuyến công quốc gia, phần kinh phí còn lại do doanh nghiệp đối ứng. Cách hỗ trợ này đã phát huy rõ vai trò “vốn mồi”, kích hoạt thêm nguồn lực xã hội đầu tư cho đổi mới sản xuất.
Tại Công ty TNHH Đầu tư Dừa Sơn Phú, hệ thống máy ép kiện xơ dừa công suất 1,5 tấn/giờ, với tổng vốn đầu tư 610 triệu đồng, trong đó khuyến công hỗ trợ 300 triệu đồng, đã giúp năng suất tăng gấp 3-4 lần. Doanh nghiệp đồng thời giảm được chi phí nhân công, tối ưu logistics và chuẩn hóa sản phẩm theo tiêu chuẩn xuất khẩu.
Theo ông Lê Trung Hiếu - Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư Dừa Sơn Phú, thiết bị hiện đại giúp doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí nhân công, tối ưu hóa quy trình sản xuất và logistics. Các kiện xơ dừa được ép chặt, giảm diện tích lưu kho và chi phí vận chuyển, qua đó nâng cao hiệu quả kinh doanh.
Tại Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại Dừa Nguyên Phát, 2 dàn xới điện tự động có tổng vốn 618 triệu đồng, trong đó chương trình khuyến công hỗ trợ 300 triệu đồng, đã nâng công suất lên 1-1,2 tấn/giờ và giảm 50% lao động.
Không chỉ giảm chi phí, thiết bị mới còn giúp chất lượng sợi xơ dừa được cải thiện, đáp ứng tốt hơn các đơn hàng quy mô lớn và yêu cầu kỹ thuật cao.
Ông Nguyễn Hữu Nghĩa - Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại Dừa Nguyên Phát cho biết, trước đây khâu xới và phơi cần nhiều lao động, nhưng sau khi đưa dàn xới tự động vào vận hành, doanh nghiệp đã giảm được một nửa nhân công trong khi chất lượng sản phẩm được nâng lên rõ rệt. Sợi xơ dừa khô đều, hạn chế ẩm mốc, qua đó tăng khả năng đáp ứng những đơn hàng lớn.
Không dừng lại ở hỗ trợ máy móc, thiết bị và công nghệ tiên tiến, nguồn kinh phí khuyến công còn tạo nền tảng để doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình sản xuất, nâng chất lượng.
Từ nâng năng suất đến mở rộng thị trường
Hiệu quả của chính sách khuyến công cũng thể hiện rõ tại Tuyên Quang. Những năm qua, nguồn kinh phí hỗ trợ đã trở thành một trong những động lực để các cơ sở công nghiệp nông thôn mạnh dạn đầu tư, đổi mới công nghệ, từng bước nâng cao giá trị sản phẩm.
Với cách hỗ trợ có trọng tâm, trọng điểm, đúng đối tượng, công khai, minh bạch, thiết thực và hiệu quả, chương trình khuyến công đang góp phần thúc đẩy quá trình hiện đại hóa sản xuất, tạo thêm năng lực phát triển cho doanh nghiệp địa phương.
Điển hình là đề án “Hỗ trợ ứng dụng máy móc thiết bị tiên tiến trong sản xuất và chế biến chè” tại Công ty Cổ phần Chè Hùng An. Với tổng vốn đầu tư 1,68 tỷ đồng, trong đó nguồn kinh phí khuyến công quốc gia hỗ trợ 300 triệu đồng, doanh nghiệp đã đầu tư hệ thống máy tách màu chè công nghệ cao, công suất lên tới 1.200 kg/giờ.
Thiết bị giúp tự động hóa khâu phân loại chè theo kích cỡ, hình dáng, màu sắc và loại bỏ tạp chất. Nhờ đó, chất lượng chè thành phẩm đồng đều hơn, đáp ứng yêu cầu xuất khẩu sang những thị trường có tiêu chuẩn cao như châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc. Ước tính sau khi ứng dụng hệ thống này, mỗi năm doanh nghiệp tăng thêm hơn 1,2 tỷ đồng doanh thu, đồng thời tăng đóng góp cho ngân sách địa phương.
Ở một quy mô đầu tư lớn hơn, Công ty cổ phần Cơ khí Tuyên Quang đã nhận được gần 1 tỷ đồng hỗ trợ từ kinh phí khuyến công quốc gia năm 2022 để đầu tư dây chuyền sản xuất ván sàn công nghiệp xuất khẩu trị giá trên 15 tỷ đồng.
Khoản hỗ trợ chỉ chiếm một phần trong tổng mức đầu tư nhưng lại tạo thêm động lực để doanh nghiệp mạnh dạn đổi mới công nghệ. Dây chuyền hiện đại đã giúp sản phẩm ván sàn của công ty mở rộng thị trường xuất khẩu sang Trung Quốc, Malaysia..., tăng doanh thu và tạo việc làm ổn định cho 100 lao động địa phương.
Theo lãnh đạo Công ty cổ phần Cơ khí Tuyên Quang, hỗ trợ từ nguồn kinh phí khuyến công rất cần thiết đối với doanh nghiệp, không chỉ bổ sung nguồn lực tài chính mà còn thể hiện sự quan tâm kịp thời của Nhà nước và chính quyền địa phương đối với các cơ sở sản xuất. Đây cũng là động lực để doanh nghiệp tiếp tục đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Thực tế từ Quảng Ninh, Vĩnh Long đến Tuyên Quang cho thấy, giá trị của khuyến công không nằm ở quy mô hỗ trợ lớn hay nhỏ, mà ở khả năng tạo lực đẩy cho doanh nghiệp đầu tư thêm nguồn lực của chính mình. Khi nguồn vốn hỗ trợ được đặt đúng chỗ, một thiết bị mới có thể kéo theo thay đổi cả quy trình sản xuất, năng suất, chất lượng, thị trường và khả năng tạo việc làm.
Đó cũng là hiệu ứng lan tỏa quan trọng của chính sách khuyến công: từ hỗ trợ một phần kinh phí đầu tư máy móc đến nâng cao năng lực sản xuất, thúc đẩy doanh nghiệp công nghiệp nông thôn chuyển từ sản xuất thủ công sang hiện đại, từng bước tạo ra những sản phẩm có giá trị gia tăng và sức cạnh tranh cao hơn.
Không dừng lại ở hỗ trợ máy móc, thiết bị và công nghệ tiên tiến, nguồn kinh phí khuyến công còn tạo nền tảng để doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình sản xuất, nâng chất lượng, hoàn thiện bao bì, nhãn mác và từng bước đưa sản phẩm công nghiệp nông thôn tiếp cận những thị trường rộng lớn hơn.