Trình Quốc hội 7 nhóm chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam

Ngày 7/11, tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Tờ trình về dự án Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam. Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày Báo cáo thẩm tra.

Ưu đãi theo điều kiện tăng dần

Theo Tờ trình số 1006/TTr-CP ngày 6/11/2026 của Chính phủ, dự án Nghị quyết được xây dựng nhằm triển khai nhiệm vụ tại Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.

So với dự thảo tại Tờ trình số 974/TTr-CP ngày 30/10/2026 gồm 6 nhóm chính sách, 12 điều, dự thảo mới gồm 14 điều với 7 nhóm chính sách. Dự thảo được chỉnh lý theo hướng chỉ quy định khung chính sách đặc thù, cấp bách thuộc thẩm quyền của Quốc hội; thắt chặt điều kiện hưởng ưu đãi, tăng cường kiểm soát, hậu kiểm, thu hồi ưu đãi, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, lợi ích nhóm, trục lợi chính sách; giao Chính phủ, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định chi tiết.

Nhóm chính sách thứ nhất về ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đối với dự án du lịch. Địa bàn ưu tiên gồm 3 cực tăng trưởng du lịch là Thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Đà Nẵng; trung tâm du lịch, khu du lịch quốc gia, địa điểm tiềm năng phát triển khu du lịch quốc gia; địa điểm du lịch cộng đồng tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, hải đảo, biên giới, nông thôn và địa bàn khó khăn, đặc biệt khó khăn.

Dự án được phân loại theo điều kiện tăng dần. Dự án du lịch chất lượng cao có vốn từ 3.000 tỷ đồng, trong đó các hạng mục về du lịch tối thiểu từ 1.500 tỷ đồng, tạo việc làm cho ít nhất 1.000 lao động, được hỗ trợ hạ tầng trong và ngoài hàng rào, thuê nhà, đất là tài sản công (chỉ áp dụng đối với nhà đầu tư trong nước), ưu tiên xúc tiến, hỗ trợ thủ tục hành chính qua đầu mối.

Dự án du lịch động lực có vốn từ 10.000 tỷ đồng, trong đó các hạng mục về du lịch tối thiểu từ 5.000 tỷ đồng, tạo việc làm cho ít nhất 1.500 lao động, được thí điểm trong 5 năm áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp ưu đãi đến mức thấp nhất là 10%, miễn, giảm tiền thuê đất theo quy định của Chính phủ.

Dự án du lịch động lực mang tính chiến lược có vốn từ 30.000 tỷ đồng, trong đó các hạng mục về du lịch tối thiểu từ 15.000 tỷ đồng, tạo việc làm cho ít nhất 2.000 lao động, có thời hạn hoạt động đến 70 năm, được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp tối đa 4 năm và giảm tối đa 50% trong không quá 9 năm tiếp theo.

Cả 3 loại dự án không bao gồm hạng mục, hợp phần kinh doanh dịch vụ ca-si-nô, trò chơi điện tử có thưởng, đặt cược, kinh doanh bất động sản. Ưu đãi chỉ áp dụng cho các hạng mục, hoạt động du lịch; dự án phải giải ngân tối thiểu 30% vốn trong 3 năm. Dự án du lịch cộng đồng, nông nghiệp, sinh thái, làng nghề quy mô vừa và nhỏ được hỗ trợ hạ tầng thiết yếu, đào tạo, bảo tồn văn hóa, chuyển đổi số, xúc tiến theo quy định của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh.

Nhóm thứ hai về hỗ trợ doanh nghiệp và liên kết cộng đồng: Thí điểm giảm tối đa 30% tiền thuê đất đối với phần diện tích đất cảnh quan, cây xanh, mặt nước, không gian sử dụng chung không khai thác kinh doanh trực tiếp của khách sạn nghỉ dưỡng hạng 4 sao trở lên tại trung tâm du lịch, khu du lịch quốc gia có mật độ xây dựng gộp dưới 25%; hỗ trợ doanh nghiệp mở đường bay mới phục vụ du lịch; hỗ trợ tổ chức, doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú có hợp đồng tiêu thụ dài hạn sản phẩm OCOP.

Nhóm thứ ba về mô hình kinh doanh du lịch mới, gồm mô hình có sự tham gia của cộng đồng dân cư, kinh doanh trên nền tảng số, tổ hợp du lịch - giải trí - văn hóa - thể thao, kết hợp du lịch với chăm sóc sức khỏe. Đối tượng do Chính phủ quy định được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 2 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 4 năm tiếp theo.

Nhóm thứ tư về thử nghiệm có kiểm soát: Tổ hợp biểu diễn nghệ thuật, trung tâm hòa nhạc, phố lễ hội, khu giải trí tích hợp quy mô lớn, kinh tế đêm được hoạt động 24/7, áp dụng thủ tục rút gọn, cấp phép một lần; thực hiện theo đề án do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xây dựng, được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, thời hạn tối đa 5 năm.

Nhóm thứ năm về nhân lực: Ngân sách nhà nước hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nhân lực chất lượng cao, nhân lực chuyên sâu và nhân lực tại chỗ ở địa bàn du lịch cộng đồng.

Nhóm thứ sáu về thị thực đặc biệt: Mở rộng miễn thị thực song phương cho khách từ các thị trường trọng điểm; áp dụng thị thực linh hoạt theo từng thị trường, ưu tiên khách chi tiêu cao, lưu trú dài ngày, khách quay trở lại, khách hội nghị, hội thảo; thí điểm có kiểm soát đối với người nước ngoài làm việc từ xa, khám bệnh, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe dài ngày.

Nhóm thứ bảy về hỗ trợ từ ngân sách nhà nước: Ưu tiên bố trí vốn đầu tư hạ tầng thiết yếu và hạ tầng giao thông kết nối đa phương thức từ các cửa ngõ quốc tế đến các cực tăng trưởng, trung tâm du lịch, khu du lịch quốc gia; hỗ trợ kinh phí thực hiện Chương trình xúc tiến du lịch quốc gia.

Theo dự thảo, Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/1/2027 đến hết ngày 31/12/2036.

Cân nhắc kỹ ưu đãi dự án chiến lược

Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban Văn hóa và Xã hội tán thành sự cần thiết ban hành Nghị quyết theo trình tự, thủ tục rút gọn nhằm kịp thời thể chế hóa và triển khai Nghị quyết số 26-NQ/TW, tập trung vào các dự án có khả năng dẫn dắt, lan tỏa; đồng thời đề nghị làm rõ hơn các tác động đối với ngân sách và phương án bảo đảm nguồn lực của từng chính sách.

Về phân loại dự án, Ủy ban đề nghị ưu tiên các chính sách đối với doanh nghiệp du lịch trong nước; làm rõ căn cứ xác định và tính khả thi của tiêu chí quy mô vốn đầu tư tối thiểu, tỷ lệ vốn dành cho du lịch; gắn ưu đãi với kết quả thực hiện.

Báo cáo nêu rõ, dự thảo quy định các chính sách ưu đãi, hỗ trợ đối với dự án du lịch động lực mang tính chiến lược ở mức rất cao nhưng chưa đánh giá được hiệu quả mang lại, đề nghị cân nhắc kỹ lưỡng. Có ý kiến cho rằng quy định về miễn, giảm tiền thuê đất đối với dự án du lịch động lực đã được pháp luật hiện hành quy định, đề nghị xem xét đưa ra khỏi Nghị quyết.

Về thị thực, Ủy ban đề nghị không quy định cụ thể chính sách đối với nhóm "chuyên gia, lao động kỹ thuật, nghệ sĩ, diễn viên…" trong Nghị quyết, giao Chính phủ cân nhắc, xác định; làm rõ tính mới, đặc thù và nội hàm của chính sách "thị thực đặc biệt".

Về điều khoản thi hành, Ủy ban đề nghị không để văn bản dưới luật mở rộng các ngoại lệ về thuế, ngân sách.

Sáng 7/11, Quốc hội sẽ thảo luận ở Tổ về: Chủ trương đầu tư 03 Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc: Cao tốc Bảo Hà - Lai Châu, đoạn Bảo Hà - Tân Phong; Cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum; Cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, địa phận tỉnh Sơn La. Dự án Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù về phát triển du lịch.