Tin Khu Vực
Tập trung vào các hướng nghiên cứu lõi
Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (NAFOSTED) thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ đã tổ chức Lễ công bố kết quả tuyển chọn và ký kết hợp đồng tài trợ các nhiệm vụ hợp tác nghiên cứu Việt Nam - Nhật Bản trong lĩnh vực bán dẫn năm 2026.
Ông Đào Ngọc Chiến, Giám đốc Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (NAFOSTED) phát biểu
Đây là dấu mốc quan trọng, đánh dấu bước chuyển từ kết nối hợp tác song phương sang triển khai cụ thể các dự án nghiên cứu chung, đồng thời khẳng định quyết tâm của Việt Nam trong việc thúc đẩy công nghệ chiến lược - trong đó vi mạch bán dẫn được xác định là một trong những lĩnh vực ưu tiên hàng đầu của quốc gia.
Sự kiện có sự tham dự của đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ, Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, Cơ quan Khoa học và Công nghệ Nhật Bản (JST), Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA), lãnh đạo Quỹ NAFOSTED cùng đại diện 5 tổ chức chủ trì và các nhóm nghiên cứu được phê duyệt tài trợ.
Chương trình hợp tác nghiên cứu Việt Nam - Nhật Bản trong lĩnh vực bán dẫn năm 2026 tập trung vào các hướng nghiên cứu lõi của ngành công nghiệp vi mạch hiện đại, từ thiết kế, chế tạo vi mạch thế hệ mới đến phát triển vật liệu bán dẫn tiên tiến và ứng dụng vào các sản phẩm chip chiến lược.
Cụ thể gồm 5 nhiệm vụ: Thiết kế, mô phỏng và chế tạo vi mạch thế hệ mới tích hợp ba chiều CFET dùng transistor màng mỏng Si; phát triển vật liệu bán dẫn tiên tiến cho transistor có độ linh động điện tử cao thông qua kết hợp mô phỏng lý thuyết và thực nghiệm; nghiên cứu phát triển vật liệu bán dẫn tiên tiến ứng dụng trong cảm biến tích hợp và thiết bị năng lượng tái tạo; thiết kế chip AI SoC bảo mật dựa trên CPU RISC-V đa lõi và bộ tăng tốc AI cho thiết bị AI-IoT; nghiên cứu chế tạo vật liệu và linh kiện điện tử công suất dựa trên chất bán dẫn vùng cấm rộng, ứng dụng cho chip quản lý năng lượng sử dụng trong thiết bị nguồn hiệu năng cao.
Các nhiệm vụ bao phủ toàn bộ chuỗi giá trị của công nghệ bán dẫn - từ vật liệu, thiết kế vi mạch đến sản phẩm chip ứng dụng cho AI, IoT và quản lý năng lượng, phù hợp với định hướng làm chủ công nghệ lõi, công nghệ chiến lược mà Việt Nam đang tập trung nguồn lực phát triển trong giai đoạn tới.
Hiện thực hóa chủ trương phát triển công nghệ chiến lược
Việc ký kết và triển khai 5 nhiệm vụ hợp tác nghiên cứu với Nhật Bản trong lĩnh vực bán dẫn là hoạt động cụ thể nhằm hiện thực hóa các chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trong đó công nghiệp bán dẫn được xác định là một trong những công nghệ chiến lược có ý nghĩa nền tảng đối với năng lực cạnh tranh và tự chủ công nghệ của quốc gia.
Lễ công bố kết quả tuyển chọn và ký kết hợp đồng tài trợ các nhiệm vụ hợp tác nghiên cứu Việt Nam - Nhật Bản trong lĩnh vực bán dẫn năm 2026
Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt và chuỗi cung ứng bán dẫn đang được tái cấu trúc, việc đầu tư sớm cho nghiên cứu, phát triển công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao là điều kiện quan trọng để Việt Nam từng bước tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái và chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.
Thông qua cơ chế hợp tác nghiên cứu với các đối tác quốc tế có trình độ khoa học và công nghệ tiên tiến như Nhật Bản, các nhóm nghiên cứu Việt Nam không chỉ có cơ hội tiếp cận các hướng nghiên cứu mới, phương pháp nghiên cứu hiện đại và hệ thống thiết bị tiên tiến, mà còn tăng cường kết nối với mạng lưới các nhà khoa học quốc tế, thúc đẩy công bố khoa học chất lượng cao, đào tạo đội ngũ nghiên cứu trẻ và hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh trong lĩnh vực bán dẫn.
Đây cũng là nền tảng để nâng cao năng lực nghiên cứu, từng bước làm chủ các công nghệ lõi, tạo tiền đề cho việc phát triển các công nghệ, sản phẩm và giải pháp phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời đáp ứng định hướng xây dựng năng lực tự chủ về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Việt Nam.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Đào Ngọc Chiến, Giám đốc Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (NAFOSTED) nhấn mạnh, trong bức tranh công nghệ toàn cầu, lĩnh vực bán dẫn đang giữ vai trò nền tảng, chi phối trực tiếp đến chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và nhiều ngành công nghiệp công nghệ cao khác.
Để từng bước nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị bán dẫn, chiến lược của Việt Nam không chỉ dừng lại ở việc thu hút đầu tư và phát triển năng lực sản xuất, mà cốt lõi là phải xây dựng được nền tảng nghiên cứu vững chắc, đào tạo đội ngũ chuyên gia chuyên sâu, hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh và mở rộng mạng lưới hợp tác quốc tế bền vững.
"Chính vì vậy, hợp tác với Nhật Bản mang ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng đối với chúng ta. Với nền tảng khoa học công nghệ tiên tiến, giàu kinh nghiệm và thế mạnh lâu năm trong lĩnh vực nghiên cứu vật liệu, thiết bị, thiết kế và công nghệ hỗ trợ bán dẫn, Nhật Bản là đối tác lý tưởng" - ông Đào Ngọc Chiến nhấn mạnh
Theo ông Đào Ngọc Chiến, sự kết nối giữa các trí tuệ và phòng thí nghiệm hai nước sẽ tạo động lực mạnh mẽ để cùng chia sẻ tri thức, tiếp cận phương pháp nghiên cứu tiên tiến, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và giải quyết hiệu quả những bài toán công nghệ mang tính thực tiễn lớn.
Đối với 5 nhiệm vụ được ký kết, Giám đốc Quỹ NAFOSTED kỳ vọng và đề nghị các nhóm nghiên cứu tập trung thực hiện tốt các định hướng sau: Triển khai đúng mục tiêu, tiến độ và các cam kết đã thống nhất; duy trì cơ chế phối hợp thường xuyên, thực chất với đối tác phía Nhật Bản; bảo đảm nghiêm ngặt chất lượng khoa học, đề cao liêm chính nghiên cứu, sử dụng kinh phí hiệu quả và chịu trách nhiệm cao nhất về các sản phẩm đã đăng ký.
Đồng thời, gắn kết đào tạo thế hệ kế cận. Bên cạnh các công bố khoa học quốc tế, chúng tôi đặc biệt mong muốn các nhiệm vụ sẽ là chiếc nôi bồi dưỡng các nhà khoa học trẻ, nghiên cứu sinh, kỹ sư tài năng; qua đó hình thành những mối liên kết lâu dài giữa các trường đại học, viện nghiên cứu hai nước và tạo tiền đề cho các chương trình hợp tác quy mô lớn hơn trong tương lai.
"Về phía cơ quan quản lý, Quỹ NAFOSTED cam kết sẽ luôn đồng hành, sát cánh cùng các tổ chức chủ trì và nhóm nghiên cứu trong suốt vòng đời dự án; kịp thời hướng dẫn, hỗ trợ tháo gỡ các khó khăn vướng mắc thuộc thẩm quyền. Chúng tôi cũng sẽ tiếp tục làm việc chặt chẽ với JST để hoàn thiện cơ chế phối hợp, mở rộng quy mô chương trình hợp tác trong những năm tiếp theo" - ông Chiến nói.
Ông Ishikawa Isamu, Phó Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam cho biết, việc xây dựng và phát triển hệ sinh thái cũng như chuỗi giá trị của ngành công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam là một trong những trụ cột của chiến lược phát triển kinh tế, nhằm đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045.
Theo Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành danh mục công nghệ chiến lược và danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược, có hiệu lực từ 1/7/2026, công nghệ chip bán dẫn đã được lựa chọn là một trong 10 nhóm công nghệ chiến lược quốc gia.
Ông Ishikawa Isamu bày tỏ sự vui mừng khi Nhật Bản có thể hợp tác với Việt Nam - một người bạn rất quan trọng của Nhật Bản trong việc phát triển các công nghệ mang tính đổi mới và chiến lược, vốn sẽ là nền tảng cho sự phát triển của Việt Nam trong tương lai.
"Nhật Bản là một trong những quốc gia có năng lực cạnh tranh hàng đầu thế giới trong lĩnh vực công nghệ và công nghiệp bán dẫn. Đồng thời, là một trong số ít quốc gia sở hữu hệ sinh thái bán dẫn hoàn chỉnh và có sức cạnh tranh, từ thiết bị sản xuất đến nguyên vật liệu cũng như các lĩnh vực liên quan khác" - ông Ishikawa Isamu khẳng định.
Tại sự kiện, Phó Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam mong rằng các trường đại học và cơ quan nghiên cứu của Việt Nam tham gia lễ ký kết sẽ đạt được nhiều thành quả có ý nghĩa và tích cực tăng cường giao lưu, hợp tác với các nhà nghiên cứu Nhật Bản cũng như các đối tác tham gia chương trình.
Cùng với đó, thông qua chương trình nghiên cứu chung lần này, công tác đào tạo nguồn nhân lực bán dẫn tại Việt Nam sẽ tiếp tục được thúc đẩy, đóng góp vào sự phát triển hơn nữa của ngành công nghiệp bán dẫn của Việt Nam và Nhật Bản cũng như góp phần hiện thực hóa các mục tiêu phát triển kinh tế của Việt Nam.
Ngay sau lễ ký kết, các tổ chức chủ trì và nhóm nghiên cứu sẽ chính thức bắt tay vào triển khai nhiệm vụ theo nội dung, tiến độ đã được phê duyệt, dưới sự theo dõi, hỗ trợ của Quỹ NAFOSTED và các cơ quan quản lý liên quan.