
Thầy Phạm Văn Chiến cùng sinh viên thực hành điều khiển robot tại Đại học Công nghiệp Hà Nội.
Từng theo thầy Nguyễn Ngọc Anh đi thi robocon, thầy Phạm Văn Chiến sau này đưa đội của Nguyễn Khắc Kha tới ngôi vô địch. Mùa sau, Kha trở lại hướng dẫn đàn em.
Năm 2008, đội FEE 02 của Đại học Công nghiệp Hà Nội ăn, ngủ và chế tạo robot trong ba gian nhà cấp bốn. Sinh viên năm cuối chỉ việc cho những bạn mới vào trường. Phạm Văn Chiến làm đội trưởng, phụ trách lập trình. Thầy Nguyễn Ngọc Anh dẫn cả đội đi thi.

Bên bàn thực hành, thầy Chiến giải thích về cơ chế vận hành của robot.
Để có động cơ làm robot, nhóm sinh viên ra chợ Giời mua đồ cũ về sửa. Các thầy đi tìm nguồn tài trợ, nhà trường vận động giảng viên góp một ngày lương cho đội. Thầy Ngọc Anh kể với phóng viên Báo Công an nhân dân năm ấy rằng sau những buổi tự tay làm robot, học trò của thầy trở lại lớp hào hứng hơn với bài giảng.

Thầy trò cúi sát khung robot để kiểm tra các chi tiết bên trong khi có sự cố.
Ngay trước trận chung kết năm ấy, robot điều khiển bằng tay của FEE 02 bất ngờ trục trặc. Nhờ có phương án dự phòng, Chiến và đồng đội kịp thay toàn bộ mạch điện để robot ra sân. Tối 8/6, đội của thầy Ngọc Anh mang về chức vô địch Robocon Việt Nam đầu tiên cho trường. Nhắc lại phút nâng cúp, thầy Chiến nhớ mình vừa mừng vừa nhẹ nhõm.
Chiến từng tính chuyện về quê lập nghiệp. Xuân Tiến, quê anh, có nghề cơ khí, gia đình lại kinh doanh thiết bị điện. Khi trường mời ở lại dạy học, anh nhận lời vì muốn lớp sinh viên sau cũng được tự tay làm một con robot rồi mang đi thi.
15 năm sau, tại Robocon Việt Nam 2023, thầy Chiến hướng dẫn đội DCN-ĐT 02 do sinh viên Nguyễn Khắc Kha làm đội trưởng. Qua vòng loại phía Bắc, thấy robot của một đội bạn cùng trường ném vòng ổn định, Kha và đồng đội quyết định sửa cơ cấu ném. “Sinh viên phải là người chủ động đưa ra ý tưởng, lựa chọn phương án và chịu trách nhiệm với kết quả thực hiện”, thầy Chiến chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương.

Thầy Chiến trao đổi với sinh viên về kinh nghiệm qua rất nhiều mùa robocon.
Mùa thi ấy, để học trò kịp nâng cấp robot, thầy Chiến từ thành phố Nam Định về quê Xuân Tiến, cách chừng 25 km, nhờ anh chị trong gia đình gia công những chi tiết cơ khí cho đội.
Ngay trận đầu, bộ phận thả vòng của Robot Thỏ gặp sự cố. Hết trận, cả nhóm bê robot ra ngoài, lấy đồ nghề mang theo sửa cho kịp lượt sau. “Trong mọi trường hợp, dù gấp rút đến đâu cũng cần giữ một cái đầu lạnh”, Kha kể với VTV về điều học được từ thầy. Theo Kha, chỉ một người cuống lên cũng có thể khiến cả đội rối theo.
Tối 28/5/2023, Kha điều khiển Robot Voi, cùng đồng đội thắng trận chung kết sau 42 giây. Các sinh viên chạy quanh sân ăn mừng. “Đó là niềm hạnh phúc của người thầy khi thấy những nỗ lực, sự đồng hành và những kinh nghiệm mình truyền đạt đã góp phần giúp các em trưởng thành và đạt được thành công”, thầy Chiến nói về giây phút nhìn học trò nâng cúp.
Tháng 8 năm ấy, trong buổi giao lưu trực tuyến của VTV, một khán giả kể đã xem robocon từ bé và muốn biết làm sao để được thi khi vào đại học. Nguyễn Quang Vũ, đồng đội của Kha, mời bạn đến khoa Điện tử và nhắn rằng “đội robot của chúng mình luôn sẵn sàng chào đón những bạn mới đến với ngôi nhà chung của đội”.

Thầy Phạm Văn Chiến cùng đội tuyển robocon Trường Điện - Điện tử thuộc Đại học Công nghiệp Hà Nội.
Mùa Robocon 2024, Kha trở lại làm chỉ đạo viên đội DCN-ĐT 03. Các thành viên mới nhận đề bài làm robot trồng mạ, thu hoạch thóc. Người các em có thể tìm đến khi robot trục trặc giờ là Kha, cũng như Kha từng có thầy Chiến và Chiến từng có thầy Ngọc Anh.
Đến mùa Robocon 2026, thầy Chiến lại dẫn sinh viên đi thi. Đội trưởng lần này là Nguyễn Trung Kiên. Vốn học về hệ thống nhúng và vi mạch, Kiên cùng đồng đội tự học thêm cơ khí, nhiều đêm thức đến sáng để hoàn thiện robot. Ở tứ kết, các em vượt qua đối thủ đã thắng liền 6 trận. “Có những bạn lặng đi vài giây vì không tin vào kết quả, có những bạn chạy vào sân để chúc mừng đồng đội”, Kiên kể trên trang của Trường Điện - Điện tử sau khi đội giành giải Ba toàn quốc.
Người học trò ra Hà Nội vì robocon
Nhắc đến công việc của học trò sau ngày ra trường, thầy Phạm Văn Chiến kể với phóng viên Báo Công Thương về Mai Sỹ. Sinh năm 2004, quê ở Hòa Tiến, Đà Nẵng, Sỹ chọn học ngành Công nghệ kỹ thuật máy tính tại Đại học Công nghiệp Hà Nội vì muốn được tự tay chế tạo robot rồi mang đi thi. Sau khi Sỹ tốt nghiệp, VinDynamics tuyển em tham gia nghiên cứu, chế tạo robot hình người. Thầy vui vì niềm say mê từng đưa Sỹ ra Hà Nội nay đã thành nghề.
Với thầy Chiến, xưởng robocon là nơi sinh viên được kiểm chứng điều mình học. Để robot thực hiện đúng một động tác, người làm cơ khí, người thiết kế mạch điện và người viết chương trình nhúng phải hiểu phần việc của nhau. Máy trục trặc, cả nhóm cùng tìm nguyên nhân rồi thử cách sửa. Đến ngày thi, các em lại được tận mắt xem sinh viên trường bạn giải cùng một đề bài theo cách mà đội mình có thể chưa nghĩ tới.

Robocon là sân chơi bổ ích cho những sinh viên đam mê công nghệ.
Thầy kể, trong số những sinh viên từng tham gia robocon, có người nay là giám đốc, trưởng phòng ở doanh nghiệp, có người trở thành chuyên gia kỹ thuật. Cũng có em chọn đứng lớp. Với thầy, giá trị của việc đào tạo kỹ sư nằm ở chỗ giúp học trò “biến đam mê thành năng lực, biến kiến thức thành sản phẩm”.

Nhân ngày 20/11, khi được hỏi muốn truyền lại điều gì cho những học trò sau này đứng lớp, thầy Chiến nhắc đến tình yêu kỹ thuật, niềm say mê robocon và nhất là tình yêu nghề dạy học. Thầy mong khi một sinh viên đề xuất cách làm mới, người học trò năm xưa sẽ biết lắng nghe và cho em cơ hội tự tay làm thử. “Tôi hy vọng thế hệ sau không chỉ tiếp nối mà còn tạo ra những dấu ấn mới, đi xa hơn thế hệ đi trước”, thầy nói.

Các sinh viên đam mê robot được nhà trường tạo điều kiện cũng như kinh phí để tham gia Cuộc thi Sáng tạo robot Việt Nam (Robocon Việt Nam).

Các thành viên đội tuyển DCN-SEEE của Trường Điện - Điện tử luôn được đánh giá rất cao trong các cuộc thi sáng tạo robot Việt Nam.

Theo thầy Chiến, các bạn sinh viên năm nay có rất nhiều sáng tạo mới về thiết kế cũng như vận hành.

Những con robot được thiết kế để tham dự Cuộc thi Robocon Việt Nam năm nay được nhà trường đánh giá rất cao.


Thầy Chiến cùng các sinh viên chạy thử robot trong khuôn viên trường.

Khi robot gặp lỗi các bạn ngay lập tức được xử lý.


Thầy Chiến cùng các thành viên đội tuyển DCN-SEEE của Trường Điện - Điện tử, Đại học Công nghiệp Hà Nội sẵn sàng cho cuộc thi mới.