Tin Khu Vực
Bảo đảm cung ứng đủ điện trong năm khó khăn chưa từng có tiền lệ
Ngày 10/11, tại Hà Nội, Bộ Công Thương lần đầu tổ chức Diễn đàn An ninh năng lượng quốc gia năm 2026 với chủ đề “Năng lượng tự chủ - Mạch máu của tăng trưởng hai con số”. Diễn đàn được tổ chức gắn với một năm thực hiện Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Toàn cảnh Diễn đàn.
Tại Diễn đàn, Bộ Công Thương công bố Báo cáo An ninh năng lượng Việt Nam 2026. Báo Công Thương được lãnh đạo Bộ Công Thương giao chủ trì thực hiện Báo cáo, phối hợp với các cục chuyên ngành: Cục Điện lực, Cục Năng lượng - Dầu khí, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Cục Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số, Viện Năng lượng cùng Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO).
Báo cáo gồm 6 phần, đi từ vai trò, thách thức, chủ trương, chính sách đến kết quả thực hiện, định hướng phát triển, nhiệm vụ, giải pháp và kiến nghị. Báo cáo dự kiến được công bố hằng năm, xuất bản song ngữ, kèm 5 phụ lục chuyên sâu về điện, xăng dầu, giá năng lượng, tiết kiệm năng lượng và bức tranh an ninh năng lượng toàn cầu.
Các đại biểu nhấn nút ra mắt Báo cáo An ninh năng lượng Việt Nam năm 2026.
Theo Báo cáo, năm 2026, eo biển Hormuz bị phong tỏa khoảng 6 tháng, giá dầu Brent có thời điểm lên 118,35 USD/thùng. Ở trong nước, nắng nóng lịch sử cùng hiện tượng El Niño đẩy phụ tải điện lên mức kỷ lục. Trong khi đó, sản lượng thủy điện cả năm dự kiến thấp hơn năm 2025 khoảng 18,5 tỷ kWh. Tính đến ngày 9/11/2026, số nước gặp khó về năng lượng chiếm 57,6% tổng số quốc gia được khảo sát.
“Trên 177 nước được Báo cáo khảo sát, tính đến ngày 9/11/2026, có 102 nước (57,6%) gặp khó về năng lượng; 13 nước giữ được trạng thái ổn định, trong đó có Việt Nam”, báo cáo nêu rõ.
Phát biểu tại Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn nhận định, 2026 là năm khó khăn chưa từng có của hệ thống năng lượng quốc gia. Nắng nóng kéo dài đẩy mức sử dụng điện lên cao, trong khi xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu và tăng chi phí nhập khẩu. Hệ thống điện đã vượt qua ba đợt nắng nóng cực đoan trong năm, công suất cực đại lập kỷ lục 57.537 MW ngày 24/6/2026 mà không phải cắt điện luân phiên.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn. Ảnh: Cấn Dũng
Bên cạnh đó, ông Nguyễn Tài Anh, Phó Tổng giám đốc EVN cho biết, nhu cầu điện của miền Bắc trong tháng 5 và tháng 6 tăng lần lượt 14,7% và 17,5%. Có thời điểm, công suất giờ cao điểm đã tiệm cận giới hạn vận hành an toàn. Để ứng phó, năm nay EVN lần đầu lắp hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS), với công suất tại miền Bắc dự kiến đạt 805 MW.
Ông Nguyễn Tài Anh, Phó Tổng giám đốc EVN.
Khó khăn là vậy, song kết quả nổi bật nhất là Việt Nam bảo đảm cung ứng đủ điện trong năm khó khăn chưa từng có tiền lệ. Báo cáo nêu rõ, điện sản xuất và nhập khẩu năm 2026 ước đạt 356,2 tỷ kWh, tăng 10,3%, cao hơn kịch bản cơ sở khoảng 6,2 tỷ kWh. Công suất cực đại toàn hệ thống lập kỷ lục 57.537 MW vào ngày 24/6, riêng miền Bắc đạt 30.248 MW. Dù vậy, cả nước không phải cắt điện luân phiên. Điện thương phẩm 10 tháng tăng 9,84%, lần đầu ở mức xấp xỉ tốc độ tăng GDP.
Theo Báo cáo, kết quả trên đến từ một chuỗi việc làm có tính toán. Kế hoạch với 3 kịch bản được phê duyệt từ cuối năm 2025. Nguồn và lưới đóng điện đúng mùa. Các hồ được tích nước và tổ máy sửa chữa xong trước mùa hè. Trong 9 tháng, toàn ngành khởi công 136 công trình lưới điện và đóng điện 131 công trình. Tính đến ngày 15/7, tổng công suất nguồn điện toàn hệ thống đạt 93.435 MW.
Giá xăng, giá điện thuộc nhóm thấp nhất
Đối với lĩnh vực xăng dầu, trong bối cảnh gặp rất nhiều khó khăn, Việt Nam tiếp tục giữ nguồn cung xăng dầu khi tuyến vận tải chiến lược bị phong tỏa. Tổ công tác về an ninh năng lượng được thành lập ngày 4/3/2026, ngay sau khi gián đoạn bắt đầu. Hai cơ sở lọc dầu sản xuất khoảng 12,1 triệu tấn xăng dầu trong 9 tháng, Dung Quất vận hành ở mức khoảng 123%, Nghi Sơn khoảng 112% công suất thiết kế quy đổi. Khai thác dầu, condensate (dầu ngưng tụ) của Petrovietnam đạt 115% kế hoạch 9 tháng, khí về bờ đạt 120%. Nguồn dầu thô được đa dạng hoá từ một lên hơn mười loại; Việt Nam chưa để xảy ra thiếu hụt, chưa phải sử dụng xăng dầu dự trữ quốc gia.
Nguồn khai thác trong nước cũng được huy động ở mức cao. Tính theo kế hoạch cả năm Chính phủ giao, sau 9 tháng, Petrovietnam đã khai thác 6,66 triệu tấn dầu trong nước (đạt 85%) và 4,82 tỷ m³ khí về bờ (đạt 80%). Từ tháng 6/2026, xăng E10 được bán trên toàn quốc, giúp giảm ước khoảng 2,5 triệu tấn CO2 mỗi năm.
Cùng với giữ nguồn cung, giá năng lượng được giữ trong tầm kiểm soát. Theo Báo cáo, Nhà nước đã dành trên 64.000 tỷ đồng cho các chính sách giảm thuế, phí xăng dầu và tạm ứng Quỹ bình ổn giá. Ngày 26/10, giá xăng bán lẻ trong nước bằng khoảng 63% bình quân thế giới, thấp nhất trong 16 nền kinh tế được so sánh.
Với giá điện, tháng 3/2026 giá điện hộ gia đình ở Việt Nam chỉ bằng khoảng 45% bình quân thế giới. Từ ngày 1/11, giá bán lẻ điện bình quân giảm tiếp 2%, còn 2.159,9037 đồng/kWh (chưa gồm thuế giá trị gia tăng).
Thể chế được khơi thông
Báo cáo An ninh năng lượng Việt Nam năm 2026 tiếp tục ghi nhận năm 2026 có nhiều văn bản quan trọng được ban hành: 9 văn kiện của Đảng; 3 luật, 2 nghị quyết của Quốc hội; 4 nghị định, 4 nghị quyết của Chính phủ; 3 chỉ thị, 1 công điện của Thủ tướng Chính phủ và 3 thông tư của Bộ Công Thương. Năm 2026 cũng là năm đầu tiên tiết kiệm năng lượng được đặt thành chỉ tiêu cụ thể: tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc, tối thiểu 10% trong các tháng cao điểm nắng nóng.
Báo cáo dự báo bảo đảm an ninh năng lượng năm 2027 sẽ khó khăn, năm 2028 còn khó khăn hơn. Nhu cầu điện tiếp tục tăng khoảng 10% trên nền cao, trong khi nguồn điện nền mới chưa kịp vào vận hành. El Niño có thể kéo dài tới khoảng tháng 6/2027. Công suất cực đại miền Bắc năm 2027 được dự báo ở mức 32.693-34.865 MW.
NSMO cho biết, đường dây truyền tải điện từ miền Trung ra miền Bắc đã vận hành sát giới hạn 5.000-5.200 MW. Cuối năm nay, 30 trong 48 hồ thủy điện có nguy cơ không tích đủ nước. Vì vậy, Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Môi trường thống nhất giữ nước tại các hồ đến hết quý I/2027. EVN dự kiến lắp thêm khoảng 930 MW pin lưu trữ trong năm 2027.
Kết luận Hội nghị về phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia ngày 7/11, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh, trong mọi trường hợp, phải cung ứng đủ năng lượng nói chung, đặc biệt là điện, cho nhu cầu phát triển kinh tế và đời sống Nhân dân bằng các giải pháp cụ thể, khả thi. Bộ trưởng yêu cầu cả hệ thống vào cuộc đồng bộ, tập trung giải quyết những vấn đề cấp bách, xác định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm, thời hạn thực hiện; ma trận công việc phải đi liền với ma trận trách nhiệm và ma trận rủi ro để quản trị, thực hiện bằng được mục tiêu đề ra. Các công trình nguồn, lưới đã xác định bắt buộc phải vào vận hành năm 2027 thì phải thực hiện bằng được, phải có mốc quyết định, mốc tiến độ cụ thể; việc thiết kế giải pháp là để phòng rủi ro tăng trưởng, không phải để tính phương án lùi.
Báo cáo đề xuất 6 nhóm giải pháp trung, dài hạn: giảm phụ thuộc vào nhập khẩu; phát triển hạ tầng năng lượng; ứng phó an ninh phi truyền thống; hoàn thiện thể chế; phát triển khoa học, công nghệ, nguồn nhân lực; tăng cường hợp tác quốc tế. Phần kiến nghị tập trung vào thể chế năng lượng sơ cấp, cơ chế đặc thù cho dự án cấp bách, nguồn lực dự trữ, cơ cấu nguồn điện, chính sách tài khóa.
Bộ Công Thương xác định điều hành dựa trên dữ liệu là một nhiệm vụ trọng tâm. Báo cáo thường niên sẽ theo dõi liên tục việc thực hiện các chỉ tiêu của Nghị quyết số 70-NQ/TW. Cùng với Hệ thống thông tin năng lượng quốc gia dự kiến vận hành năm 2027, đây sẽ là công cụ dự báo, cảnh báo sớm và xây dựng kịch bản điều hành.