Tin Khu Vực
Ngày 2/10/2026, tại thành phố Cape Town, Cộng hòa Nam Phi, Diễn đàn về triển vọng hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư giữa Việt Nam và Nam Phi diễn ra với sự tham dự của lãnh đạo Quốc hội Việt Nam, đại diện Bộ Công Thương, Đại sứ quán Việt Nam tại Nam Phi, Cơ quan Xúc tiến Du lịch, Thương mại và Đầu tư bang Western Cape (WESGRO), các cơ quan chức năng và cộng đồng doanh nghiệp hai nước.
Diễn đàn là một trong những hoạt động trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Cộng hòa Nam Phi của Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam tới Cape Town, thủ đô lập pháp của Nam Phi. Các đại biểu tập trung trao đổi về môi trường kinh doanh, cơ hội thương mại, đầu tư, chính sách, quy định liên quan và những lĩnh vực còn nhiều dư địa hợp tác.
Phó Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Hồng Diên gặp gỡ bà Wrenelle Stander – Tổng Giám đốc và ông JP van der Merwe, Phó Tổng Giám đốc phụ trách đầu tư Cơ quan Xúc tiến Du lịch, Thương mại và Đầu tư bang Western Cape Nam Phi (WESGRO) tại Diễn đàn, trao đổi về các cơ hội thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư giữa hai bên.
Đưa quan hệ Đối tác Chiến lược vào kinh tế
Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh, hơn 30 năm qua, quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam và Nam Phi ngày càng phát triển thực chất, hiệu quả. Việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược vào tháng 11/2025 mở ra khuôn khổ hợp tác mới với tầm nhìn dài hạn và yêu cầu cao hơn về chất lượng, hiệu quả. Trong đó, hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư là một trong những trụ cột quan trọng.
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, kim ngạch thương mại hai chiều năm 2025 đạt khoảng 1,3 tỷ USD; 7 tháng đầu năm 2026 đạt trên 1,7 tỷ USD, tăng 45% so với cùng kỳ năm trước. Nam Phi hiện là đối tác thương mại lớn thứ hai và là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam tại châu Phi; trong khi Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ năm của Nam Phi trong khu vực ASEAN.
Tuy nhiên, những kết quả này vẫn được đánh giá là chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh của hai nền kinh tế cũng như khuôn khổ quan hệ Đối tác Chiến lược.
Phó Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Hồng Diên phát biểu khai mạc Diễn đàn.
Xét về cơ cấu, hai nền kinh tế có những lợi thế bổ trợ. Nam Phi có thế mạnh về tài nguyên, công nghiệp, dịch vụ, tài chính và vị trí cửa ngõ vào thị trường châu Phi. Việt Nam có thế mạnh về sản xuất, chế biến, chế tạo, nông nghiệp, công nghệ, điện tử, viễn thông, thương mại quốc tế và kinh nghiệm tham gia các chuỗi giá trị.
Trên nền tảng đó, hai bên có thể mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực có giá trị gia tăng như công nghiệp chế biến, chế tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, kinh tế xanh, năng lượng tái tạo, khai thác và chế biến khoáng sản, nông nghiệp công nghệ cao và công nghiệp hỗ trợ.
Một trong những vấn đề được Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh là xây dựng môi trường pháp lý thuận lợi để chuyển tiềm năng hợp tác thành các dự án và dòng vốn cụ thể. Theo đó, doanh nghiệp cần môi trường đầu tư, sản xuất, kinh doanh với các quy định rõ ràng, minh bạch, ổn định, có khả năng dự báo; thủ tục được đơn giản hóa, chi phí tuân thủ giảm và quyền, lợi ích hợp pháp được bảo đảm.
Xúc tiến thương mại mở đường cho doanh nghiệp
Từ góc độ xúc tiến thương mại, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương, giới thiệu những chuyển động của kinh tế Việt Nam cũng như cơ hội mà thị trường Việt Nam có thể mang lại cho doanh nghiệp Nam Phi.
Theo ông Vũ Bá Phú, trong 5 năm gần đây, mức độ hội nhập của kinh tế Việt Nam vào thương mại và đầu tư quốc tế ngày càng sâu rộng. Quy mô thương mại hàng hóa tăng từ khoảng 668,5 tỷ USD năm 2021 lên khoảng 930 tỷ USD năm 2025. Vốn FDI đăng ký năm 2025 đạt khoảng 38,42 tỷ USD và vốn thực hiện đạt 27,62 tỷ USD.
Những kết quả này cho thấy Việt Nam ngày càng giữ vai trò là một cứ điểm sản xuất và xuất khẩu trong khu vực. Đây cũng là cơ sở để Việt Nam và Nam Phi nghiên cứu các mô hình hợp tác bổ trợ, từ cung ứng nguyên liệu, sản phẩm đầu vào, hợp tác chế biến sâu, phát triển công nghiệp hỗ trợ đến mở rộng thị trường cho các sản phẩm có thế mạnh của mỗi nước.
Cục Xúc tiến thương mại sẵn sàng đóng vai trò cầu nối, hỗ trợ doanh nghiệp hai nước tìm hiểu thị trường, tìm kiếm đối tác và triển khai các cơ hội hợp tác cụ thể.
Các chương trình, sự kiện xúc tiến thương mại quốc tế như Vietnam Expo, Vietnam Foodexpo, VIATT, Hội chợ Quốc tế Toàn cầu Việt Nam cùng các chương trình giao thương, kết nối doanh nghiệp được giới thiệu là những kênh để doanh nghiệp Nam Phi tiếp cận sâu hơn thị trường Việt Nam.
Theo ông Vũ Bá Phú, Việt Nam mong muốn các cơ quan xúc tiến thương mại, hiệp hội và doanh nghiệp Nam Phi tham gia sâu hơn vào các chương trình tại Việt Nam, từ hoạt động trưng bày, giao thương B2B, tìm kiếm nhà cung cấp, đối tác đầu tư đến xây dựng quan hệ hợp tác dài hạn.
Ở chiều ngược lại, WESGRO cho biết Nam Phi là nền kinh tế công nghiệp hóa và đa dạng nhất châu Phi, có quy mô 363 tỷ USD, thị trường 63 triệu dân và tiếp cận ưu đãi tới các thị trường châu Phi thông qua Khu vực Thương mại Tự do Lục địa châu Phi (AfCFTA).
Riêng bang Western Cape được xác định có tiềm năng hợp tác với doanh nghiệp Việt Nam trong các lĩnh vực năng lượng tái tạo, hydro xanh, xe điện, sản xuất pin, nông nghiệp công nghệ cao, chế biến nông sản, logistics và dịch vụ công nghệ thông tin. WESGRO cũng đã xây dựng Cổng thương mại Cape Trade Portal, kết nối hơn 2.100 nhà xuất khẩu của khu vực với người mua trên thế giới.
Toàn cảnh Diễn đàn.
Năng lượng và kết nối doanh nghiệp
Một nội dung đáng chú ý tại Diễn đàn là triển vọng hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, trong đó có thương mại than giữa Việt Nam và Nam Phi.
Ông Trịnh Đức Duy, Phó Cục trưởng Cục Năng lượng – Dầu khí, Bộ Công Thương, cho biết trong định hướng bảo đảm an ninh năng lượng, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và thực hiện chuyển dịch năng lượng, Việt Nam đánh giá cao vai trò của hợp tác quốc tế trong lĩnh vực năng lượng.
Theo nội dung trao đổi tại Diễn đàn, nhu cầu nhập khẩu than của Việt Nam trong giai đoạn tới vẫn ở mức đáng kể, trong khi Nam Phi có thế mạnh về khai thác, xuất khẩu than và sở hữu hệ thống hạ tầng phục vụ xuất khẩu quy mô lớn. Hai bên có thể nghiên cứu mở rộng hợp tác theo hướng đa dạng hóa nguồn cung, tăng cường kết nối doanh nghiệp, trao đổi thông tin thị trường và từng bước nghiên cứu khả năng hợp tác đầu tư.
Đại diện Bộ Công Thương đề nghị phía Nam Phi tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tiếp xúc trực tiếp với các nhà cung ứng than uy tín, hỗ trợ tiếp cận thông tin thị trường, khảo sát và nghiên cứu cơ hội đầu tư trong lĩnh vực khai thác, chế biến và cung ứng than tại Nam Phi. Đây được xác định là hướng hợp tác bổ trợ, đồng thời phù hợp với yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng và đa dạng hóa chuỗi cung ứng.
Bên cạnh đối thoại chính sách, Diễn đàn dành thời lượng để doanh nghiệp hai nước trao đổi về nhu cầu, cơ hội hợp tác và những vấn đề thực tiễn trong quá trình tiếp cận thị trường.
Phiên hỏi - đáp với doanh nghiệp tạo điều kiện để những thông tin được trao đổi tại Diễn đàn chuyển thành các kết nối cụ thể, từ tìm kiếm đối tác, nhà cung cấp, khách hàng đến nghiên cứu cơ hội đầu tư.
Việc nâng cấp quan hệ Việt Nam - Nam Phi lên Đối tác Chiến lược tạo thêm nền tảng để hai nước mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực. Trong đó, kinh tế, thương mại và đầu tư tiếp tục là những lĩnh vực quan trọng, với sự tham gia ngày càng chủ động của cộng đồng doanh nghiệp.