Văn hóa giao thông học đường: Bắt đầu từ đâu?

Phía sau những biên bản xử phạt không chỉ là con số, mà là lời cảnh báo về ý thức chấp hành pháp luật, trách nhiệm của học sinh, phụ huynh và khoảng trống trong giáo dục văn hóa giao thông.

4.252 trường hợp phụ huynh, học sinh vi phạm trong 1 tháng

Theo ghi nhận của phóng viên Báo Công Thương, trong giờ đưa đón học sinh, không khó bắt gặp cảnh phụ huynh chở con đến trường nhưng người lớn hoặc trẻ em không đội mũ bảo hiểm, dừng đỗ tùy tiện trước cổng trường, gây mất an toàn giao thông. Trên đường phố, một số học sinh điều khiển xe đạp điện, xe máy điện, thậm chí xe mô tô còn có biểu hiện phóng nhanh, vượt ẩu, đi dàn hàng ngang, thậm chí lạng lách, đánh võng.

Những hành vi xuất phát từ sự chủ quan, thiếu ý thức hoặc tâm lý muốn thể hiện bản thân của một số bộ phận học sinh có thể khiến người điều khiển và những người tham gia giao thông xung quanh vào tình huống nguy hiểm.

Theo thống kê của Phòng Cảnh sát giao thông Công an TP. Hà Nội, từ ngày 4/9 đến ngày 6/10/2026, lực lượng Cảnh sát giao thông và Công an cấp xã đã phát hiện, xử lý 4.252 trường hợp phụ huynh, học sinh vi phạm trật tự, an toàn giao thông. Trong đó, có 3.063 trường hợp học sinh không đội mũ bảo hiểm, 505 trường hợp phụ huynh vi phạm, 405 trường hợp học sinh chưa đủ điều kiện điều khiển phương tiện và 81 trường hợp giao phương tiện cho người không đủ điều kiện điều khiển.

Một trường hợp phụ huynh ở Hà Nội chở con đến trường không đội mũ bảo hiểm.

Một trường hợp phụ huynh ở Hà Nội chở con đến trường không đội mũ bảo hiểm.

Dù chỉ phản ánh tình hình giao thông học đường tại Thủ đô Hà Nội, những con số trên vẫn cho thấy vấn đề đáng quan tâm. Những số liệu trên cho thấy, nguy cơ mất an toàn giao thông ở lứa tuổi này vẫn hiện hữu, đòi hỏi sự vào cuộc và liên kết chặt chẽ của gia đình, nhà trường cùng các lực lượng chức năng.

Giáo dục an toàn giao thông trong những năm gần đây đã được triển khai trong nhà trường thông qua các buổi tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật, hướng dẫn kỹ năng và phối hợp với lực lượng Cảnh sát giao thông. Nhưng thực tế đặt ra câu hỏi: Vì sao học sinh đã được giáo dục vẫn  vi phạm giao thông khi ra đường?

Một phần câu trả lời nằm ở khoảng cách giữa điều được học và điều các em chứng kiến hằng ngày. Trong lớp, ở sân trường, học sinh được hướng dẫn phải đội mũ bảo hiểm, chấp hành tín hiệu đèn giao thông, đi đúng phần đường và không phóng nhanh, vượt ẩu. Nhưng trên đường đến trường, các em thường xuyên nhìn thấy người lớn không đội mũ bảo hiểm, vượt đèn đỏ, đi ngược chiều... đã phần nào làm cho bài học về tuân thủ pháp luật mất đi sức thuyết phục.

Bài học làm gương

Theo TS. Khương Kim Tạo, nguyên Phó Chánh Văn phòng Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia, trật tự an toàn giao thông là điểm khởi đầu để xây dựng xã hội kỷ cương, vì đây là môi trường phản ánh rõ nhất ý thức chấp hành pháp luật của công dân.

Việc tuân thủ các quy tắc giao thông giúp hình thành thói quen thượng tôn pháp luật, rèn luyện tính kỷ luật, sự kiên nhẫn và tinh thần nhường nhịn. Đồng thời, giao thông an toàn góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản và giữ gìn trật tự công cộng. Từ đó, xã hội có thể từng bước xây dựng nếp sống văn minh và là nền tảng hình thành ý thức tuân thủ các quy định pháp luật khác.

Theo đó, muốn thay đổi thực chất, công tác giáo dục giao thông cần được triển khai thường xuyên, phù hợp từng độ tuổi và gắn với trải nghiệm. Nhà trường có thể tổ chức thực hành qua đường, nhận biết điểm mù xe lớn, giữ khoảng cách và hướng dẫn xử lý tình huống nguy hiểm khi tham gia giao thông trên đường. Với học sinh sử dụng xe đạp điện, xe máy điện, cần hướng dẫn quy tắc điều khiển, đội mũ đúng cách, không đi dàn hàng ngang và không dùng điện thoại khi di chuyển.

Nhà trường cũng cần phối hợp chặt chẽ với phụ huynh, theo dõi những biểu hiện vi phạm và có biện pháp giáo dục phù hợp. Với những trường hợp cố tình tái phạm cần được phối hợp xử lý theo quy định, đồng thời giúp các em nhận thức rõ hậu quả hành vi.

Lực lượng Cảnh sát giao thông tuyên truyền pháp luật, hướng dẫn kỹ năng lái xe an toàn cho học sinh.

Lực lượng Cảnh sát giao thông tuyên truyền pháp luật, hướng dẫn kỹ năng lái xe an toàn cho học sinh.

Lực lượng Cảnh sát giao thông cần kết hợp tuyên truyền với kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nguy hiểm theo đúng quy định, đồng thời phối hợp với nhà trường, chính quyền địa phương và gia đình để ngăn ngừa tái phạm, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và từng bước thay đổi hành vi của người tham gia giao thông.

Với gia đình, trách nhiệm trước hết là nêu gương. Cha mẹ cần đội mũ bảo hiểm đúng quy định khi chở con, không giao phương tiện cho người chưa đủ tuổi hoặc chưa đủ điều kiện điều khiển. Sự gương mẫu của người lớn chính là bài học trực quan, gần gũi và có sức thuyết phục lâu dài nhất.

Theo thống kê từ Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an), trong 9 tháng đầu năm 2026, lực lượng chức năng đã xử lý gần 3,8 triệu trường hợp vi phạm trật tự, an toàn giao thông; tạm giữ 770.484 phương tiện; tước 89.161 bằng, giấy phép lái xe, giấy chứng nhận khả năng chuyên môn, chứng chỉ chuyên môn; trừ điểm giấy phép lái xe 508.518 trường hợp. Riêng vi phạm quy định về đội mũ bảo hiểm có 405.732 trường hợp, tăng 155.357 trường hợp.

Hải Sơn

Có thể bạn quan tâm