Việt Nam ứng phó, xử lý 306 vụ việc do nước ngoài điều tra

Ứng phó, xử lý 306 vụ việc nước ngoài điều tra

Đây là thông tin mới nhất vừa được Văn phòng Ban chỉ đạo liên ngành hội nhập quốc tế về kinh tế đưa ra trong báo cáo tình hình hội nhập kinh tế quốc tế quý I/2026. Theo cơ quan này, 3 tháng đầu năm, Việt Nam tiếp tục tham gia chủ động, tích cực và có trách nhiệm tại các cơ chế hợp tác kinh tế đa phương, đặc biệt trong khuôn khổ WTO và ASEAN.

Cũng trong quý I/2026, công tác đàm phán các hiệp định thương mại tự do (FTA) của Việt Nam được triển khai đồng bộ, chủ động và bám sát các định hướng lớn của Đảng và Chính phủ, qua đó đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần thúc đẩy hiệu quả các tiến trình đàm phán song phương với nhiều đối tác quan trọng.

Theo ghi nhận, các hiệp định đang đàm phán ghi nhận tiến triển rõ rệt, trong khi một số khuôn khổ mới được tích cực nghiên cứu, khởi động, tiến tới đàm phán. Bên cạnh đó, trong giai đoạn 2024-2026, Bộ Công Thương đã ký kết và triển khai hơn 30 thỏa thuận quốc tế với các đối tác.

Đáng chú ý, liên quan đến tình hình thực thi FTA, theo Văn phòng Ban chỉ đạo, phạm vi cam kết của các FTA thế hệ mới đã mở rộng mạnh từ cắt giảm thuế quan sang các lĩnh vực quản trị kinh tế như kinh tế số, lao động - môi trường, mua sắm chính phủ, doanh nghiệp nhà nước và an ninh chuỗi cung ứng. Hội nhập vì vậy không còn chỉ là hoạt động mở cửa thị trường mà trở thành động lực cải cách thể chế và hoàn thiện khung khổ chính sách trong nước.

Đặc biệt, liên quan đến Hiệp định CPTPP, đầu tháng 3/2026, Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan tổ chức thành công phiên họp Quan chức cấp cao lần thứ nhất (SOM1), mở đầu chuỗi hoạt động trong năm Chủ tịch CPTPP 2026 do Việt Nam đảm nhiệm. Và mới đây nhất, các nước CPTPP đã thống nhất thông qua Tuyên bố chung CPTPP - EU về duy trì, thúc đẩy vai trò của hệ thống thương mại đa phương, thúc đẩy quá trình cải cách WTO. Tuyên bố chung này cũng được xem là một kết quả lớn của Việt Nam trong vai trò Chủ tịch CPTPP năm 2026.

Nhấn mạnh đến công tác phòng vệ thương mại, Văn phòng Ban chỉ đạo cho hay, tính đến ngày 30/3/2026 Việt Nam đã ứng phó và xử lý 306 vụ việc do nước ngoài điều tra, trong đó tập trung nhiều nhất ở các ngành sắt thép, nhựa, gỗ và sợi.

Các thị trường điều tra lớn tiếp tục là Hoa Kỳ, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, Canada và EU. Công tác cảnh báo sớm, phối hợp với hiệp hội ngành hàng và hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ tiếp tục được tăng cường, góp phần hạn chế tác động bất lợi đối với xuất khẩu.

Hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực thực thi FTA

Trong bối cảnh môi trường kinh tế - thương mại toàn cầu tiếp tục biến động nhanh, cạnh tranh chiến lược giữa các nền kinh tế lớn gia tăng cùng với yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước, báo cáo của Văn phòng Ban chỉ đạo liên ngành hội nhập quốc tế về kinh tế nhấn mạnh, công tác hội nhập kinh tế quốc tế cần được triển khai theo hướng chủ động, toàn diện, sâu rộng và hiệu quả, gắn chặt với nâng cao năng lực nội tại của nền kinh tế.

Theo định hướng tại Nghị quyết Đại hội XIV, hội nhập kinh tế quốc tế trong giai đoạn mới cần được triển khai theo hướng chủ động, toàn diện, sâu rộng và hiệu quả, gắn kết chặt chẽ với yêu cầu xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, nâng cao khả năng chống chịu và thích ứng trước các biến động bên ngoài.

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả thực thi cam kết hội nhập.

Một trong những yêu cầu trọng tâm trong giai đoạn tới là tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật và cơ chế chính sách phù hợp với các cam kết quốc tế. Việc nội luật hóa đầy đủ, kịp thời các cam kết hội nhập sẽ góp phần tạo môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định và phù hợp với chuẩn mực quốc tế.

Đồng thời, cần tăng cường cơ chế theo dõi, đánh giá việc thực thi cam kết tại các bộ, ngành và địa phương nhằm bảo đảm tính thống nhất và đồng bộ trong triển khai. Đây cũng là yêu cầu phù hợp với định hướng gắn hội nhập với hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường hiện đại, hội nhập được nhấn mạnh trong Nghị quyết Đại hội XIV.

Thứ hai, nâng cao năng lực dự báo và tham mưu chính sách. Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động nhanh, yêu cầu đặt ra là phải nâng cao năng lực nghiên cứu, phân tích và dự báo xu hướng kinh tế - thương mại quốc tế.

Việc chủ động theo dõi các thay đổi về chính sách thương mại, xu hướng bảo hộ, chuyển dịch chuỗi cung ứng, kinh tế số và kinh tế xanh sẽ giúp cơ quan quản lý kịp thời đề xuất các giải pháp chính sách phù hợp, góp phần nâng cao khả năng thích ứng của nền kinh tế. Điều này phù hợp với định hướng tăng cường năng lực phân tích, dự báo chiến lược về hội nhập trong bối cảnh tình hình quốc tế diễn biến nhanh và phức tạp.

Thứ ba, tăng cường phối hợp liên ngành và liên địa phương. Hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng mang tính liên ngành và liên lĩnh vực, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương trong cả quá trình đàm phán, ký kết và thực thi cam kết.

Do đó, cần tiếp tục củng cố cơ chế phối hợp liên ngành, bảo đảm chia sẻ thông tin kịp thời, nâng cao hiệu quả điều phối và tránh chồng chéo trong quá trình triển khai các nhiệm vụ hội nhập. Đây là một trong những yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm tính đồng bộ và thống nhất trong triển khai hội nhập quốc tế.

Thứ tư, hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng hiệu quả các FTA. Việc nâng cao hiệu quả thực thi các FTA đã ký kết cần được coi là trọng tâm trong giai đoạn tới. Cần đẩy mạnh công tác thông tin, phổ biến cam kết; tăng cường đào tạo, tập huấn; hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Nghị quyết Đại hội XIV nhấn mạnh yêu cầu lấy doanh nghiệp và người dân làm trung tâm của quá trình hội nhập, qua đó bảo đảm hội nhập mang lại lợi ích thiết thực cho nền kinh tế.

Văn phòng Ban Chỉ đạo liên ngành hội nhập quốc tế về kinh tế nhấn mạnh, trước áp lực gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại từ các nước, công tác cảnh báo sớm, phối hợp với hiệp hội ngành hàng và hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ tiếp tục được tăng cường, góp phần hạn chế tác động bất lợi đối với xuất khẩu.